Verilere göre, Euro Bölgesi'nde mevsimsellikten arındırılmış GSYH, yılın ikinci çeyreğinde ilk çeyreğe kıyasla yüzde 0,6 arttı.

Euro Bölgesi'nde GSYH, yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre de yüzde 1,2 yükseldi.

Böylece Eurostat, daha önce çeyreklik bazda yüzde 0,4, yıllık bazda yüzde 1 olarak açıkladığı Euro Bölgesi büyüme verilerini yukarı yönlü revize etti.

AB'de mevsimsellikten arındırılmış GSYH ise ikinci çeyrekte önceki çeyreğe göre yüzde 0,7, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1,4 arttı. AB için daha önce açıklanan çeyreklik yüzde 0,5 ve yıllık yüzde 1,2'lik büyüme oranları da yukarı yönlü güncellendi.

GSYH, ikinci çeyrekte önceki çeyreğe kıyasla Almanya'da yüzde 0,3, İtalya'da yüzde 0,2 ve İspanya'da yüzde 0,7 artarken Fransa'da değişmedi.

GSYH, ikinci çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre Almanya ve İtalya'da yüzde 1, Fransa'da yüzde 0,5 ve İspanya'da yüzde 2,7 yükseldi.

İstihdam verileri

Euro Bölgesi'nde istihdam, ikinci çeyrekte bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 0,1, geçen yılın aynı dönemine göre de yüzde 0,5 arttı.

AB'de ise istihdam, ikinci çeyrekte önceki çeyreğe kıyasla yüzde 0,1, yıllık bazda yüzde 0,4 artış gösterdi.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 14.000,94, en yüksek 14.146,68 puanı gördü.

Günün ilk yarısında hizmetler endeksi yüzde 0,06 değer kaybederken teknoloji endeksi yüzde 0,66, sanayi endeksi yüzde 1,12 ve mali endeks yüzde 0,10 değer kazandı.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 64'ü yükselirken 30'u düştü. En çok işlem gören hisse senetleri ASELSAN, Türk Hava Yolları, Akbank, Astor Enerji ile Tüpraş oldu.

Altının ons fiyatı 4 bin 405 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören gösterge kağıdı 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin saat 13.00 itibarıyla basit getirisi yüzde 36,61, bileşik getirisi yüzde 39,61 seviyesinde gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla euro/dolar paritesi 1,1620, sterlin/dolar paritesi 1,3535 ve dolar/yen paritesi 154,4 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 48,4343 liradan, euro 56,3224 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,5 azalışla 4 bin 405 dolardan, Londra'da kasım vadeli Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 0,4 artışla 96,7 dolardan işlem görüyor.

Toplam işlem hacmi 76,9 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi yüzde 0,18, holding endeksi yüzde 0,03 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 2,23 ile orman kağıt basım, en fazla kaybettiren ise yüzde 2,20 ile bilişim oldu.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD'de tatil olması nedeniyle işlem hacimlerinde düşüş olabileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.200 ve 14.300 puanın direnç, 14.000 ve 13.900 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Goldman Sachs Küresel Emtia Araştırmaları Eş Başkanı Daan Struyven, Bloomberg TV’ye verdiği röportajda, “Son birkaç gündeki gelişmeler, deniz taşımacılığındaki aksaklıkların genişlemesi ve şiddetlenmesi riskinin önemli olduğunu gösteriyor” dedi.

Ham petrol fiyatları, ABD ile İran’ın Hürmüz Boğazı konusunda çıkmaza girdiği dönemde temmuz ayından bu yana en yüksek seviyesine yükseldi.

Son günlerde Washington İran tankerlerine saldırırken Tahran da su yolunun dışında yeni bir kısıtlı bölge ilan etti. ABD deniz kuvvetleri ayrıca İran’ın limanlarını ablukaya almaya ve diğer petrol üreticilerinin gemilerine çıkış sırasında refakat etmeye devam ediyor.

Brent petrol son olarak varil başına yaklaşık 97 dolardan işlem gördü.

Goldman Sachs iki farklı petrol senaryosu açıkladı

Struyven, Goldman Sachs’ın yukarı yönlü petrol senaryosunda varil başına 120 dolarlık hedef bulunduğunu söyledi.

Banka, bölgeden petrol ihracatının normalleşmesi halinde ise varil başına 80 dolarlık daha düşük bir hedef öngörüyor.

Altı aydan uzun süredir devam eden savaşın ardından yaşanan çıkmaz, enerji fiyatlarının birçok kaleminde yükselişe neden oldu. Doğalgaz ve petrol ürünlerindeki artışlar ham petrol fiyatlarındaki yükselişi geride bırakırken sanayi tipi motorin fiyatı bu yıl iki kattan fazla arttı.

Doğalgaz ve rafine petrol ürünlerine dikkat çekti

Goldman Sachs, jeopolitik risklere karşı doğalgaz ve rafine petrol ürünlerini öne çıkardı.

Struyven, “Ham petrol fiyatlarında anlamlı bir yükseliş potansiyeli görüyor olsak da yatırımcılara jeopolitik risklerden korunmak için küresel doğalgaz ve rafine petrol ürünlerinde uzun pozisyon almalarını öneriyoruz. Arz şokları ham petrol piyasasına kıyasla bu alanlarda daha büyük” dedi.

Londra Metal Borsasında (LME) bakır, Avrupa işlemlerinin başlangıcında yüzde 0,4 değer kazanarak ton başına 14 bin 439 dolara çıktı.

Küresel bakır üretimi yılın ilk yarısında gerilerken Codelco ve Freeport gibi büyük üreticiler üretimlerinde sert düşüşler bildirdi.

Dünyanın önemli bakır üreticilerinden Şili’de üretim, ikinci çeyrekte en az 19 yılın en düşük seviyesine indi. Ülke, yıllık bakır üretimi tahminini de üst üste ikinci çeyrekte aşağı yönlü revize etti.

ABD’nin bakır ithalatına gümrük vergisi uygulayabileceğine yönelik beklenti de daha fazla metalin ABD pazarına yönelmesine neden oldu. Bu hareket diğer piyasalardaki arzın sıkılaşmasında etkili oldu.

Bakırda 14 bin 527 dolar direnci öne çıktı

Teknik değerlendirmeye göre LME bakır fiyatı bu hafta ton başına 14 bin 527 dolar direncini test edebilir.

Bu seviyenin üzerinde kalıcı bir kırılma yaşanması halinde fiyatın 14 bin 888 dolara yükselmesi bekleniyor. Kanal analizi ise yaklaşık 14 bin 600 dolarlık bir hedefe işaret ediyor.

Projeksiyon analizinde daha yüksek hedef 15 bin 473 dolar olarak hesaplandı. Ancak bu seviyenin gündeme gelebilmesi için öncelikle 14 bin 527 dolar direncinin aşılması gerekiyor.

Destek seviyesi 14 bin 235 dolarda

Aşağı yönlü hareketlerde 14 bin 235 dolar seviyesi destek olarak izleniyor.

Bu seviyenin kırılması halinde bakır fiyatının ton başına 13 bin 943 dolara kadar gerileyebileceği belirtildi.

LME bakırına ilişkin teknik değerlendirme her hafta pazartesi günü yayımlanıyor.

Çin Devlet Döviz İdaresinin verilerine göre ülkenin döviz rezervleri ağustos sonunda bir önceki aya kıyasla 19,5 milyar dolar veya yüzde 0,57 artarak 3 trilyon 438,3 milyar dolara yükseldi.

Çin Merkez Bankası ise rezerv tutarını 3 trilyon 438 milyar 325 milyon dolar, aylık artışı 19 milyar 549 milyon dolar olarak açıkladı.

Böylece rezervler 3 trilyon 425 milyar dolarlık piyasa beklentisinin üzerinde gerçekleşti. Çin’in döviz rezervleri temmuz sonunda 3 trilyon 418,8 milyar dolar seviyesindeydi.

Zayıf dolar rezervlerdeki artışı destekledi

Çin Devlet Döviz İdaresi, rezervlerdeki artışta küresel makroekonomik veriler ve politika beklentileriyle doların zayıflamasının etkili olduğunu bildirdi.

Döviz kurlarındaki değerleme etkileri ve küresel varlık fiyatlarındaki farklı yönlü hareketlerin de rezervlerdeki değişimde rol oynadığı belirtildi.

Yetkililer, Çin ekonomisindeki istikrarlı ve ılımlı iyileşmenin döviz rezervlerinin temel istikrarını desteklediğini kaydetti.

Altın rezervlerine 20,22 ton eklendi

Çin Merkez Bankasının altın rezervleri ağustos sonunda 76,73 milyon onsa, diğer ifadeyle 2 bin 386,57 tona yükseldi.

Bankanın altın varlıkları bir önceki aya göre 650 bin ons veya 20,22 ton arttı.

Son artışla birlikte Çin Merkez Bankasının altın rezervlerini kesintisiz artırdığı dönem 22’nci aya ulaştı.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, İstanbul 2 No’lu Barosu tarafından düzenlenen Adli Yıl Açılış Programı’na katıldı. Yargı sisteminden güncel gelişmelere kadar çeşitli konularda açıklamalarda bulunan Gürlek, boşanma davaları ve süresiz nafaka uygulamasına ilişkin yürütülen çalışmalara değindi.

Boşanma ve nafaka düzenlemesi ekim ayında gündeme gelecek

Boşanma davalarının uzun sürmesini önlemeye yönelik tedbirler üzerinde çalıştıklarını belirten Gürlek, düzenlemenin ekim ayında gündeme gelecek pakette yer alacağını açıkladı.

Gürlek, “Boşanma davalarının uzamasını önleyecek tedbirler ile Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonrasında süresiz nafaka konusunda ihtiyaç duyulan yasal düzenlemeleri de inşallah ekim ayındaki pakette hayata geçirmeyi düşünüyoruz” dedi.

Süresiz nafaka tamamen kaldırılacak mı?

Hazırlanan düzenlemenin ayrıntıları henüz açıklanmadı. Gürlek daha önce yaptığı açıklamada, yeni modelde hâkimlerin tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile boşanmadaki kusurlarını dikkate alacağını belirtmişti.

Buna göre hâkim, olayın koşullarına göre nafakayı belirli bir süreyle sınırlandırabilecek veya gerekli görmesi halinde süresiz nafakaya hükmedebilecek. Dolayısıyla gündemdeki çalışma nafaka hakkının tamamen kaldırılmasından ziyade, sürenin her dosyanın koşullarına göre belirlenmesini öngörüyor.

Anayasa Mahkemesi süresiz nafaka hükmünü iptal etmişti

Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde bulunan ve boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşin “süresiz olarak” nafaka isteyebilmesine imkân veren düzenlemeyi oy çokluğuyla iptal etmişti.

İptal hükmünün dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmişti. Bu süre içinde oluşabilecek hukuki boşluğun önlenmesi için Meclisin yeni bir düzenleme yapması gerekiyor.

Boşanma kararı diğer uyuşmazlıklardan ayrılabilir

Üzerinde çalışılan bir diğer düzenleme ise boşanma kararının nafaka, velayet ve mal paylaşımı gibi uyuşmazlıklardan ayrılması olacak. Hâkim, evliliğin sürdürülemeyeceğine kanaat getirirse boşanmaya karar verebilecek; diğer anlaşmazlıklar ayrı bir süreçte görülebilecek.

Bakanlık bu yöntemle yıllarca devam edebilen boşanma davalarının daha kısa sürede sonuçlandırılmasını hedefliyor. Düzenlemenin kesin kapsamı ve uygulanacak nafaka modeli, yargı paketinin TBMM’ye sunulmasıyla belli olacak.

Referans vadeli işlem kontratlarında yükseliş yüzde 4,5’e ulaşırken fiyatlar üç yılın en yüksek seviyesine yakın seyretti.

Tahran, Hürmüz Boğazı’ndan izinsiz bir rotadan geçen ABD bağlantılı gemileri vurduğunu açıkladı ve boğaz dışında yeni bir yasak bölge ilan etmekle tehdit etti. ABD ordusu ise daha önce üç İran petrol tankerine saldırı düzenlediğini açıklamıştı.

Nispeten sakin geçen dönemin ardından çatışmaların yeniden alevlenmesi, geçen hafta Avrupa doğalgaz fiyatlarında keskin yükselişe neden oldu.

LNG arzındaki belirsizlik fiyatları destekliyor

Tırmanan çatışmalar, sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) arzının toparlanacağına yönelik beklentileri zayıflatıyor.

Katar geçen ay Avrupa ve Asya’daki alıcılara yönelik LNG teslimatlarında mücbir sebep durumunu ekim ve kasım aylarına kadar uzattı. Tedariklerin yeniden başlamasına ilişkin belirsizlik fiyatların yüksek seviyelerde kalmasına neden oldu.

Küresel LNG akışlarındaki aksaklıklar, Avrupa’nın kış öncesinde doğalgaz stoklarını yeniden oluşturma çabalarını da zorlaştırdı. Bölgedeki stoklar yılın bu dönemi için rekor düzeyde düşük seviyelerde bulunuyor.

Avrupa’nın referans gaz fiyatı 73,58 euroya çıktı

ING, mevcut durumun piyasayı “2026/27 ısıtma sezonuna yaklaştıkça giderek daha savunmasız hale getirdiğini” belirtti.

Avrupa’nın doğalgaz referans göstergesi olan Hollanda’nın en yakın vadeli işlem sözleşmeleri, Amsterdam saatiyle 08.49 itibarıyla yüzde 2,3 artışla megavat-saat başına 73,58 euro seviyesinde işlem gördü.

Üretici gruptan yapılan açıklamada, bir sonraki üretim adımlarına karar verilmeden önce yeni kotalar üzerinde anlaşılması gerektiği belirtildi.

Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Kuveyt, Cezayir, Kazakistan ve Umman’dan oluşan OPEC+’nın yedi çekirdek üyesinin toplantısı, İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı üzerinden petrol ihracatının kesintiye uğradığı bir dönemde gerçekleştirildi.

Yaşanan kesintilerin OPEC+’nın petrol fiyatları ve pazar payı üzerindeki etkisini sınırladığı belirtildi.

Üretim kesintilerinin geri alınması tamamlanmıştı

OPEC+, ağustos ayında eylül ayı için üretim artışına karar vermişti.

Bu kararla birlikte 2023’te üzerinde anlaşmaya varılan günlük 1,65 milyon varillik arz kesintisinin kademeli olarak geri alınması süreci tamamlanmıştı.

Üretim hedeflerin altında kalıyor

Üretim artışları konusunda anlaşmaya varılmış olmasına rağmen OPEC üyeleri ve müttefiklerinden oluşan grubun fiili üretimi, savaş nedeniyle belirlenen hedeflerin altında kalmaya devam ediyor.

Rusya’nın da aralarında bulunduğu OPEC+ ülkelerinin üretim seviyeleri, belirlenen üretim hedeflerinin oldukça altında bulunuyor.

ING Türkiye Başekonomisti Muhammet Mercan, yapılan yukarı yönlü revizyonların 2023 ortasından bu yana uygulanan istikrar programında enflasyon hedeflerine ulaşmanın daha uzun süreceğine işaret ettiğini ifade etti.

2027 Enflasyon Tahmini Yüzde 21’e Yükseltildi

Yeni OVP’de 2026 yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 28,4 olarak belirlendi. Önceki programda yüzde 16 olan tahmin, 12,4 puan artırıldı.

Yeni tahmin, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının yüzde 28’lik öngörüsüne yakın, Piyasa Katılımcıları Anketi’ndeki yüzde 29,4’lük beklentinin ise altında kaldı.

2027 enflasyon tahmini de önceki OVP’deki yüzde 9 seviyesinden yüzde 21’e çıkarıldı. Bu oran, Piyasa Katılımcıları Anketi’nde yer alan yüzde 21,9’luk beklentiyle büyük ölçüde uyumlu bulundu.

Savaşın Enflasyona Etkisi 7 Puan Olarak Hesaplandı

TCMB Başkanı Fatih Karahan, enflasyon tahminlerindeki revizyonda 2026’da beklenenden yüksek gerçekleşen fiyat artışlarının gelecek yıla taşınan etkisi ile küresel ekonomik koşulların rol oynadığını açıklamıştı.

TCMB hesaplamalarına göre ABD-İran savaşı ve bağlantılı küresel gelişmelerin 2026 enflasyonuna etkisi yaklaşık 7 puan oldu. Savaşla ilişkili etkiler hariç tutulduğunda enflasyonun yüzde 25’in altında kalacağı belirtildi.

Büyümede Özel Tüketimin Katkısı Artacak

OVP’de 2026 büyüme tahmini 0,5 puan düşürülerek yüzde 3,3’e çekildi. Türkiye ekonomisinin 2027’de yüzde 4,2, 2029’da ise yüzde 5 büyümesi hedeflendi.

ING, 2026 ve 2027 yıllarına ilişkin resmî büyüme tahminlerinin Piyasa Katılımcıları Anketi’ndeki beklentilerin üzerinde kaldığına dikkat çekti.

Yeni programda özel tüketimin büyümeye önceki OVP’ye göre daha fazla, özel yatırımların ise daha az katkı sağlaması öngörüldü. Kamu kesiminde yatırımların katkısının kamu tüketiminden daha güçlü olması bekleniyor.

Bütçe Açığında 2027’de Artış Bekleniyor

Merkezi yönetim bütçe açığının gayrisafi yurt içi hasılaya oranının 2026’da yüzde 3,1 olması bekleniyor. Önceki programda bu oran yüzde 3,5 olarak tahmin edilmişti.

Bütçe açığı oranının 2027’de yeniden yüzde 3,5’e yükselmesi, ardından kademeli olarak gerileyerek 2029’da yüzde 2,8’e düşmesi öngörülüyor.

Deprem bölgesindeki yeniden inşa çalışmalarının büyük ölçüde tamamlanmasına rağmen faiz dışı harcamaların millî gelire oranının yüzde 19,7’den yüzde 21’e yükselmesi bekleniyor. Güçlü gelir tahsilatının ise harcamalardaki artışı millî gelirin yaklaşık yüzde 1’i ölçüsünde dengeleyeceği tahmin ediliyor.

Cari Açık Tahmini Yüzde 2,6’ya Çıktı

Yeni OVP’de cari açığın 2026’da millî gelirin yüzde 2,6’sı seviyesinde gerçekleşmesi ve sonraki yıllarda kademeli olarak gerilemesi öngörüldü.

ING, cari açık tahminlerinin önceki programdaki seviyelerin üzerinde kaldığını belirtti. Banka, yüksek ve giderek hızlanan büyüme hedefleriyle dış dengede beklenen iyileşmenin aynı anda sağlanmasına ilişkin soru işaretleri bulunduğunu ifade etti.

Türk Lirasında Sınırlı Reel Değer Değişimi Bekleniyor

ING’ye göre OVP’nin içerdiği örtük dolar/TL varsayımı, 2026 için piyasa beklentileriyle genel olarak uyumlu.

Sonraki yıllarda döviz kurundaki ortalama artışın enflasyon tahminlerine yakın olması, Türk lirasının reel değerinde sınırlı veya sıfıra yakın bir değişim öngörüldüğüne işaret ediyor.

Morgan Stanley ekonomistleri Georgi Deyanov ve Arnav Gupta tarafından hazırlanan raporda, TCMB’nin yıl sonuna kadar politika faizini toplam 200 baz puan indirerek yüzde 35’e çekmesinin beklendiği belirtildi.

TCMB Faiz İndirimine Ne Zaman Başlayacak?

Morgan Stanley analistleri, Türkiye’de enflasyonun ana eğiliminde yılın son çeyreğinde gevşeme görüleceğini öngördü. Buna bağlı olarak TCMB’nin temkinli ve kademeli bir faiz indirim sürecine başlaması bekleniyor.

Rapordaki tahmine göre Merkez Bankası, ekim ayında politika faizini yüzde 37’den yüzde 36’ya indirecek. Aralık ayında yapılması beklenen ikinci 100 baz puanlık indirimle faiz yüzde 35’e gerileyecek.

Politika Faizi 2027 Sonunda Yüzde 27,50’ye Gerileyebilir

Morgan Stanley, faiz indirimlerinin 2027 yılında da kademeli olarak devam etmesini bekliyor. Bankanın tahminine göre politika faizi 2027 yılının sonunda yüzde 27,50 seviyesine kadar düşebilir.

Raporda, enflasyonist riskler nedeniyle faiz tahminleri üzerindeki yukarı yönlü risklerin devam ettiği de vurgulandı. Enflasyonun öngörülenden daha yüksek seyretmesi, indirimlerin daha sınırlı veya daha geç yapılmasına neden olabilir.

Morgan Stanley’den Türk Lirası İçin Olumlu Görüş

Morgan Stanley, zorlu küresel ve bölgesel koşullara rağmen Türkiye’deki mevcut para politikası çerçevesinin dayanıklılığını koruduğunu belirtti. Banka, Türk lirasına dayalı carry trade işlemlerindeki olumlu ve yapıcı duruşunu sürdürdü.

Stratejistler, üç aylık vadede dolar/TL’de kısa pozisyon tercih etmeye devam ettiklerini bildirdi. Türk lirasındaki değer kaybı hızının vadeli piyasalarda fiyatlanan seviyelerin altında kalmasının carry trade getirilerini desteklediği ifade edildi.

Yerel Tahvillerde Temkinli Duruş Sürüyor

Morgan Stanley, yapışkan enflasyon nedeniyle Türkiye’nin yerel tahvil piyasasına yönelik temkinli yaklaşımını korudu.

Buna karşılık Türk lirasındaki değer kaybının piyasa beklentilerinden daha sınırlı kalması, yatırımcılar açısından faiz farkından elde edilen getirilerin cazibesini sürdürmesini sağlıyor.

Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,57 artışla 14.012,42 puandan tamamlamıştı.

Bankacılık Endeksi Yükseldi, Holding Endeksi Geriledi

Açılışta bankacılık endeksi yüzde 0,06 değer kazanırken holding endeksi yüzde 0,05 geriledi.

Sektör endeksleri arasında en fazla yükselen yüzde 0,71 ile metal eşya makina oldu. En fazla değer kaybeden sektör ise yüzde 2,58 düşüşle bilişim olarak kaydedildi.

Küresel Piyasalarda Fed Beklentileri İzleniyor

Küresel piyasalarda ABD’de beklentileri aşan tarım dışı istihdam verisinin, ABD Merkez Bankasının faiz artırım ihtimalini güçlendirmesi fiyatlamalar üzerinde etkili oluyor.

Buna karşılık yapay zeka alanındaki olumlu gelişmeler, küresel piyasalarda risk iştahını destekliyor.

BIST 100’de Destek ve Direnç Seviyeleri

Analistler, yurt içindeki veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Avro Bölgesi büyüme verilerinin takip edileceğini belirtti.

Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.100 ve 14.200 puan direnç, 13.900 ve 13.800 puan ise destek seviyeleri olarak izleniyor.

Endeks Kontratı Cuma Gününü Yükselişle Tamamladı

Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen ekim vadeli endeks kontratı, normal seansı yüzde 0,70 değer kazanarak 17.051 puandan tamamladı.

Kontrat, akşam seansında da yükselişini sürdürerek 17.065 puana çıktı. Yeni haftanın açılışında ise önceki normal seans kapanışının hemen altında işlem gördü.

Küresel Piyasalarda Fed ve Yapay Zeka Gündemi

Küresel piyasalarda ABD’de beklentilerin üzerinde açıklanan tarım dışı istihdam verisinin ardından ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırım ihtimali güç kazandı.

Buna karşılık yapay zeka alanındaki olumlu gelişmeler, küresel risk iştahını destekleyen unsur olarak öne çıktı.

VİOP’ta Destek ve Direnç Seviyeleri

Analistler, yurt içindeki veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Avro Bölgesi büyüme verilerinin takip edileceğini belirtti.

Teknik açıdan ekim vadeli BIST 30 endeks kontratında 16.900 ve 16.800 puan destek, 17.200 ve 17.300 puan ise direnç seviyeleri olarak izleniyor.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla savaşın başlamasının üzerinden altı ay geçerken, haziran ayında varılan ön ateşkes anlaşması bozuldu. Barış sürecinin yeniden başlatılmasına yönelik diplomatik girişimlerde ise sınırlı ilerleme sağlandı.

Ağustos ayının büyük bölümünde askeri faaliyetlere ara verilmesinin ardından karşılıklı saldırılar yeniden başladı.

ABD Merkez Komutanlığı, İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu’nun iki ABD Donanması gemisine balistik füzeler fırlatmasının ardından cumartesi günü üç İran tankerini vurduğunu açıkladı.

Saldırıların ardından Galibaf, ABD’nin “çok geç olmadan oyunun kurallarının değiştiğini anlaması gerektiğini” söyledi.

Galibaf, Telegram kanalında yayımlanan konuşmasında, “Bundan sonra İran’ın çıkarlarına ve güvenliğine yönelik her saldırı daha hızlı, daha ağır ve daha acı verici bir karşılık bulacaktır” ifadelerini kullandı.

Hürmüz Boğazı dışında kısıtlı bölge ilan edilecek

İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai, önümüzdeki günlerde Hürmüz Boğazı’nın dışında kısıtlı bir bölge ilan edileceğini açıkladı.

Rızai, söz konusu bölgenin Körfez’deki bazı alanları da kapsayacağını belirtirken planın ayrıntıları açıklanmadı.

Rızai ayrıca yeni bölgeye giren herhangi bir geminin yaptırım listesine ekleneceğini söyledi.

İran ekonomik baskıya reformlarla karşılık verecek

İran’ın gündemindeki bir diğer başlık ise ABD yaptırımları ve petrol ihracatına yönelik baskının ekonomide oluşturduğu sorunlar oldu.

Galibaf, askeri cephenin yanı sıra İran’ın ana mücadelesinin artık üretim ve halkın geçim koşulları üzerinde olduğunu söyledi. Döviz kurundaki sert dalgalanmaları, enflasyonu, işsizliği ve piyasa yönetimini başlıca sorunlar arasında gösterdi.

İran Ekonomi Bakanı Ali Madanizadeh ise Tahran’ın ABD’nin ekonomik baskısına reformlarla karşılık vermeyi planladığını belirtti. Madanizadeh, yaptırımların İran’ı mevcut politikasını değiştirmeye zorlayacağı yönündeki görüşü de reddetti.

Brent ham petrol yüzde 0,54 yükselişle varil başına 96,80 dolara çıktı. ABD ham petrolü (WTI) ise yüzde 0,72 artarak 92,14 dolara ulaştı.

Brent geçen hafta yüzde 7,8, WTI ise yaklaşık yüzde 10 değer kazandı. Yükselişte ABD ve İran’ın saldırılarını yeniden başlatması ve dünya petrol arzının beşte birinin daha önce geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışının azalması etkili oldu.

Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişleri azaldı

ABD Merkez Komutanlığı, ABD güçlerinin cumartesi günü üç İran petrol tankerini vurduğunu açıkladı. Tankerlerden birinin İran’ın önemli petrol ihracat merkezlerinden Hark Adası açıklarında hedef alındığı belirtildi.

İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri ise Hürmüz Boğazı’nda izinsiz güzergahlardan seyreden üç petrol tankerinin yanı sıra diğer bölgelerde üç ABD gemisini hedef aldığını bildirdi.

Denizcilik istihbarat şirketi Marisks, cumartesi günkü saldırıların “denizcilik çatışmasında önemli bir tırmanışa” işaret ettiğini belirtti.

Şirket, “Ticari tankerler artık karşılıklı ekonomik baskının araçları olarak kasıtlı şekilde kullanılıyor. Bu durum, askeri çatışma ile ticari deniz taşımacılığı arasındaki önceki ayrımı önemli ölçüde zayıflatıyor” değerlendirmesinde bulundu.

Kpler verilerine göre son 10 günde Hürmüz Boğazı’ndan günde ortalama 10 emtia gemisi geçti. Bu rakam mayıs ayından bu yana kaydedilen en düşük seviye oldu.

İran devlet medyasına göre İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai, Hürmüz Boğazı’nın dışında önümüzdeki günlerde bir kısıtlı bölge ilan edileceğini söyledi.

ANZ petrol akışında toparlanmanın gecikebileceğini belirtti

OPEC+, pazar günü gerçekleştirdiği toplantıda ekim ayına ilişkin petrol üretim politikasında değişikliğe gitmedi. Üretici grup, sonraki üretim adımlarına karar verilmeden önce yeni kotalar üzerinde anlaşılması gerektiğini belirtti.

ANZ analistleri ise ABD ve İran tarafından kontrollü askeri müdahalelerle kesintiye uğrayan uzun süreli bir açmazın en olası senaryo olduğunu belirtti. Analistlere göre bu durum, Orta Doğu’daki petrol arzının tamamen toparlanmasını geciktirebilir.

ANZ analistleri, “Bunun ardından ihracatın 2026’nın geri kalanında kısıtlı kalmasını, 2026’nın dördüncü çeyreğinin sonlarına doğru ise kademeli bir yeniden açılma yaşanmasını bekliyoruz” dedi.

Analistler, savaş öncesindeki petrol akış seviyelerine dönüşün 2027’nin ilk çeyreğinin sonlarından veya ikinci çeyreğinin başlarından önce gerçekleşmesinin beklenmediğini kaydetti.

ABC News’un “This Week” programında konuşan Wright, İran ile nükleer anlaşmaya varılamayabileceğini söyledi.

Wright, “Nükleer bir anlaşma olmayabilir. Sadece bunu yapma kapasitelerini yok etmek söz konusu olabilir. Bir anlaşma İran’daki bir sonraki yönetimi bekleyebilir. Bunu şu anda bilmiyoruz” dedi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın nükleer silah edinmesini engellemenin ABD’nin yürüttüğü operasyonun temel hedeflerinden biri olduğunu daha önce birçok kez dile getirdi. Trump, enerji fiyatlarının dünya genelinde yükselmesine neden olan savaş boyunca İran ile müzakere yoluyla anlaşmaya varılmasını da hedefledi.

Wright’tan İran’ın nükleer kapasitesine ilişkin açıklama

Wright’ın açıklamaları, Trump yönetiminin İran’ın nükleer silah edinmesini engelleme hedefini müzakere edilmiş bir nükleer anlaşmaya ulaşmadan da sürdürmeyi değerlendirebileceğine işaret etti.

Wright’a, açıklamalarının İran nükleer altyapısını yeniden inşa etmeye çalıştığında ABD’nin saldırılarına devam edeceği anlamına gelip gelmediği soruldu.

Enerji Bakanı, “Bunu yapma kapasitelerini yok etmek zorundasınız” yanıtını verdi.

ABD müttefikleriyle iş birliğini sürdürecek

Wright, İran’ın nükleer silah geliştirme kapasitesine ilişkin ABD’nin yaklaşımını da değerlendirdi.

Wright, “Nükleer silah geliştirme kapasitesini ve nihayetinde geliştirmeleri halinde bu silahları kullanma kapasitesini zayıflatıyoruz. Bu, 47 yıllık bir çaba. Bu basit bir mesele değil ancak ABD bu işi tamamlayacak ve bölgedeki müttefiklerimizle iş birliği içinde hareket edeceğiz” dedi.

Spot altın yüzde 0,5 düşüşle ons başına 4 bin 405,47 dolara indi. ABD altın vadeli işlemleri de yüzde 0,5 kayıpla ons başına 4 bin 452,20 dolara geriledi.

Piyasa katılımcıları, ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikasına ilişkin beklentiler açısından bu hafta açıklanacak ABD enflasyon verilerini takip ediyor.

KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, “Veriler metal üzerinde bir miktar baskı oluşturdu ancak eylül ayında faiz artırımı için tamamen kesin bir tablo ortaya koymadı. Bulmacanın eksik kalan asıl parçası bu hafta açıklanacak ABD TÜFE verisi” dedi.

Fed için faiz artırımı ihtimali yüzde 58,4

Waterer, “Güçlü bir enflasyon verisi, Fed’in faiz artıracağı yönündeki beklentileri güçlendirecek, tahvil getirilerini daha da yükseltecek ve altın üzerinde daha ağır bir baskı oluşturacaktır” değerlendirmesinde bulundu.

CME’nin FedWatch aracına göre yatırımcılar, Fed’in 15-16 Eylül’de gerçekleştireceği toplantıda faiz artırma ihtimalini yüzde 58,4 olarak fiyatlıyor.

Altın genellikle enflasyona karşı korunma araçlarından biri olarak görülürken yüksek faiz oranları getiri sağlamayan değerli metalin cazibesini azaltma eğiliminde.

ABD Başkanı Donald Trump cuma günü yaptığı açıklamada, Fed’in faizleri düşürmemesi halinde ABD’nin ticaret açığı verdiği ülkelerle ticareti durduracağını söyledi.

Gümüş, platin ve paladyum da geriledi

Orta Doğu’da ise İran, ABD yaptırımlarının ekonomisi üzerinde yarattığı sorunlarla mücadele çabalarını artıracağını açıkladı. Üst düzey bir İranlı yetkili, ülkenin yeniden saldırıya uğraması halinde “acı verici bir karşılık” verileceği uyarısında bulundu.

Diğer değerli metallerde de düşüş görüldü. Spot gümüş yüzde 0,2 gerileyerek ons başına 66,03 dolara indi.

Platin yüzde 0,8 düşüşle 1.805,53 dolara, paladyum ise yüzde 0,7 kayıpla 1.396,08 dolara geriledi.

Araştırma doğrudan oy tercihini değil, katılımcıların parti aidiyetini ve hangi partiye yakınlık duyduğunu ölçüyor. Sonuçlar, Başkan Donald Trump ve Cumhuriyetçiler için ara seçimler öncesinde siyasi destek açısından olumsuz bir tabloya işaret ediyor.

Demokratlar ile Cumhuriyetçiler Arasındaki Fark Ne Kadar?

Gallup araştırmasında ABD’li yetişkinlerin yüzde 31’i kendisini Demokrat, yüzde 25’i Cumhuriyetçi olarak tanımladı. Katılımcıların yüzde 44’ü ise bağımsız olduğunu belirtti.

Parti kimliğinde Demokratlar lehine oluşan 6 puanlık fark, son 10 yılı aşkın dönemin en yüksek seviyesine ulaştı. Bağımsızların hangi partiye yakın olduğu hesaba katıldığında fark 10 puana çıktı.

Bağımsızların eğilimlerinin dahil edildiği ölçümde Demokratların avantajı, 2008’den bu yana en yüksek seviyeye yükseldi.

Bir Yılda Fark 3 Puandan 10 Puana Çıktı

Bir yıl önce aynı göstergede Demokratların oranı yüzde 46, Cumhuriyetçilerin oranı yüzde 43’tü. Böylece Demokratlar lehine fark bir yılda 3 puandan 10 puana genişledi.

Cumhuriyetçiler, bağımsızların siyasi eğilimleri dahil edildiğinde son kez 2024’ün son çeyreğinde üstünlük sağlamıştı. Trump’ın başkan seçildiği bu dönemde Cumhuriyetçiler 4 puan öndeydi.

Gallup: İktidar Partisinden Uzaklaşma Var

Gallup Kıdemli Editörü Jeffrey Jones, parti aidiyetinin siyasi ve ekonomik koşullara bağlı olarak değişebildiğini belirtti. Ülkede işlerin iyi gittiği dönemlerde bu eğilimin iktidar partisi lehine hareket edebildiğini söyledi.

Jones, mevcut durumda Trump’ın popülaritesi ve ülkenin gidişatına yönelik memnuniyetsizliğin, katılımcıları iktidar partisinden uzaklaştırdığı değerlendirmesinde bulundu.

Tabloyu George W. Bush yönetiminin son dönemine benzeten Jones, o dönemde Demokratların parti kimliğinde elde ettiği avantajın 2006 ve 2008 seçimlerindeki güçlü sonuçlardan önce geldiğini hatırlattı.

Trump’tan “Ben Oy Pusulasındaymışım Gibi Düşünün” Çağrısı

Ara seçimler yaklaşırken Trump, Cumhuriyetçi adaylara destek için ülke genelinde kampanya yürüteceğinin sinyalini verdi. Ağustos ayında Fox News’e yaptığı açıklamada seçmenlere, “Ben oy pusulasındaymışım gibi düşünün” çağrısında bulundu.

Trump’ın eylül ayında Cumhuriyetçi Parti’nin ilk ara seçim kongresine ev sahipliği yapması da planlanıyor.

Buna karşılık bazı Cumhuriyetçi siyasetçiler, Trump’ın kendi seçim bölgelerinde kampanya yürütmesine mesafeli yaklaşıyor. Rekabetin yüksek olduğu bir Temsilciler Meclisi yarışında görev yapan üst düzey bir Cumhuriyetçi, Trump’ın bölgeye gelmesinin yardımcı olmayacağını söyledi.

Ara Seçimlerde Kongrenin Kontrolü Belirlenecek

Kasım ayındaki ara seçimler, Temsilciler Meclisi ve Senatodaki çoğunluk açısından belirleyici olacak. Gallup verileri Demokratların parti yakınlığında avantaj kazandığını gösterse de bu oranlar doğrudan seçim sonucu veya sandalye dağılımı tahmini niteliği taşımıyor.

2027-2029 OVP’sinin Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından açıklanmasının ardından soruları yanıtlayan Karahan, hedeflerin kurumlar arasında eşgüdüm içinde belirlendiğini vurguladı.

Enflasyon Tahminleri Neden Güncellendi?

Karahan, son Enflasyon Raporu’nda 2026 yıl sonu tahminini güncellerken 2027 ve sonrasına ilişkin değerlendirmelerin OVP kapsamında yapılacağını belirttiklerini hatırlattı. Yeni programdaki revizyonun bu sürecin bir yansıması olduğunu ifade etti.

Bir yılda enflasyonun hedefin üzerinde gerçekleşmesinin sonraki yıllara da taşan etkileri bulunduğunu söyleyen Karahan, güncellemenin bir bölümünün bundan kaynaklandığını belirtti. Diğer bölümün ise küresel ekonomide değişen koşulları yansıttığını aktardı.

Yeni OVP’de 2026 yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 28,4 olarak belirlenmişti. Enflasyonun 2027’de yüzde 21’e, 2028’de yüzde 13,5’e ve 2029’da yüzde 9’a gerilemesi hedefleniyor.

Savaşın Enflasyona Etkisi 7 Puana Yaklaştı

Karahan, küresel ekonomide arz şoklarının son yıllarda daha sık ve daha büyük boyutlarda yaşandığına dikkat çekti. Pandemi, tedarik zinciri sorunları, ticaret savaşları ve bu yıl yaşanan savaşların enflasyon üzerinde belirgin etkiler oluşturduğunu söyledi.

Yaklaşık 7 puanlık etki hesabında enerji maliyetleri, ulaştırma hizmetleri ve gıda başta olmak üzere çeşitli kalemlerin bulunduğunu açıkladı.

Gübre gibi tarımsal girdilerdeki fiyat artışlarının yanı sıra dayanıklı tüketim malları ve petrokimyaya bağlı ürünlerde de yukarı yönlü baskı görüldüğünü belirtti.

Para Politikasının Etkili Olduğu Alanlarda Olumlu Görünüm

Karahan, revizyonun büyüklüğüne rağmen enflasyon görünümüne ilişkin karamsar bir değerlendirme yapmadıklarını söyledi. Savaşın olumsuz etkilerine karşılık, para politikasının etkileyebildiği ve özellikle talebe duyarlı alanlarda verilerin olumlu geldiğini ifade etti.

Temel mal enflasyonuna işaret eden Karahan, emtia fiyatları ve döviz kurundaki gelişmelerle karşılaştırıldığında bu gruptaki enflasyonun daha düşük seyrettiğini belirtti. Bu görünümün talepteki dengelenmeyle uyumlu olduğunu ve para politikasının etkileyebildiği kalemlerde sonuç verdiğini dile getirdi.

Hizmet Enflasyonunda Ulaştırma ve Haberleşme Etkisi

Hizmet enflasyonunun aylık seyrinde katılığın sürdüğünü belirten Karahan, eğitim gibi fiyat artışlarının kalıcılık gösterdiği bazı kalemlerde önceki verilere göre daha olumlu bir görünüm bulunduğunu söyledi.

Hizmet enflasyonundaki yatay seyrin ulaştırma ve haberleşme kalemlerinden kaynaklandığını aktaran Karahan, özellikle ulaştırmadaki baskıyı savaşla ilişkilendirdi.

Bu yıl enflasyon hedefinden sapmanın temel nedenini, savaşın beklenenden daha şiddetli gerçekleşmesi ve etkilerinin devam etmesi olarak açıkladı.

Yönetilen Fiyatlarda Daha Güçlü Eşgüdüm Mesajı

OVP’de Merkez Bankasının hedeflerinden daha yüksek oranlar açıklandığı yönündeki değerlendirmelere de yanıt veren Karahan, hedeflerin ortak çalışma sonucunda belirlendiğini vurguladı.

Karahan, bu yaklaşımın önümüzdeki dönemde özellikle yönetilen ve yönlendirilen fiyatlarda kurumlar arası eşgüdümün daha güçlü olacağı mesajını içerdiğini söyledi.

Garanti BBVA Faktoring Genel Müdürü Selahattin Güldü'nün özel açıklamaları ve birbirinden iddialı içerikler Eylül sayısında sizlerle buluşuyor.  

Paranın Yönü Dergisi tüm seçkin bayilerde.  

Abonelik için: abone.ekonomim.com

GSM: 0501 440 24 22

2026 KPSS Lisans Sonuçları Ne Zaman Açıklanacak?

Kamu Personeli Seçme Sınavı’nın lisans oturumu için sonuç tarihi, ÖSYM’nin yayımladığı sınav takviminde yer alıyor. Takvime göre adayların sonuçlarını 7 Ekim 2026’da öğrenmesi planlanıyor. 

Bu tarih, 6 Eylül’de yapılan KPSS lisans Genel Yetenek-Genel Kültür sınavına katılan adayları kapsıyor. KPSS ön lisans ve ortaöğretim sınavlarının sonuçları ise kendi takvimleri doğrultusunda duyurulacak.

KPSS Lisans Sonuçları Nasıl Öğrenilir?

Adaylar, sonuçlar açıklandıktan sonra ÖSYM’nin Sonuç Açıklama Sistemi üzerinden sorgulama yapabilecek. Sonuçlara ulaşmak için şu adımlar izlenecek:

• ÖSYM Sonuç Açıklama Sistemi açılacak.
• 2026 KPSS lisans sınavı sonuçlarına ilişkin bağlantı seçilecek.
• T.C. kimlik numarası ve aday şifresi girilecek.
• Sınav sonuçları ekrandan görüntülenecek.

Enflasyonda İstenen Noktada Değiliz

Küresel ekonomide çok sayıda şok yaşandığını belirten Şimşek, Türkiye’nin belirsizliklerin yüksek olduğu zorlu bir dönemden geçtiğini söyledi. Bu koşulları bahane olarak sunmadığını vurgulayan Bakan, önceki dönemlere göre daha güç bir süreçle karşı karşıya olunduğunu ifade etti.

Enflasyondaki kalıcılığın boyutunu muhtemelen düşük değerlendirdiklerini belirten Şimşek, deprem ve kur korumalı mevduatın oluşturduğu yükümlülüklere de dikkat çekti.

Şimşek, tüm bu koşullara rağmen Türkiye ekonomisinin kırılganlığının azaldığını ve şoklara karşı dayanıklılığının arttığını savundu. Kur korumalı mevduattan çıkışı ve Türk lirasına duyulan güveni programın önemli kazanımları arasında gösterdi.

Kamuda Ne Kadar Tasarruf Sağlandı?

Şimşek, kamu taşıtları, binalar, enerji, su, ulaşım ve iletişim giderlerini kapsayan kalemlerin bütçedeki payının gerilediğini açıkladı.

Tasarruf genelgesi öncesindeki 10 yılda bu harcamaların bütçe içindeki payının yüzde 4,6 olduğunu belirten Bakan, oranın yüzde 2,9’a indiğini ve 484 milyar TL tasarruf sağlandığını söyledi.

Genelge kapsamında izleme, denetleme ve yaptırım mekanizmalarının uygulandığını aktaran Şimşek, enerji ve su kullanımında da tedbirler alındığını belirtti.

Kamu Yatırımları Azaltıldı mı?

Tasarrufun yatırımlar azaltılarak yapıldığı eleştirisine karşı çıkan Şimşek, kamu yatırımlarının millî gelir içindeki payında düşüş olmadığını söyledi. Bu oranda sınırlı da olsa artış bulunduğunu ifade etti.

Taşıt kullanımına ilişkin de bilgi veren Bakan, 2025’te sözleşmesi sona eren kiralık araçlar kapsamında yeniden kiralanan taşıt sayısının yüzde 21 azaltıldığını açıkladı. Hizmet binası yapımlarının da gözden geçirildiğini belirtti.

Büyük Şirketlerde Vergi Denetimi Üç Katına Çıktı

Kayıt dışılıkla mücadelede gönüllü uyuma öncelik verdiklerini belirten Şimşek, büyük veri analizleriyle yapılan tespitlerin denetim öncesinde mükelleflerle paylaşıldığını söyledi. Bu yöntemle mükelleflere beyanlarını düzeltme imkânı sunulduğunu anlattı.

Büyük şirketlerde denetim oranının üç katına çıkarıldığını açıklayan Bakan, küçük ölçekli şirketlerde ise bu oranın gerilediğini belirtti.

Şimşek, vergi gelirlerinin millî gelire oranının 2026’da yüzde 17’nin üzerine çıktığını, 2027’de ise yüzde 17,9 olmasının tahmin edildiğini aktardı.

Üretici ve İhracatçıya Destek Mesajı

İhracat kredilerinin toplam krediler içindeki payının yaklaşık yüzde 12’ye ulaştığını belirten Şimşek, karşılaştırdığı dönemde enflasyon iki katına çıkmazken reeskont kredilerinin 17 kat artırıldığını söyledi.

2026’da çiftçilere 244 milyar TL faiz sübvansiyonu sağlandığını açıklayan Bakan, 2025 yılında 258 bin esnafın da destekli kredilerden yararlandığını bildirdi.

Şimşek, sanayiciyi ve üretim yapan kesimleri desteklemeye devam edeceklerini vurguladı. OVP’nin en önemli katkılarından birinin ise ekonomide öngörülebilirliği artırması olduğunu ifade etti.

Önceki programda enflasyonun 2027’de yüzde 9’a gerilemesi öngörülüyordu. Yeni programda aynı yıl için tahmin yüzde 21’e yükseltildi.

Yeni OVP’de Enflasyon, Büyüme ve İşsizlik Hedefleri

Açıklanan programda büyümenin kademeli olarak hızlanması, enflasyon ve işsizliğin ise gerilemesi öngörülüyor. 2026 yılına ilişkin güncel tahminler ve üç yıllık program hedefleri şöyle:

Enflasyon Tahmini Neden Yükseldi?

Cevdet Yılmaz, Merkez Bankasının hesaplamalarına göre savaşın enflasyon üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkilerinin yaklaşık 7 puan olduğunu söyledi.

2026 yıl sonu enflasyon tahminindeki artış 12,4 puan olurken Yılmaz, yapılan güncellemelerin programın yönünde veya ana çerçevesinde değişiklik anlamına gelmediğini vurguladı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de enflasyonun arzulanan seviyede olmadığını belirterek, “Bu zor konjonktürde enflasyonun kontrolden çıkmaması önemliydi” dedi.

Büyüme Tahminleri Aşağı Çekildi

Yeni OVP’de 2026 büyüme tahmini yüzde 3,3 olarak güncellendi. Sanayi büyümesi beklentisi ise yüzde 4’ten yüzde 2,3’e indirildi.

2027 yılı büyüme tahmini yüzde 4,3’ten yüzde 4,2’ye, 2028 tahmini yüzde 5’ten yüzde 4,6’ya çekildi. Ekonominin 2029’da yüzde 5 büyümesi öngörülüyor.

Program dönemi sonunda millî gelirin 2,2 trilyon doların üzerine, mal ve hizmet ihracatının ise 450 milyar dolara ulaşması hedefleniyor.

Bütçe Açığı Beklentisi Yüzde 3,1’e İndirildi

Yılmaz, önceki programda 2026 için yüzde 3,5 olarak öngörülen bütçe açığının millî gelire oranının, alınan tedbirlerle yüzde 3,1 düzeyinde gerçekleşmesini beklediklerini açıkladı.

Program döneminde bütçe açığının kademeli olarak düşürülmesi hedefleniyor.

Enerji İthalatı ve Dış Ticaret Açığı Tahmini Yükseldi

Enerji fiyatlarındaki artış, dış dengeye ilişkin tahminlere de yansıdı. 2026 enerji ithalatı beklentisi 63 milyar dolardan 71 milyar dolara, dış ticaret açığı tahmini ise 96 milyar dolardan 105 milyar dolara çıkarıldı.

Cari işlemler açığının millî gelire oranı yüzde 2,6 olarak güncellendi. Turizm gelirleri tahmini de savaşın etkisiyle 68 milyar dolardan 65 milyar dolara indirildi.

TL Mevduatın Payı Yüzde 61,5’e Ulaştı

Yılmaz, Türk lirası mevduatın toplam mevduat içindeki payının yüzde 31,6’dan 28 Ağustos itibarıyla yüzde 61,5’e yükseldiğini bildirdi. Kur korumalı mevduattan çıkış sürecinin sorunsuz tamamlandığını belirtti.

Brüt rezervlerin 89,7 milyar dolarlık artışla 188,2 milyar dolara ulaştığını aktaran Yılmaz, Türkiye’nin risk priminin de 700’lü seviyelerden 220’nin altına gerilediğini söyledi. Bu gelişmenin kamu ve özel sektörün yabancı para cinsinden borçlanma maliyetlerini azalttığını ifade etti.

Gıda Fiyatları ve Sosyal Konut İçin Yeni Adımlar

Programda gıda fiyatlarındaki oynaklığı sınırlamak için üretimi destekleyen politikalara ağırlık verilecek. Tarımsal verimliliğin artırılması, üretim planlamasının güçlendirilmesi ve maliyet baskılarını azaltacak yapısal adımların hızlandırılması amaçlanıyor.

Yılmaz, dar ve orta gelirli vatandaşların konuta erişimini kolaylaştırmak için sosyal konut yatırımlarının yüzde 150 artırılacağını da açıkladı.

Deutsche Welle’nin haberine göre girişim, Magyar’ın seçim kampanyasındaki temel vaatlerinden birini hayata geçirmeyi amaçlıyor. Süreçte kamu varlıklarının kimlere, hangi koşullarda aktarıldığı ve bu işlemlerin hukuka uygunluğu incelenecek.

Ne Kadarlık Kamu Varlığı Araştırılacak?

Magyar, seçim kampanyasında yaklaşık 60 milyar euroluk bir tutardan söz etmişti. Haberde, tartışmalarda dile getirilen rakamların bunun üç katına kadar çıktığı belirtildi.

Ancak bu tutarlar, kesinleşmiş mahkeme kararlarıyla belirlenmiş veya geri alınmış bir meblağı ifade etmiyor. İddialara konu kaynakların büyüklüğü ve hangi işlemlerin hukuka aykırı olduğu, incelemeler ve yargı süreçleriyle netleşecek.

Yeni Kurumun Yetkileri Neler Olacak?

Temmuz sonunda çıkarılan yasayla kurulan NVVH, geçmişte kamu kaynaklarının nereye aktarıldığını ve taşınmazlar dahil kamu varlıklarının nasıl kullanıldığını araştıracak.

İncelemeler için belirli bir başlangıç tarihi öngörülmese de çalışmaların ağırlıklı olarak Orban’ın 2010 sonrasındaki iktidar dönemine odaklanması bekleniyor.

Kurum, geçmiş işlemleri araştırmanın yanı sıra gelecekte kamu kaynaklarının ve mallarının hukuka uygun kullanımını da denetleyecek. Yalnızca parlamentoya karşı hesap verecek olan NVVH’nin yapılanması önümüzdeki haftalarda tamamlanacak.

Kurumun Başına Anna Unger Getirildi

Parlamento, yeni kurumun başına Budapeşte Eötvös Loránd Üniversitesi’nden 46 yaşındaki siyaset bilimci Anna Unger’i atadı. Siyasi sistemler, demokratik kurumlar ve parti finansmanı alanlarında çalışan Unger, yaklaşık 100 aday arasından çok aşamalı bir değerlendirmeyle seçildi.

Unger’in hukukçu olmaması ve yolsuzlukla mücadele alanında daha tanınmış isimlerin tercih edilmemesi tartışma yarattı. Hükümet temsilcileri ise seçimi, Unger’in kurumun çalışmalarına ilişkin kapsamlı yaklaşımıyla açıkladı.

Dört başkan yardımcısının görev yapacağı kurumda soruşturmalardan sorumlu başkan yardımcılığına savcı Katalin Tasnády getirildi.

Soruşturmalar Ne Zaman Sonuçlanacak?

Unger’in büyük yolsuzluk davalarında kurumun ilk altı yıllık görev dönemi içinde kesinleşmiş mahkeme kararları beklenmesine yönelik açıklaması da eleştirildi. Açıklama, hızlı sonuç isteyen kamuoyunda sürecin ne kadar uzayabileceğine ilişkin tartışmaları artırdı.

Başbakan Magyar ise atama kararını savunarak uzmanların Unger’i göreve uygun bulduğunu belirtti.

Siyaset bilimci Gabor Török’e göre kamu varlıklarının geri alınması ve geçmişteki usulsüzlük iddialarının soruşturulması, yeni hükümete duyulan güven açısından belirleyici olacak.

Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığının ortak çalışmasıyla hazırlanan program, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın onayıyla Resmi Gazete’de yayımlanacak.

Yeni OVP’de Hangi Hedefler Açıklanacak?

2027-2029 dönemini kapsayan programda fiyat istikrarı, ekonomik büyüme, istihdam, kamu bütçesi ve finansal istikrara ilişkin hedefler yer alacak. İhracat ve ithalat beklentileri de yeni dönem için güncellenecek.

Program, makroekonomik göstergelerin yanı sıra öncelikli reform alanlarını ve bunlara ilişkin takvimi de ortaya koyacak.

Önceki OVP’de Enflasyon ve Büyüme Hedefleri Neydi?

Yeni program öncesinde, 2026-2028 dönemini kapsayan OVP’de 2026 yılı için yüzde 3,8 büyüme ve yüzde 16 enflasyon öngörülmüştü. Programın sonunda büyümenin yüzde 5’e yükselmesi, enflasyonun ise yüzde 8’e gerilemesi hedeflenmişti.

Önceki programdaki büyüme, enflasyon ve işsizlik hedefleri şöyleydi:

Bu oranlar, önceki OVP’de yer alan hedefleri gösteriyor. Yeni programın açıklanmasıyla 2027-2029 dönemine ilişkin güncel tahminler ve hedefler netleşecek.

Bütçe Açığı ve Dış Ticarette Önceki Hedefler

2026-2028 OVP’sinde bütçe açığının gayri safi yurt içi hasılaya oranının 2026’da yüzde 3,5, program sonunda ise yüzde 2,8 olması öngörülmüştü.

İhracatın 2026’da 282 milyar dolara, 2027’de 294 milyar dolara ve 2028’de 308,5 milyar dolara ulaşması hedeflenmişti. İthalat beklentileri ise aynı yıllar için sırasıyla 378 milyar dolar, 393 milyar dolar ve 410,5 milyar dolar olarak belirlenmişti.

Bugün açıklanacak program, bu göstergelerdeki güncellemelerin yanı sıra 2029 yılına ilişkin hedefleri de ortaya koyacak.

Açıklanan rakam, ankete katılan 76 ekonomistin tamamının tahminlerini aştı. Schwab Makro Araştırma ve Strateji Başkanı Kevin Gordon, sonucun 1998’den bu yana ağustos aylarında görülen en büyük beklenti üzeri sürpriz olduğunu belirtti.

İstihdam Artışını Hangi Sektörler Sürükledi?

Restoranlar ve barlarda ağustos ayında 59 bin yeni iş oluştu. Yerel yönetimlerin eğitim sektöründe ise istihdam 42 bin kişi arttı. Ekonominin geri kalanındaki toplam artış 61 bin kişide kaldı.

Restoran ve barlardaki yükseliş, sektörün yıl boyunca kaydettiği aylık ortalama 12 bin kişilik artışın oldukça üzerinde gerçekleşti. Eğitim sektöründeki artış ise temmuz ayındaki düşüşü büyük ölçüde telafi etti.

Mevsimsel Düzeltme Sonucu Nasıl Etkiledi?

Bloomberg Economics, olağan dışı derecede hafif kalan mevsimsel düzeltmenin beklentilerin üzerindeki artışın neredeyse tamamını açıkladığını belirtti. Bu değerlendirme, güçlü manşet veride dönemsel etkilerin önemli rol oynadığına işaret etti.

Mayıs ayında da benzer bir yoğunlaşma görülmüştü. O dönemde eğlence ve konaklama, yerel yönetimler ve sağlık hizmetleri, istihdam artışının neredeyse tamamını oluşturmuştu.

İşsizlik Oranı Yüzde 4,1’de Sabit Kaldı

Ağustos raporunda işsizlik oranı yüzde 4,1 seviyesini korudu. İşgücüne katılım yaklaşık bir yıl sonra ilk kez artarken çalışanların çalışma saatleri bir miktar uzadı. Ücret artışında ise hafif yavaşlama görüldü.

Önceki iki aya ilişkin istihdam verileri de yukarı yönlü revize edildi. Böylece temmuz ayı için ilk açıklamada görülen istihdam kaybı ortadan kalktı ve yaz aylarındaki yavaşlamanın ilk verilere göre daha sınırlı olduğu anlaşıldı.

162 Bin Kişilik Artış Yeni Bir İstihdam Patlaması mı?

RSM Başekonomisti Joe Brusuelas, istihdam artışının belirgin biçimde düşük ücretli işlerde yoğunlaştığını ifade etti.

Kevin Gordon ise dalgalı seyreden iki kategori dışında cesaret verici bir çeşitlilik gördüğünü belirtti. Bununla birlikte 162 bin kişilik artışı yeni bir istihdam patlamasının başlangıcı veya ekonomide aşırı ısınma göstergesi olarak değerlendirmedi.

BIST 100 endeksi aynı haftada yüzde 4,30 gerileyerek 14.012,42 puandan kapandı. Endeksteki düşüşe rağmen BofA üzerinden yapılan işlemlerde haftalık toplamda alımlar satışları aştı.

BofA’nın En Çok Aldığı Hisseler

Net alım sıralamasında Koç Holding 1,51 milyar TL ile ilk sırada yer aldı. Türk Hava Yolları yaklaşık aynı tutarla ikinci olurken Astor Enerji’de 900,1 milyon TL net alım gerçekleşti.

31 Ağustos-4 Eylül haftasında Bank of America üzerinden en fazla net alım yapılan 10 hisse şöyle sıralandı:

BofA’nın En Çok Sattığı Hisseler

Satış tarafında Aselsan ve Tüpraş ilk iki sırayı aldı. Her iki hissede de yaklaşık 1,74 milyar TL net satış gerçekleşti. Bu hisseleri 667,3 milyon TL net satışla Girişim Elektrik izledi.

Bank of America üzerinden haftanın en yüksek net satışının gerçekleştiği 10 hisse ve satış tutarları şöyle oldu:

Alımlarda Koç Holding ve THY Öne Çıktı

Koç Holding ve Türk Hava Yolları’ndaki toplam net alım yaklaşık 3,02 milyar TL oldu. Satış listesinin başındaki Aselsan ve Tüpraş’ta ise toplam yaklaşık 3,48 milyar TL net satış kaydedildi.

Haftalık 2,54 milyar TL net alış, yalnızca listelerdeki hisseleri değil, kurum üzerinden gerçekleştirilen işlemlerin genelindeki alış ve satış farkını yansıtıyor. Veriler, Bank of America aracılığıyla işlem yapan müşterilerin hareketlerini gösteriyor.

Bu Hafta Hangi Hisselerde Yasaklar Kalkacak?

Haftalık takvimde Işıklar Enerji ve Yapı Holding (IEYHO), CW Enerji (CWENE), Hedef Holding (HEDEF) ve Gündoğdu Gıda (GUNDG) yer alıyor. Dört hissede kredili işlem yasağı sona ererken IEYHO ve GUNDG hisselerinde brüt takas uygulaması da kaldırılacak.

10 Eylül’de IEYHO, CWENE ve HEDEF’te Tedbirler Sona Erecek

10 Eylül Perşembe günü üç hissede sona erecek tedbirler şöyle:

• Işıklar Enerji ve Yapı Holding (IEYHO): Kredili işlem yasağı ve brüt takas.
• CW Enerji Mühendislik Ticaret ve Sanayi (CWENE): Kredili işlem yasağı.
• Hedef Holding (HEDEF): Kredili işlem yasağı.

11 Eylül’de GUNDG’de İki Tedbir Kalkacak

Gündoğdu Gıda Süt Ürünleri Sanayi ve Dış Ticaret (GUNDG) hisselerinde uygulanan kredili işlem yasağı ve brüt takas tedbiri, 11 Eylül Cuma günü sona erecek.

Böylece 7-11 Eylül haftasında takvimde yer alan dört hisse için belirtilen VBTS kısıtlamaları kaldırılmış olacak.

Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan "Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ" Resmi Gazete’de yayımlandı.

Düzenlemeyle elektronik ticaretin yanı sıra internet dahil her türlü dijital ortamda gerçekleştirilen alım, satım, kiralama, ilan ve reklam gibi ekonomik ve ticari faaliyetlere ilişkin bildirim düzenlemelerinin kapsamı genişletildi.

Sosyal ağ ve yer sağlayıcılar da kapsama alındı

Yeni düzenlemeye göre elektronik ortamda ekonomik ve ticari faaliyette bulunan gerçek ve tüzel kişi hizmet sağlayıcıların yanı sıra elektronik ticaret hizmet ve aracı hizmet sağlayıcıları, erişim sağlayıcılar, içerik sağlayıcılar, yer sağlayıcılar ve sosyal ağ sağlayıcılar kapsama dahil edildi.

Bu kişi ve kuruluşlara iktisadi ve ticari faaliyetlerine ilişkin bildirim verme yükümlülüğü getirildi.

Bildirimlerin içeriği, formatı, standardı, verilme süresi ve yöntemi Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenecek.

İlan ve işlem bilgileri Gelir İdaresine bildirilecek

Taşınır ve taşınmazlar ile mal ve hizmetlerin alınması, satılması veya kiralanmasına yönelik ilanların yayımlanmasına aracılık eden hizmet ve sosyal ağ sağlayıcıları ile yer sağlayıcılar da bildirim yapmak zorunda olacak.

Bu kapsamda söz konusu sağlayıcılar, takvim yılının her ayında gerçekleştirdikleri işlemlere ilişkin hizmetin sağlandığı internet adres veya adreslerini Gelir İdaresi Başkanlığının sistemlerine bildirecek.

Ayrıca hizmet verilen gerçek veya tüzel kişilere ait ad, soyad, ünvan ve mükellefiyet tespitine ilişkin bilgiler ile hizmet verilenler adına gerçekleştirilen taşınır, taşınmaz, mal ve hizmet satış ve kiralama işlemlerine ilişkin ilan bilgileri de bildirilecek.