6 Nisan Pazartesi: Ulusal Faktoring (ULUFA)

Haftanın ilk temettü ödemesi Ulusal Faktoring A.Ş.’den gelecek. Şirket, 6 Nisan Pazartesi günü hissedarlarına nakit ödeme yapacak.

• Hisse başı brüt temettü: 0,2470589 TL

• Hisse başı net temettü: 0,21 TL

7 Nisan Salı: Garanti BBVA (GARAN) ve Yeni Gimat (YGGYO)

Salı günü iki şirket birden temettü dağıtacak.

Türkiye Garanti Bankası A.Ş. (GARAN)

• Brüt temettü: 5,2668872 TL

• Net temettü: 4,4768541 TL

Yeni Gimat Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. (YGGYO)

• Brüt temettü: 10,55 TL

• Net temettü: 10,55 TL (stopajsız)

8 Nisan Çarşamba: Enka İnşaat (ENKAI)

Haftanın son temettü ödemesi Enka İnşaat ve Sanayi A.Ş.’den gelecek.

• Brüt temettü: 2,10 TL

• Net temettü: 1,7943328 TL

[post-76295]

Saldırıda elektrik üniteleri hedef alındı

Şirketten yapılan açıklamaya göre, İran’ın Khuzestan bölgesinde bulunan ve petrokimya tesislerinin yer aldığı sanayi bölgesine 4 Nisan 2026 tarihinde bir saldırı düzenlendi. Bu saldırıda, GUBRF’nin bağlı ortaklığı Razi Petrochemical Co.’nun tesislerindeki elektrik üniteleri hasar gördü. Hasar nedeniyle tesislerdeki üretim geçici olarak durduruldu.

Başka bir hasar bulunmuyor

Açıklamada, hasarın sadece elektrik üniteleriyle sınırlı olduğu vurgulandı. Tesislerin diğer bölümlerinde herhangi bir hasar bulunmadığı belirtildi. Şirket, üretimin yeniden başlatılabilmesi için gerekli çalışmaların yapılacağını ve gelişmeler oldukça kamuoyunun bilgilendirileceğini ifade etti.

[post-76300]

[post-76303]

İmha edilen uçaklar ve maliyetleri

Wall Street Journal'ın haberine göre, İran'da düşen F-15E savaş uçağının ikinci pilotunu kurtarmak için görevlendirilen iki MC-130J tipi nakliye uçağı, "bilinmeyen sebeplerle" yerde mahsur kaldı ve ardından imha edildi. Her bir MC-130J'nin maliyetinin 100 milyon doları aştığı belirtildi.

MC-130J uçakları, özel kuvvetlerin sevkiyatı ve tahliyesi için tasarlanmış, havada yakıt ikmali yapabilen ve ısı güdümlü füzeler dahil hava savunma sistemlerine karşı önleyici donanımlara sahip gelişmiş nakliye uçakları olarak biliniyor.

Olay nasıl gelişti?

İran Devrim Muhafızları Ordusu, 3 Nisan'da ülkenin orta kesimlerinde bir ABD savaş uçağını hava savunma sistemleriyle vurarak düşürdüğünü duyurmuştu. ABD'li yetkililer de uçağın düştüğünü doğrulayarak mürettebattan bir kişinin kurtarıldığını, ikinci kişi için arama kurtarma çalışmalarının sürdüğünü açıklamıştı.

Kurtarma operasyonu için bölgeye gönderilen MC-130J tipi uçaklardan ikisi, iniş yaptıktan sonra kalkamayacak duruma geldi ve mahsur kaldı. ABD güçleri, bu uçakların düşman eline geçmesini önlemek için onları imha etmek zorunda kaldı.

İkinci bir savaş uçağı daha düşürüldü iddiası

New York Times gazetesinin haberinde, Hürmüz Boğazı yakınlarında F-15 savaş uçağıyla neredeyse aynı anda ikinci bir ABD savaş uçağının daha düşürüldüğü kaydedilmişti. Habere göre bu uçağın pilotu olaydan kurtuldu. ABD Başkanı Donald Trump ise daha önce yaptığı açıklamada, düşen F-15E'nin ikinci pilotunun da kurtarıldığını duyurmuştu. 

[post-76302]

[post-76300]

Saldırıların onarım maliyeti ve süresi dikkat çekiyor

Reuters tarafından görülen taslak açıklamaya göre, enerji tesislerine yapılan saldırıların yol açtığı hasarın onarılması hem yüksek maliyetli hem de oldukça zaman alıcı. OPEC+, bu tür saldırıların ardından tesislerin yeniden tam kapasiteye ulaşmasının uzun sürdüğüne dikkat çekerek, bunun küresel enerji arzında ciddi aksamalara yol açabileceği konusunda uyardı.

Deniz taşımacılığı hatlarının güvenliği kritik

Açıklamada ayrıca, uluslararası deniz taşımacılığı hatlarının güvenliğinin sağlanmasının enerji arzının kesintisiz devamı açısından kritik öneme sahip olduğu vurgulandı. Özellikle Hürmüz Boğazı gibi stratejik geçiş noktalarındaki belirsizliklerin, petrol ve doğal gaz akışını doğrudan etkileyebileceği ifade edildi.

OPEC+ paneli, mevcut jeopolitik risklerin devam etmesi halinde küresel enerji piyasalarında fiyat dalgalanmalarının da artabileceği konusunda üye ülkeleri bilgilendirdi.

[post-76300]

[post-76302]

Sahte fırlatıcılar değerlendirmeyi zorlaştırıyor

NYT’nin haberinde, Beyaz Saray ve Savunma Bakanlığı’ndan yapılan açıklamalarda hedeflerin vurulduğu ve ilerleme kaydedildiği belirtilse de istihbarat raporlarının farklı bir tablo çizdiği aktarıldı. ABD istihbaratına göre İran, çok sayıda “sahte fırlatıcı” konuşlandırdı. Bu nedenle Washington, vurulan fırlatıcıların hangilerinin gerçek olduğunu ve İran’ın kapasitesinin ne kadarının imha edildiğini tam olarak tespit edemiyor.

Ayrıca İran’ın yer altı sığınakları, mağaralar veya silolarda sakladığı fırlatıcıları hızla yüzeye çıkararak yeniden kullanabildiği belirtiliyor. Hasar alan bu altyapıların da kısa sürede tekrar devreye sokulabildiği ifade ediliyor.

ABD’li yetkililerden dikkat çeken itiraflar

Habere göre, konuyla ilgili bilgi sahibi ABD’li yetkililer, Washington’ın savaştan önce İran’ın elindeki füze fırlatıcı sayısına ilişkin net bir tahmini bile olmadığını kabul etti. Yetkililer, İran’ın balistik füze ve rampalarını kullanma imkânını büyük ölçüde elinde tuttuğunu dile getirdi.

Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly daha önce yaptığı açıklamada, İran’ın balistik füze ve dron saldırılarının yüzde 90 azaldığını, donanmalarının ortadan kaldırıldığını ve üretim tesislerinin üçte ikisinin hasar gördüğünü savunmuştu. Ancak ismi paylaşılmayan yetkililer, savaşın uzaması halinde İran’ın fırlatıcılarının bir kısmını sığınak veya mağaralarda saklayarak füze fırlatma kapasitesini korumaya çalıştığını düşünüyor.

İran’ın günlük füze kapasitesi

Mevcut ve eski ABD’li yetkililere göre İran, İsrail’e günde yaklaşık 20 füze fırlatabiliyor. Batılı yetkililer ise bu sayının günde 15 ila 30 balistik füze ile 50 ila 100 tek yönlü dron saldırısı arasında değiştiğini belirtiyor. Bununla birlikte yetkililer, İran’ın tek seferde çok sayıda saldırı düzenlemekte zorlandığını da öne sürüyor.

ABD’nin İran’ın elindeki fırlatıcı sayısını tam olarak açıklamaması, Washington’ın Tahran’ın füze kapasitesini “ortadan kaldırmaya” ne kadar yaklaştığı konusundaki şüpheleri artırıyor. CNN’in daha önceki haberinde ise İran’ın füze fırlatıcılarının yarısını hâlâ elinde bulundurduğu ileri sürülmüştü.

İran’dan savunma başarısı açıklaması

Öte yandan İran Devrim Muhafızları Ordusu, 4 Nisan’da yaptığı açıklamada, Merkezi eyaletin semalarında 454 kilogramlık savaş başlığı taşıyan bir seyir füzesinin yeni gelişmiş hava savunma sistemleriyle engellendiğini duyurdu.

[post-76300]

Memişoğlu, Türkiye’nin kendi laboratuvarları, hastaneleri ve akademisyenleriyle ilk kez bir molekül geliştirme aşamasına ulaştığını belirterek, faz 1 sonuçlarının “çok başarılı” olduğunu ifade etti. Sürecin devamında faz 2 ve faz 3 çalışmalarının tamamlanmasıyla ilacın dünya sağlık literatürüne kazandırılması hedefleniyor.

Çalışma; Boğaziçi Üniversitesi, Koç Üniversitesi ve Abdurrahman Yurtaslan Onkoloji Hastanesi iş birliğiyle yürütüldü. Projenin bilimsel liderliğini Rana Sanyal üstlendi.

Geliştirilen teknoloji, ilacın doğrudan tümör hücresini hedeflemesini sağlayarak yan etkileri azaltmayı ve tedavi etkinliğini artırmayı amaçlıyor. Araştırmalar kapsamında farklı kanser türlerine yönelik ilaç adayları üzerinde de çalışmalar sürüyor.

Bakan Memişoğlu, Türkiye’de yürütülen ücretsiz kanser taramalarına da dikkat çekerek, son bir yılda 7 milyon 700 bin kişiye tarama yapıldığını ve 28 bin vatandaşın erken teşhis sayesinde tedaviye eriştiğini açıkladı.

Memişoğlu açıklamasında, “Türkiye kendi geliştirdiği ilk molekülü dünya sağlığına hediye edecek noktaya geliyor” ifadelerini kullandı.

Trump, Hürmüz Boğazı’nın açılması için verdiği sürenin dolmak üzere olmasına gönderme yaparak yaptığı paylaşımda, “Salı günü İran'da hem Enerji Santrali Günü hem de Köprü Günü aynı gün kutlanacak. Bunun gibisi bir daha olmayacak! Lanet olası boğazı açın, sizi deliler! Yoksa cehennemde yaşayacaksınız! İzleyin! Allah'a şükürler olsun!” ifadelerini kullandı.

Trump paylaşımında ayrıca TSİ Çarşamba gece 03.00'ü işaret etti. Daha önce Hürmüz Boğazı’nı 48 saat içinde açmaması durumunda İran’ı tehdit eden Trump, paylaşımında "Salı günü ABD Doğu Yakası saatiyle 20.00’de (Türkiye saatiyle 8 Nisan Çarşamba 03.00)" ifadesine yer verdi. 

Vergi avantajları gündemde

Hazırlanan paket kapsamında doğrudan yatırımları artırmak amacıyla özellikle imalatçı-ihracatçı firmalara yönelik kurumlar vergisi oranında indirime gidilmesi planlanıyor. Bu doğrultuda vergi oranının tek haneli seviyelere düşürülmesi de gündeme gelebilecek.

Ayrıca Türkiye’de mukim yabancıların veraset ve intikal vergisinden istisna tutulması da değerlendirilen düzenlemeler arasında yer alıyor. Bunun yanında yabancı gerçek kişilerin Türkiye’ye gelmesini teşvik edecek özel bir vergileme rejiminin uygulanması da planlanıyor. Bu adımlarla özellikle yüksek gelir grubundaki yatırımcıların ülkeye yönlendirilmesi hedefleniyor.

Yatırımcıya kolaylık sağlayacak düzenlemeler

Paket kapsamında yalnızca vergi teşvikleri değil, yatırımcıların Türkiye’ye gelişini hızlandıracak uygulamalar da yer alacak. İlgili bakanlıkların, yatırımcılar için oturma izni, çalışma izni ve dijital vize süreçlerini kolaylaştırmaya yönelik çalışmalar yürütmesi bekleniyor.

Bu adımlar ile Türkiye’ye gelecek nitelikli yatırımcıların ülkeye girişinin hızlandırılması ve uzun vadeli kalıcılığın artırılması amaçlanıyor. Aynı zamanda küresel yatırım rekabetinde Türkiye’nin daha güçlü bir konuma gelmesi hedefleniyor.

Hazırlıklar bu hafta tamamlanacak

Türkiye’nin transit ticaret başta olmak üzere küresel sermayeden daha fazla pay alması hedeflenirken, söz konusu yatırımcı paketine bu hafta içinde son şeklinin verilmesi bekleniyor.

Türkiye genelinde 112 bin 770 denetim

Bakan Yumaklı, 1-31 Mart tarihleri arasında ülke genelinde toplam 112 bin 770 gıda denetimi gerçekleştirildiğini açıkladı. Denetimler sonucunda uygunsuzluk tespit edilen işletmelere 164 milyon 900 bin lira idari para cezası uygulanırken, 17 işletme hakkında suç duyurusunda bulunuldu.

Bakan Yumaklı açıklamasında, "Vatandaşımızın sofrasına ulaşan her lokmanın güvenilirliği bizim kırmızı çizgimizdir. Kurallara uyan dürüst işletmecilerimizin hakkını korurken, kuralları hiçe sayanlara asla tolerans göstermiyoruz." ifadelerini kullandı.

1- Savaşın seyri piyasalarda belirsizliği artırıyor

Küresel piyasaların ilk gündem maddesini ABD ve İsrail’in İran ile savaşı oluşturuyor. Yatırımcılar, stratejistler ve ekonomistler açısından savaşın nasıl sonuçlanacağını tahmin etmek oldukça güç görülüyor. Nisan ayına savaşın sona ereceği beklentisiyle giren işlemciler için bu tablo önemli bir kırılma yarattı. Trump’ın İran’a daha sert saldırılar düzenleneceğini söylemesi, bu beklentileri boşa çıkardı.

Bu açıklamanın ardından piyasalarda sert tepki görüldü. Borsalar hızla düşerken tahvil getirileri yeniden yükselmeye başladı. Analistler, küresel borsaların daha büyük çaplı bir düzeltmeye açık olduğunu belirtirken, savaşın biteceğine dair umutların yeniden artması halinde bile Ortadoğu’daki enerji altyapısına verilen zarar ile yüksek seyreden enerji fiyatlarının piyasalar üzerindeki baskıyı sürdürebileceğine dikkat çekiyor. Mart ayında yaşanan sert dalgalanmanın ardından tahvil piyasalarında da anlatı değişmeye başladı. Enflasyon endişeleri yerini giderek büyüme kaygılarına bırakırken, petrol fiyatları piyasalar için ana gösterge olmayı sürdürüyor.

2- Petrol fiyatları ve arz endişeleri

Haftanın ikinci önemli başlığını OPEC+ ülkelerinin toplantısı oluşturuyor. OPEC ile birlikte hareket eden ülkelerin enerji bakanları pazar günü bir araya gelecek. Ancak Körfez ülkelerine yönelik saldırıların ardından enerji arzında yaşanan ciddi aksamalar, OPEC+’nın hareket alanını önemli ölçüde sınırlıyor.

İki kaynağın verdiği bilgiye göre, OPEC+ grubunda yer alan sekiz ülke pazar günü yapılacak toplantıda petrol üretim kotalarında ilave artışı değerlendirmeye hazırlanıyor. Mart ayında yüzde 60 ile tarihi artış kaydeden petrol fiyatları bugün yeniden yükselişe geçerek varil başına 110 dolara yaklaştı.

Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Umman, Cezayir, Kazakistan, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden oluşan sekiz ülke, savaş öncesinde petrol üretimini kademeli olarak artırıyordu. Uluslararası Enerji Ajansı’na göre savaş, bugüne kadar petrol üretiminde günlük yaklaşık 12 milyon varillik kayba yol açtı. Bu miktar, küresel petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 12’sine denk geliyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, petrol akışının bir kısmını Hürmüz Boğazı dışındaki limanlara yönlendirmeyi başarsa da, Irak ve Kuveyt ihracat kısıtlamaları nedeniyle zorlanıyor.

3- ABD enflasyon verileri

Haftaya cuma günü açıklanacak ABD enflasyon verileri de küresel piyasalar açısından yakından takip edilecek. İran savaşının fiyatlar üzerindeki etkisinin ne ölçüde hissedildiği bu verilerle daha net görülebilecek.

Reuters anketine göre, tüketici fiyat endeksinin mart ayında yüzde 0,9 artması bekleniyor. Bu tahminin gerçekleşmesi halinde, 2022’den bu yana kaydedilen en yüksek TÜFE artışı yaşanmış olacak. Gıda ve enerji fiyatlarının dışarıda tutulduğu çekirdek enflasyonun ise daha sınırlı bir artışla yüzde 0,3 yükselmesi bekleniyor.

Petrol fiyatlarında bu hafta yaşanan ani yükseliş, ABD’de ortalama perakende benzin fiyatını üç yıldan uzun bir süredir ilk kez galon başına 4 doların üzerine taşıdı. Bu durumun ara seçimler öncesinde Washington açısından dikkatle izleneceği belirtiliyor. Aynı tablo, iş gücü piyasasındaki riskleri dengelemeye çalışan ABD Merkez Bankası için de zorlu bir sürece işaret ediyor. Savaşın etkisiyle yatırımcıların bu yıl faiz indirimi yapılacağına dair beklentileri ortadan kalkmış durumda. Fed’in tercih ettiği enflasyon göstergesi olan kişisel tüketim harcamaları verisinin şubat ayı rakamları ise haftaya perşembe günü açıklanacak.

4- Asya piyasaları artan enerji maliyetleriyle karşı karşıya

Artan petrol fiyatlarının etkisi küresel çapta hissedilirken, ham petrol ihtiyacının yüzde 60’ını Ortadoğu’dan karşılayan Asya ülkeleri üzerindeki baskı daha güçlü hissediliyor. Bölgede hemen her sektörden işletme artan enerji maliyetlerinden olumsuz etkileniyor.

Filipinler, Tayland, Tayvan ve Çin’in gelecek hafta açıklanacak enflasyon verileri, bu ekonomilerin karşı karşıya olduğu maliyet baskısının boyutunu ortaya koyacak. Aynı dönemde Asya para birimleri, yeniden güçlenen dolar karşısında ağır satış baskısı altında kaldı. Bu gelişme, ithalat maliyetlerini artırarak haneler üzerinde ek baskı yarattı.

Buna karşın yatırımcılar, Çin’in yüksek ham petrol stokları, yeşil enerji alanındaki liderliği ve tüketici fiyatlarında yaşadığı düşük baskı sayesinde petrol şokundan büyük ölçüde etkilenmeyeceğine inanıyor.

5- Hindistan Merkez Bankası’nın kararı da izlenecek

Asya’nın bir diğer büyük petrol ithalatçısı olan Hindistan da haftanın önemli başlıkları arasında yer alıyor. Hindistan Merkez Bankası’nın haftaya çarşamba günü ana repo faizini yüzde 5,25 seviyesinde sabit tutması bekleniyor.

Ancak rupinin son dönemde dip seviyelere gerilemesi, enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyona yansımaya başlaması riskini artırıyor. Bu nedenle ekonomistlerin büyüme tahminlerini düşürmesi, merkez bankasını daha zorlu bir denklemin içine sokuyor. Ortadoğu’daki çatışmaların yatışması halinde, politika faizinde bu yıl içinde bir değişiklik yapılmasının çok olası görünmediği ifade ediliyor.

Bununla birlikte rupideki hızlı değer kaybı, Hindistan Merkez Bankası açısından önemli bir endişe kaynağına dönüşmüş durumda. Banka, son birkaç hafta içinde bu sorunu çözmek için milyarlarca dolarlık rezerv harcadı ve düşüşü durdurmak amacıyla giderek daha olağan dışı adımlar atmaya başladı.

Temettü tutarları ne kadar?

Ulusal Faktoring’in yatırımcılarına dağıtacağı temettü miktarları şöyle:

Hisse başı brüt temettü: 0,2470589 TL

Hisse başı net temettü: 0,21 TL

Yatırımcılar, ellerinde bulundurdukları her bir hisse için net olarak 0,21 TL nakit ödeme alacak. Brüt tutardan stopaj kesintisi yapıldıktan sonra net tutar hesaplara aktarılacak.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından Orta Doğu’da artan jeopolitik riskler, arz tarafında bozulma endişelerini artırdı. Nakliye aksaklıkları ve üretim kesintileri de fiyatlar üzerindeki baskıyı güçlendirdi.

Basra Körfezi’nde yoğunlaşan üretimin risk altında olması, küresel arz görünümünü zayıflattı. Katar’daki Qatalum tesisinde üretim kısıntıya giderken, Bahreyn’deki Alba tesisi bazı hatlarını kapattı. Birleşik Arap Emirlikleri’nde bulunan Et-Tavila tesisinde yaşanan hasar da arz endişelerini artırdı.

Ayrıca Mozambik’teki Mozal tesisinin bakım sürecine alınması ve Çin’de talebin artması, fiyatların yükselişinde etkili oldu.

Alüminyum fiyatı mart ayında 3 bin 546 dolarla Mart 2022’den bu yana en yüksek seviyeyi görürken, yıl başından bu yana artış oranı yüzde 15,7 olarak gerçekleşti.

EUROCONTROL tarafından yayımlanan Avrupa Havacılık Raporu’na göre İstanbul, hava trafiğinde açık ara liderliğini sürdürdü.

Aynı dönemde Amsterdam Schiphol Havalimanı 1280 uçuşla ikinci sırada yer alırken, Londra Heathrow Havalimanı 1266 uçuşla üçüncü, Paris Charles de Gaulle Havalimanı 1261 uçuşla dördüncü ve Madrid Barajas Havalimanı 1230 uçuşla beşinci sırada yer aldı.

1986’da 19 hisseyle başlayan yolculuk

Borsanın temelleri Aralık 1985’te İMKB’nin resmen açılmasıyla atıldı. 3 Ocak 1986’da Cağaloğlu’ndaki binasında sadece 19 hisse senediyle işlemlere başlayan borsa, 1987’de günlük endeks hesaplamasına geçti. 1993’te 50 şirketle bilgisayarlı alım-satım sistemine adım atan İMKB, aynı yıl ABD Menkul Kıymetler ve Borsalar Federasyonu tarafından “kabul görmüş menkul kıymetler borsası” unvanı alan üçüncü gelişmekte olan pazar oldu.

1996’da Uluslararası Tahvil ve Bono Piyasası kuruldu. Bir yıl sonra Hazine’nin yurt dışında sattığı uluslararası tahviller burada işlem görmeye başlayarak kamu finansmanına yeni bir kanal açıldı. 2000’li yıllarda İMKB, Kırgız ve Bakü borsalarına ortak olarak bölgesel etkisini artırdı.

Yeni ürünler ve yapısal dönüşümler

2004’te Borsa Yatırım Fonu Pazarı, 2010’da varantlar, 2011’de Bankalararası Repo Pazarı devreye alındı. 2012’de Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP) faaliyete geçti. 2019’da VİOP’ta ortalama işlem hacmi 5 milyar liraya ulaştı.

En büyük dönüşüm ise 5 Nisan 2013’te yaşandı. İMKB, Borsa İstanbul A.Ş.’ye dönüştü, endekslerdeki “İMKB” kısaltması “BIST” olarak değişti ve lale motifli yeni logo kullanılmaya başlandı. 2015’te Nasdaq ortaklığıyla geliştirilen BISTECH teknolojisine geçildi ve 22 yıllık iki seans uygulaması yerini tek seansa bıraktı.

Yakın dönemde yeni endeksler ve ürünler

2019’da TLREF adlı Türk Lirası gecelik referans faiz oranı hesaplanmaya başlandı. 2022’de Darphane Altın Sertifikası (ALTINS1) 0,01 gram altının pay piyasasında alınıp satılmasına imkân tanıdı. 2023’te BIST 500 Endeksi oluşturuldu ve girişim sermayesi pazarı (GSP) kuruldu. 2024’te VİOP’ta bakır vadeli işlemleri açılırken, spot gümüş, platin ve paladyum endeksleri hesaplanmaya başladı.

2026’nın ilk çeyreğinde 14 yeni şirket halka arz edildi. Böylece Borsa İstanbul’da işlem gören şirket sayısı Yıldız Pazar’da 251, Ana Pazar’da 276, Alt Pazar’da 49 ve diğer pazarlarla birlikte toplam 609’a yükseldi.

Borsa İstanbul, 150 yılı aşan köklü geçmişiyle Türkiye ekonomisinin finansal omurgası olmayı sürdürüyor.

Yeni uygulamanın, konut abonelerinin yaklaşık yüzde 12’sini etkilemesi beklenirken, bu grubun toplam doğal gaz tüketiminin yaklaşık yüzde 36’sını gerçekleştirdiği hesaplanıyor.

İşte 11 soruda doğal gazda kademeli tarife...

1- "Doğal gazda kademeli tarife" uygulaması nedir?

Konutlarda kademeli fiyat uygulaması, her bir il için aylık bazda belirlenen ortalama tüketim limitine kadarki doğal gaz tüketim miktarları için halihazırda uygulanan destek uygulamasının devam edeceği, belirlenen tüketim limitinin aşılması durumunda ise daha düşük oranda destekleme yapılacağı bir uygulamadır.

2- Neden böyle bir uygulamaya ihtiyaç duyuldu?

Mevcut durumda tüm aboneler aynı oranda destekleniyor. Ancak yüksek gelir düzeyine sahip abonelerin daha düşük oranlarda desteklenmesinin daha adil bir yaklaşım olduğu değerlendiriliyor. Bu nedenle de devlet desteğinin daha adil paylaşılmasını sağlamak amacıyla konutlarda kademeli fiyat uygulamasına geçiliyor.

3- Düzenleme sadece konutlar için mi geçerli?

Düzenleme yalnızca konutlar için geçerli olacak, sanayi kuruluşları ve ticarethaneler kapsam dışında kalacak.

4- Yeni uygulamada kriterler neler?

Konutlarda kademeli fiyat uygulamasında, il ve ay bazlı olarak son 5 yılın doğal gaz tüketim miktarları esas alınarak abone başına aylık tüketim ortalamaları belirlenecek.

Ardından her il için aylık tüketim ortalamalarının yüzde 75 fazlası olacak şekilde aylık tüketim limitleri belirlenecek ve fiili tüketimin belirlenen aylık tüketim limitinin altında kalması durumunda, tüketime devlet desteğinin daha fazla olduğu fiyat uygulanacak.

Fiili tüketimin belirlenen aylık limitin üzerinde olması durumunda ise tüketimin tamamına devlet desteğinin daha az olduğu fiyat uygulanacak.

5- Merkezi sistemle ısınan sitelerde uygulama nasıl olacak?

Merkezi sistemle ısınan sitelerde aylık toplam tüketim hane sayısına bölünecek. Ortaya çıkan tüketim, ilin o ayki ortalama tüketiminin yüzde 75 üzerinde ise hanelere devlet desteğinin daha az olduğu tarife uygulanacak.

6- Abonelerin ne kadarı etkilenecek?

Yeni uygulamadan hanelerin yaklaşık yüzde 12'sinin etkileneceği öngörülüyor.

7- Uygulama ne zaman başlayacak?

Yeni uygulama, nisan itibarıyla devreye girdi.

8- Mevcut durumda toplam doğal gaz tüketiminin yüzde kaçını uygulamadan etkilenecek aboneler yapıyor?

Uygulamadan etkileneceği öngörülen haneler, konutlarda tüketilen toplam doğalgazın yaklaşık yüzde 36'sını kullanıyor.

9- Uygulamadan istisna olacak bir kesim var mı?

Şehit yakınları ve muharip/malul gaziler ile ibadethaneler, cemevleri ve Kur'an kursları, kademeli konut fiyatı uygulamasından muaf tutulacak.

10- Limitin üzerinde tüketim yapan bir abone, tekrar devlet desteğinin tamamından nasıl faydalanacak?

Herhangi bir ayda aylık tüketim limitinin üzerinde doğal gaz kullanarak devlet desteğinin daha düşük olduğu fiyatın uygulandığı bir abonenin, takip eden ayda doğal gaz tüketimi belirlenen limitin altına düşerse devlet desteğinin daha fazla olduğu fiyattan yararlanabilecek.

11- Ödeme güçlüğü çeken vatandaşlar Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın doğal gaz desteğinden yararlanabilecek mi?

Ödeme güçlüğü çeken mesken aboneleri, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına başvurarak gerekli kriterleri sağlamaları durumunda doğalgaz desteğinden yararlanabilecek.

En Çok Alınan Hisseler

Alım listesinde dikkat çeken ilk sırada TERA Yatırım Menkul Değerler (TERA) yer aldı. Yatırımcılar kendi aracı kurumlarının hissesine 3,1 milyar TL net alış yaptı. Aynı tutarla Katılımevim Tasarruf Finansman (KTLEV) da ilk sırayı paylaştı. İki hissedeki net alım miktarı eşit seviyede gerçekleşti.

Listede üçüncü sırada Peker Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı (PEKGY) 412,1 milyon TL ile yer aldı. Onu Altınkılıç Gıda (ALKLC) 411,6 milyon TL, Destek Finans Faktoring (DSTKF) 296,2 milyon TL, Astor Enerji (ASTOR) 294,1 milyon TL, Sasa Polyester (SASA) 264,7 milyon TL, Adel Kalemcilik (ADEL) 235,2 milyon TL, Ata Turizm (ATATR) 233,9 milyon TL ve Tera Finansal Yatırımlar Holding (TRHOL) 220,7 milyon TL takip etti.

En Çok Satılan Hisseler

Satış tarafında ise en büyük çıkış Işık Plastik (ISKPL) hissesinde yaşandı. ISKPL’de net satış tutarı 1 milyar 194 milyon TL oldu. İkinci sırada Türk Hava Yolları (THYAO) 142,1 milyon TL, üçüncü sırada Pegasus (PGSUS) 122,6 milyon TL ile yer aldı.

Listenin devamında Işıklar Enerji (IEYHO) 55,8 milyon TL, Coca-Cola İçecek (CCOLA) 55,1 milyon TL, Tekfen Holding (TKFEN) 41,7 milyon TL, Garanti BBVA (GARAN) 33,9 milyon TL, Safkar (SAFKR) 30,3 milyon TL, TR Anadolu Metal (TRMET) 29,4 milyon TL ve Mavi Giyim (MAVI) 22,7 milyon TL olarak kaydedildi.

TERA Yatırım’da Haftanın En Çok Alınan ve Satılan Hisseleri (30 Mart - 3 Nisan 2026)

Karara göre Şırnak ve Van sınırları içinde bulunan 61 bin 295 hektarlık kara sahasına ilişkin petrol arama ruhsatı 4 Ocak 2028’e kadar uzatıldı. Edirne’de yer alan 39 bin 320 hektarlık sahanın ruhsat süresi ise 21 Temmuz 2028’e kadar devam edecek.

İstanbul ve Tekirdağ sınırları içerisinde bulunan 14 bin 538 hektarlık kara sahasının petrol arama ruhsatı 23 Mart 2028’e uzatılırken, Diyarbakır’daki 15 bin 252 hektarlık sahanın ruhsat süresi 11 Mayıs 2027’ye kadar uzatıldı.

Kredi paketi ilk yıl ödemesiz dönem, 180 aya kadar vade ve aylık yüzde 0,69 faiz oranı ile uygulanacak. Destek programı, özellikle acil dönüşmesi gereken konutlardan başlayarak İstanbul’daki riskli yapı stokunun yenilenmesini hedefliyor.

Kredi desteğinden yararlanacaklar dört ana kategori altında değerlendirilecek. Riskli yapıdaki bağımsız bölüm dışında kendisi veya hane halkı bireyleri adına başka konutu bulunmayan malikler ilk grupta yer alıyor. Orta ve düşük gelirli haneler ikinci grubu oluştururken, şehit aileleri, harp ve vazife malulleri, dul ve yetimleri, emekliler, en az yüzde 40 engelli bireyler ile kadın hane reisi bulunan haneler üçüncü grupta bulunuyor. Enerji verimliliği yüksek binalar için ise ek faiz indirimi uygulanacak.

A sınıfı Enerji Kimlik Belgesine sahip binalarda yıllık yüzde 0,50, B sınıfında ise yıllık yüzde 0,25 faiz indirimi sağlanacak. Dört kriteri birden karşılayan hak sahipleri toplamda yıllık 1,25 puana varan faiz avantajından yararlanabilecek.

Krediye başvuracak hak sahipleri için açık icra veya haciz kaydının bulunmaması şartı aranacak. Ayrıca aylık kredi taksit tutarının, belgelenmiş hane halkı aylık gelirinin yüzde 70’ini aşmaması gerekecek.

Başvuru süreci ise lisanslı müteahhit ile yapılacak sözleşmeyle başlayacak. Süreç, e-Devlet üzerinden ön başvuru ve banka şubelerinde tamamlanacak işlemlerle ilerleyecek.

İstanbul için sunduğumuz 3 milyon TL’lik yeni kentsel dönüşüm kredisinde;

📌 Nasıl başvuru yapılır?
📌 Kredi koşulları neler?

Dev destek paketimize dair merak edilenler ⬇️ pic.twitter.com/qM9QoYSYLG

— Murat KURUM (@murat_kurum) April 4, 2026

Tedbirlerin kalkacağı hisseler ve uygulanan kısıtlamalar, haftanın günlerine göre farklılık gösteriyor.

6 Nisan Pazartesi günü tedbirleri sona erecek hisseler

Selva Gıda Sanayi A.Ş. (SELVA)

Kredili işlem yasağı

Gersan Elektrik Ticaret ve Sanayi A.Ş. (GEREL)

Kredili işlem yasağı, brüt takas

Kervansaray Yatırım Holding A.Ş. (KERVN)

Kredili işlem yasağı, brüt takas, emir paketi

Mepet Metro Petrol ve Tesisleri Sanayi Ticaret A.Ş. (MEPET)

Kredili işlem yasağı, brüt takas, emir paketi

Bagfaş Bandırma Gübre Fabrikaları A.Ş. (BAGFS)

Kredili işlem yasağı

İş Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı A.Ş. (ISGSY)

Kredili işlem yasağı

Meka Global Makine İmalat Sanayi ve Ticaret A.Ş. (MEKAG)

Kredili işlem yasağı

AHES Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. (AHSGY)

Kredili işlem yasağı

Mopaş Marketcilik Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. (MOPAS)

Kredili işlem yasağı

Doğusan Boru Sanayii ve Ticaret A.Ş. (DOGUB)

Kredili işlem yasağı, brüt takas, emir paketi

Tera Finansal Yatırımlar Holding A.Ş. (TRHOL)

Kredili işlem yasağı, brüt takas, emir paketi

9 Nisan Perşembe günü tedbirleri sona erecek hisseler

Zeray Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. (ZERGY)

Kredili işlem yasağı, brüt takas

Borlease Otomotiv A.Ş. (BORLS)

Kredili işlem yasağı

Borsa İstanbul’da haftalık aktif işlem farkı verileri, büyük yatırımcı hareketlerini ve sektör bazlı yönelimleri göstermesi açısından yakından izleniyor. Endeksin yükseldiği haftalarda hangi hisselerde güçlü alım ya da yoğun satış olduğu, piyasa eğilimine dair önemli sinyaller veriyor.

En fazla para girişi olan hisseler

Türk Hava Yolları A.O. (THYAO) – 1 milyar 348 milyon 948 bin TL giriş

Sasa Polyester Sanayi A.Ş. (SASA) – 1 milyar 211 milyon 44 bin TL giriş

Türkiye Garanti Bankası A.Ş. (GARAN) – 757 milyon 505 bin TL giriş

Luxera Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. (LXGYO) – 723 milyon 536 bin TL giriş

Türkiye İş Bankası A.Ş. (ISCTR) – 640 milyon 73 bin TL giriş

Big Medya Teknoloji A.Ş. (BIGTK) – 596 milyon 422 bin TL giriş

Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. (EREGL) – 568 milyon 3 bin TL giriş

Türk Altın İşletmeleri A.Ş. (TRALT) – 508 milyon 427 bin TL giriş

Aygaz A.Ş. (AYGAZ) – 405 milyon 428 bin TL giriş

Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. (YKBNK) – 268 milyon 865 bin TL giriş

En fazla para çıkışı olan hisseler

Kiler Holding A.Ş. (KLRHO) – 1 milyar 122 milyon 605 bin TL çıkış

Gülermak Ağır Sanayi İnşaat ve Taahhüt A.Ş. (GLRMK) – 896 milyon 772 bin TL çıkış

Koç Holding A.Ş. (KCHOL) – 885 milyon 297 bin TL çıkış

Tera Yatırım Menkul Değerler A.Ş. (TERA) – 809 milyon 532 bin TL çıkış

Ata Turizm İşletmecilik Taşımacılık Madencilik Kuyumculuk Sanayi ve Dış Ticaret A.Ş. (ATATR) – 799 milyon 511 bin TL çıkış

Işıklar Enerji ve Yapı Holding A.Ş. (IEYHO) – 763 milyon 515 bin TL çıkış

Katılımevim Tasarruf Finansman A.Ş. (KTLEV) – 744 milyon 833 bin TL çıkış

Mega Metal Sanayi ve Ticaret A.Ş. (MEGMT) – 734 milyon 45 bin TL çıkış

Kuyaş Yatırım A.Ş. (KUYAS) – 703 milyon 964 bin TL çıkış

Savur Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. (SVGYO) – 688 milyon 783 bin TL çıkış

BofA özellikle enerji, perakende ve sanayi hisselerinde yoğun alım gerçekleştirdi.

BofA'nın en çok alım yaptığı hisse ASTOR oldu. Onu BIMAS ve AYGAZ izledi. 

BofA’nın en çok sattığı hisselere bakıldığında ilk sırada TUPRS'nin yer aldığı görülürken onu TERA, KTLEV ve ASELS takip etti.

BofA'nın en çok aldığı hisseler

BofA'nın en çok sattığı hisseler

Uluslararası referans kabul edilen Brent türü ham petrolün vadeli varil fiyatı, saldırılardan önceki son işlem günü olan 27 Şubat'ta 72,48 dolardan, Batı Teksas türü (WTI) ham petrolü ise 67,02 dolardan kapandı.

Brent petrolün varil fiyatı, 2 Nisan'da 27 Şubat'a kıyasla yüzde 50,7 artışla günü 109,24 dolardan kapattı. WTI ham petrolün varili ise bu süreçte yüzde 66,4 yükselerek 111,54 dolardan alıcı buldu.

İran ile ABD-İsrail arasında artan gerilim nedeniyle Hürmüz Boğazı çevresinde deniz güvenliği krizi sürüyor. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin yapıldığı bu kritik noktadaki kesinti küresel enerji piyasalarını etkilemeye devam ediyor.

Jeopolitik açıklamalar fiyatları yönlendiriyor

Çatışmalar 5. haftasında sürerken farklı ülkelerin yetkililerinden gelen açıklamalar piyasalardaki belirsizliği artırarak fiyat hareketliliğinde etkili oldu.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio 31 Mart'ta Fox News'e verdiği mülakatta, savaşta NATO müttefiklerinden bekledikleri desteği göremediklerini, çatışmaların ardından bu ittifakı yeniden değerlendirmeleri gerekeceğini belirtti.

The Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin haberine göre, Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE), Hürmüz Boğazı'nın "zorla" açılması için savaşa dahil olmaya hazırlandığı iddia edildi. İsimleri açıklanmayan yetkililere dayandırılan haberde, BAE'nin "ABD'ye ve diğer müttefiklere yardım etmeye hazırlandığı" aktarıldı.

ABD Başkanı Donald Trump, 1 Nisan'da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İran'ın yeni rejim liderinin kendisinden ateşkes istediğini savunarak, bunu "Hürmüz Boğazı açıldıktan sonra değerlendireceklerini" belirtti.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise "Trump'ın ateşkese dair açıklamalarının gerçekliği yok" açıklamasını yaptı.

İran Meclis Başkan Yardımcısı Ali Nikzad ise, "Hürmüz Boğazı asla açılmayacak, hiçbir müzakere olmadı ve olmayacak" dedi. 

Öte yandan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, İran'daki gelişmelerin Hürmüz Boğazı üzerinden petrol ve doğal gaz sevkiyatını doğrudan etkilediğini, Rusya'nın enerjide güvenli sevkiyat güzergahları sunabileceğini ifade etti.

1 Nisan'da Beyaz Saray'da yaptığı "Ulusa Sesleniş"te, İran gündemine ilişkin güncel durumu değerlendiren Trump, İran'daki askeri hedeflerini önemli ölçüde tamamladıklarını ve yakında süreci "bitireceklerini" söyledi.

Trump, "Amerika'nın (İran'daki) tüm askeri hedeflerini çok kısa bir süre içinde tamamlama yolundayız ancak önümüzdeki 2-3 hafta içinde onlara çok sert bir darbe indireceğiz" ifadelerini kullandı. 

Söz konusu açıklamaların ardından Brent petrolün varil fiyatı 1 Nisan'da 105,94 dolara, WTI ham petrolün varil fiyatı 103,31 dolara kadar yükseldi. Asya piyasalarında satış baskısı güç kazandı.

Petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü hareketle enerji hisseleri de yükseldi. ABD'li enerji şirketlerinden Exxon Mobil'in hisseleri yüzde 2'nin, Chevron'un hisseleri yüzde 3'ün üzerinde değer kazandı.

Savaş başından bu yana ne oldu?

Saldırılardan sonraki ilk işlem günü olan 2 Mart'ta jeopolitik endişelerle Brent petrol 82,37 dolara kadar yükseldi ve günü yüzde 7,3 artışla 77,74 dolardan kapattı. Brent petrolün varil fiyatı, 17 Mart 2022'den sonraki en yüksek günlük artışı sergiledi.

İran'ın bölgedeki ABD üslerini ve bölgedeki enerji tesislerini hedef alan misillemeleri, sigorta şirketlerinin savaş poliçelerini askıya alması, önde gelen tanker ve konteyner şirketlerinin geçişleri durdurması ve bazı üreticilerin güvenlik endişeleri nedeniyle üretimlerini kısmaları piyasadaki arz endişelerini derinleştirdi.

Artan fiyatlar karşısında ABD, Hint rafinerilerinin Rus petrolü almasına geçici bir muafiyet tanısa da Brent petrolün varil fiyatı savaşın ilk haftasının son işlem günü olan 6 Mart'ta 94,64 dolara kadar çıktı ve günü 92,69 dolardan sonlandırdı.

Savaşın 2. haftasına başlarken Brent petrolün vadeli varil fiyatı, 9 Mart'ta 119,5 dolara kadar yükselerek 29 Haziran 2022'den sonraki en yüksek seviyesini gördü.

Brent fiyatı, 2. haftanın son işlem günü 13 Mart'ta, 6 Mart'ta göre yüzde 11,3 artışla 103,14 dolardan kapandı. 20 Mart'ta 106,41 dolardan günü sonlandıran Brent, 27 Mart'ta 112,57 dolardan işlem gördü. 5. haftanın sonunda Brent petrol 109,24 dolardan günü tamamladı.

WTI ise ilk haftanın sonunda 90,90 dolardan, 2. haftanın sonunda 96,84 dolardan, 3. haftanın sonunda 98,32 dolardan, 4. haftanın sonunda 99,64 dolardan ve 5. haftanın son işlem gününde 111,54 dolardan alıcı buldu.

Gaz fiyatları da jeopolitik risklerden etkilendi

Petrol sahaları ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) terminallerinde oluşan hasar ile boğazdaki kesintiler küresel enerji tedarikinde büyük aksamalara neden oldu. Bölgede sevkiyatların sekteye uğramasıyla LNG piyasaları da süreçten etkilendi.

Dünyanın en büyük LNG ihracatçılarından Katar'ın, Ras Laffan tesislerindeki üretimi saldırılar ve güvenlik riskleri nedeniyle durdurarak "mücbir sebep" ilan etmesi, küresel LNG arzının yaklaşık beşte birini etkileyebilecek riske yol açtı.

Hollanda merkezli sanal doğal gaz ticaret noktası TTF'de işlem gören doğal gaz kontratları, jeopolitik risklerle sert hareketler sergiledi. Mayıs vadeli TTF kontratı, 27 Şubat'ta megavatsaat başına 31,51 eurodan kapanırken, saldırıların ardından piyasaların açıldığı 2 Mart'ta günü yüzde 37,2 artışla 43,23 eurodan tamamladı.

İlerleyen haftalarda yukarı yönlü eğilim devam etti. Saldırılardan 2 hafta sonra, 13 Mart'ta gaz fiyatları haftayı 49,69 eurodan sonlandırdı. Artan arz güvenliği endişeleriyle 19 Mart'ta 61,81 euroya kadar yükselen gaz kontratları, saldırıların başlamasından bu yana görülen en yüksek kapanış seviyesini gördü.

Fiyatlar 3. haftanın sonunda 20 Mart'ta 59,34 eurodan, 27 Mart'ta 54,52 eurodan ve 5. haftanın sonunda 2 Nisan'da 50,04 eurodan işlem gördü. Böylece gaz fiyatları 27 Şubat'tan bu yana yüzde 58,8 yükseldi.

Öte yandan, savaşın başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı'ndan ilk kez sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tankerinin geçişi 2 Nisan'da görüldü.

Bölgede LNG tesislerine yapılan saldırıların ardından, LNG ticaretinde hareketlilik durmuştu. Boğaz'dan son LNG gemisi 28 Şubat'ta geçiş yapmıştı. BAE'nin Basra Körfezi kıyısında yer alan Fateh Petrol Sahası'ndan "yarı yüklü" halde yola çıkan Panama bayraklı SOHAR LNG tankeri Hürmüz Boğazı'nı geçerek Umman Körfezi'ndeki Kalhat terminaline doğru yol alıyor.

Kömür fiyatları 5 haftada yüzde 16,4 arttı

Kömür piyasasında da benzer olarak fiyatlar yükseldi. Bu süreçte elektrik üretiminde doğal gaz yerine kömüre yönelim artış gösterdi.

Asya piyasaları için referans kabul edilen Newcastle kömür mayıs vadeli kontratı, saldırılardan önce 27 Şubat'ta ton başına 118,5 dolar iken 2 Mart'ta yüzde 8,6 artışla 128,7 dolara yükseldi. Fiyatlar ilk haftanın sonunda 137,3 dolardan ve 2. haftanın sonunda 137,3 dolardan günü tamamladı.

Söz konusu kömür kontratı 20 Mart'ta 146,5 dolara kadar çıkarak, saldırıların başlamasından sonraki en yüksek kapanışı yaptı. Fiyatlar, 4. haftanın sonunda 27 Mart'ta 143,85 dolardan işlem gördü.

FABD ile İsrail'in İran'a yönelik ortak saldırıları ve İran'ın misillemelerinde 5 hafta geride kalırken, kömür fiyatları saldırı öncesi seviyelere göre yüzde 16,4 artışla 2 Nisan'da haftayı 137,9 dolardan tamamladı.

DİSK-AR, TÜİK’in açıkladığı mart ayı enflasyon rakamlarının ardından yayımladığı "Enflasyon Bülteni"nde yıllık resmi TÜFE oranının yüzde 30,87, gıda enflasyonunun yüzde 32,36 olarak açıklanmasıyla asgari ücretli ve emeklilerin alım gücündeki düşüşe işaret edildi.

Gıda fiyatlarındaki yükseliş genel enflasyonun çok üzerinde 

Bültende, 2005 yılından bu yana yaşanan fiyat artışlarına vurgu yapılarak, gıda fiyatlarındaki yükselişin genel enflasyonun çok üzerinde seyrettiği ifade edildi. Bültende konuya ilişkin, "2005 yılına göre genel fiyatlar 33,6 kat artarken, gıda fiyatları 50,6 kat arttı. Asgari ücret yılın üçüncü ayında 2 bin 819 lira, en düşük emekli aylığı 2 bin 8 lira kayıp yaşadı. Kira, konut ve ulaştırma harcamaları artıyor. Düşük gelirliler gıdadan kısıp kira ve ulaşıma harcıyor" denildi.

Geçim sıkıntısı farklı hissediliyor

Bültende, toplumsal sınıf ve kesimlerin enflasyon sonucu ortaya çıkan geçim sıkıntısını oldukça farklı hissettiği vurgulanarak, "En düşük yüzde 20’lik gelir grubu toplam gelirin yüzde 6,3’ünü alırken, bu grubun harcamaları içinde gıdanın payı yüzde 30,4’tür. En yüksek yüzde 20’lik gelir grubu toplam gelirin yüzde 48,1’ini elde ederken harcamaları içindeki gıdanın payı yüzde 12,8’de kalmaktadır" değerlendirmesi yapıldı. 

Böylece, bölgedeki jeopolitik gerilimlerin turizm üzerindeki olası dolaylı etkilerine ilişkin önlem alınması amaçlanıyor.  Buna göre, İhracatı Geliştirme AŞ (İGE) ve Katılım Finans Kefalet AŞ (KFK) paketleri güncellenecek.

Turizm Destek Paketi'yle, turizm işletmelerinin operasyonel verimliliğini korumak amacıyla 60 milyar lira tutarında, İhracatta Atılım Destek Paketi'yle de ihracatçılar için 30 milyar liralık kredi miktarı belirlendi.

İhracatçılar için 12 milyar lira da KFK üzerinden kullanıma açılacak. Ayrıca KFK aracılığıyla yürütülen mevcut destek paketine 18 milyar lira ek limit tanımlandı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, söz konusu paketlere ilişkin şunları kaydetti:

"İlave hacim, doğrudan üretimi, döviz kazandırıcı faaliyetleri ve ekonomik dayanıklılığı artıracak 'hedef odaklı' alanlara kanalize edilecek. Jeopolitik gelişmeler nedeniyle dış dengede oluşabilecek bozulmayı sınırlamak için hizmet ihracatında lider sektör turizme büyük destek veriyoruz.

Söz konusu paketlerle finansmana erişimde oluşabilecek olası daralmanın önüne geçilerek, reel sektörün işletme sermayesi döngüsünün korunması amaçlanıyor. Böylece, bir yandan reel sektörün finansal dayanıklılığı artırılırken, diğer yandan makroekonomik istikrar hedeflerinden taviz verilmeksizin büyümenin sürdürülebilirliği güvence altına alınıyor."

Küresel piyasalar yıla olumlu başlamasına karşın, İran'daki protestolar, ABD'nin Venezuela'ya askeri müdahalesi, Çin-Japonya arasındaki diplomatik kriz ve ABD'nin Grönland'ı ilhak edebileceğine yönelik küresel çapta devam eden jeopolitik gerilimler yatırımcıları tedirgin etti.

Son olarak ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları ile başlayan Orta Doğu'daki çatışmalar endişelerin daha geniş çevrelere yayılmasına neden oldu. Şubat sonundan bu yana devam eden gerilim piyasaları baskıladı.

Söz konusu gelişmeler yurt içi piyasalarda da etkili olurken, son bir aydaki risk algısına karşın 26 sektör endeksinin 22'si pozitif seyretti.

Teknoloji, bilişim ve kimya petrol plastik sektör endeksleri yatırımcısını güldürdü

Yılın ilk çeyreğinde finansal kiralama ve faktoring sektörünün ardından yatırımcıların güvenli limanlarından biri teknoloji ve bilişim sektörü oldu. Teknoloji endeksi yılı yüzde 36, bilişim endeksi yılı yüzde 32,4'lük yükselişle tamamlayarak yatırımcısına reel getiri sunan sektörlerin başında geldi.

Yurt içindeki yazılım firmalarının hizmet ihracatları ve sektöre yönelik büyüme iyimserlikleri söz konusu yükselişte etkili oldu.

Bilişim endeksini yüzde 23,6'lık artışla kimya petrol plastik ve 20,9'luk primle inşaat endeksi takip etti. Özellikle inşaat ve gayrimenkul tarafındaki bu hareketlilik sektörel toparlanma beklentilerinin fiyatlara yansıdığına işaret etti.

Orta Doğu'daki çatışmaların etkisiyle petrol tarafındaki yükselişler de yurt içinde kimya petrol plastik sektör endeksindeki primlerde etkili oldu.

Listenin geri kalanında ise metal ana sanayi yüzde 16,2, sanayi yüzde 15,7, taş toprak yüzde 14,2, gıda içecek yüzde 13,4, hizmet yüzde 12,6, metal eşya makina yüzde 12,4, elektrik yüzde 12, gayrimenkul yatırım ortaklığı yüzde 11,3, ve iletişim yüzde 10,9 yükseldi.

Orman kağıt basım ve sigorta yüzde 9,6'şar, mali yüzde 9, turizm yüzde 8,8, maden yüzde 5,9, ulaştırma yüzde 4,8 ve menkul kıymet yatırım ortaklığı ise yüzde 3,1 prim yaptı.

Spor hisselerinde düşüş devam etti

Yılın ilk üç ayının en çok kaybettiren sektör endeksi ise spor endeksi oldu. Spor endeksi, bu dönemde yüzde 16,1 değer kaybederek yatırımcısını üzdü.

Öte yandan, Borsa İstanbul'da yakından takip edilen holding ve bankacılık endekslerinde ise Orta Doğu'daki gerilimlerin etkisiyle ilk çeyrekte negatif seyretti. Holding endeksi ilk çeyreği yüzde 3,3'lük düşüşle tamamlarken, bankacılık endeksi bu dönemde yüzde 6,5 azaldı.

Negatif ayrışan diğer sektör ise yüzde 1,3 düşüşle tekstil deri oldu.

Küresel piyasaları sarsan ve enerji arzını aksatan çatışmalar, fiyatlamalarda kayda değer bozulmaya yol açtı. Saldırıların başlamasından bu yana Orta Doğu'da süregelen jeopolitik gerilim, küresel piyasalarda risk algısının yüksek seyretmesine neden oluyor.

Orta Doğu'daki gerilime ilişkin taraflardan gelen çelişkili açıklamalarla geçen hafta küresel piyasalarda karışık bir görünüm dikkati çekti.

Powell'dan "bekle-gör" vurgusu

Orta Doğu'daki çatışmaların ve artan enerji fiyatlarının ABD ekonomisine yönelik etkileri de yakından takip edilirken, geçen hafta Fed Başkanı Jerome Powell, Harvard Üniversitesi'nde katıldığı bir etkinlikte, Orta Doğu'da yaşananlar karşısında politikalarının gelişmelerin seyrini bekleyip görmek için uygun bir konumda olduğunu belirtti.

Powell, enflasyon beklentilerinin kısa vadenin ötesinde iyi bir şekilde çıpalanmış göründüğünü vurguladı.

İş gücü piyasasına yönelik aşağı yönlü risklerin, faiz oranlarının düşük tutulmasını gerektirdiği ancak enflasyona yönelik yukarı yönlü risklerin ise faizlerin düşürülmemesini telkin ettiği mevcut duruma işaret eden Powell, bu iki hedef arasında bir gerilim yaşandığını, zorlu bir dönemde "oy birliği" beklemenin yanıltıcı olabileceğini söyledi.

Diğer Fed yetkililerinin açıklamaları da takip edilirken, New York Fed Başkanı John Williams yükselen enerji fiyatlarının ekonomi üzerinde etkisinin zaman almasını beklediğini belirterek para politikasının iyi konumlanmış olduğunu ifade etti.

St. Louis Fed Başkanı Alberto Musalem ise para politikasının Bankanın istihdam ve enflasyon hedefine yönelik riskleri ele almak için iyi bir konumda olduğunu ve mevcut faiz seviyesinin bir süre daha uygun kalacağını düşündüğünü ifade etti.

Musalem, ekonominin nasıl seyrettiğine bağlı olarak faiz oranlarını her iki yönde de ayarlamaya hazır olunması gerektiğini belirtti.

New York borsası pozitif seyretti

New York borsasında geçen hafta Orta Doğu'daki gerilimin azalabileceğine yönelik haber akışının etkisiyle pozitif bir seyir öne çıktı. Haftalık bazda New York borsasında S&P 500 yüzde 3,4, Nasdaq endeksi yüzde 4,4 ve Dow Jones endeksi yüzde 3 yükseldi.

ABD tahvil piyasalarında geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izlendi. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 8 baz puan düşüşle haftayı yüzde 4,32'den tamamladı.

Dolar endeksi haftayı yüzde 0,1 düşüşle 100 seviyesinde tamamlarken, Brent petrolün varili ise yüzde 0,2 yükselişle 106,6 dolardan haftayı kapattı.

Altın fiyatları ise 4 haftalık düşüş serisinin ardından bu haftayı yükselişle tamamladı. Altının ons fiyatı haftayı yüzde 4,1 değer kazancıyla 4 bin 676 dolardan kapattı. Gümüşün ons fiyatı da yüzde 4,7 yükselişle 73 dolardan işlem gördü.

ABD'de gelecek hafta salı dayanıklı mal siparişleri, çarşamba Fed'in toplantı tutanakları, perşembe çekirdek kişisel tüketim harcamaları ve büyüme, cuma tüketici enflasyonu, fabrika siparişleri ve Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi takip edilecek.

Avrupa'da enerji fiyatları gündemde kalmayı sürdürdü

Avrupa borsalarında geçen hafta pozitif bir seyir izlenirken, gelecek hafta Almanya'da tüketici enflasyonu ve Euro Bölgesi'nde üretici enflasyonu yatırımcıların odağına yerleşti.

Bölge genelinde Orta Doğu'daki gelişmelerin enerji fiyatlarına etkisine yönelik haber akışı yakından takip ediliyor. Bulgaristan Enerji Bakanı Traycho Traykov, Bulgaristan'ın enerji yoğun sanayilere yönelik destek programını uygulayan ilk Avrupa Birliği (AB) ülkesi olacağını bildirdi.

Bakanlar Kurulunda Orta Doğu'da tırmanan gerilimin etkilerine ilişkin önlem paketinin tanıtıldığı brifingde konuşan Traykov, enerji yoğun sanayilere yönelik destek programının AB Komisyonu'na bildirildiğini ve onay sürecinin son aşamasında olduğunu söyledi.

Öte yandan, AB Komisyonunun Enerjiden Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen, geçen hafta yaptığı açıklamada, Orta Doğu'daki gelişmelerin enerji piyasalarında ciddi dalgalanmalara yol açtığını, 30 günde AB'nin fosil yakıt ithalatına 14 milyar euro eklendiğini bildirdi.

Bunların yanı sıra Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Rusya'nın dondurulmuş varlıklarının getirilerinden elde edilen 1,4 milyar avronun Ukrayna'ya verileceğini bildirdi.

Diplomatik tarafta ise Fransa Savunma Bakanlığı nezdindeki Devlet Bakanı Alice Rufo, NATO'nun Hürmüz Boğazı'nda uluslararası hukuka aykırı bir operasyon yürütmek için oluşturulmadığını ifade etti.

Söz konusu gelişmelerle geçen hafta İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 4,7, Almanya'da DAX endeksi yüzde 3,9, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 3,4 ve İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 5,2 yükseldi.

Gelecek hafta salı bölge genelinde hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), çarşamba Almanya'da fabrika siparişleri ve Avro Bölgesi'nde üretici enflasyonu, perşembe Almanya'da sanayi üretimi, cuma Almanya'da tüketici enflasyonu verileri takip edilecek.

Pazartesi bölge piyasalarında Paskalya tatili sebebiyle işlemler gerçekleşmeyecek.

Asya borsaları Hong Kong hariç negatif seyretti

Asya tarafında geçen hafta Orta Doğu'daki çatışmaların devam etmesi ve enerji tedarikine yönelik endişelerle Hong Kong hariç negatif bir seyir öne çıktı.

Asya borsaları, Orta Doğu'daki çatışmaların gölgesinde nisan ayına güçlü bir başlangıç yapmasına karşın, Trump'ın gelecek iki-üç hafta içinde İran'da savaşın tırmanabileceğine işaret etmesinin ardından piyasalarda yön değişti.

Hürmüz Boğazı'nın Asya'nın önde gelen ekonomilerinin birçoğunun önemli petrol ve doğal gaz sevkiyat kaynağı olması da Asya'daki ekonomik aktivitenin bozulabileceğine yönelik endişelerin artmasına neden oluyor.

ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşın enflasyon risklerini artırmasından dolayı Japonya Merkez Bankasının (BoJ) nisan ayında faiz artırımına gidebileceğine yönelik öngörüler öne çıkarken, para piyasalarındaki fiyatlamalarda BoJ'un 28 Nisan'daki toplantısında yüzde 68 ihtimalle faiz artıracağı fiyatlanıyor.

Öte yandan, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Japonya'nın başkenti Tokyo'ya geçen hafta düzenlediği ziyarette Akasaka Sarayı Devlet Konukevi'nde Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae ile görüştü.

İki ülke ilişkileri ve bölgesel gelişmelerin ele alındığı görüşmede liderler, Çin'in nüfuzunu artırdığı bölgede "Serbest ve Açık Hint-Pasifik" vizyonunun gerçekleştirilmesi taahhütlerini bildirdi.

Görüşmede, Paris ve Tokyo hükümetleri arasında nadir toprak elementleri pazarında işbirliğini derinleştirmeyi ve savunma ilişkilerine rehberlik edecek bir "yol haritası" imzalandı.

Diplomatik tarafta ise Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, geçen hafta, Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul ve Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ile peş peşe yaptığı telefon görüşmelerinde, Orta Doğu'daki durumu konuştu.

Bakan Vang, Alman mevkidaşı Wadephul ile görüşmesinde, ABD ve İsrail'in, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinden (BMGK) yetki almadan İran'a askeri operasyon başlattığını, bunun uluslararası hukukun açık ihlali olduğunu belirtti.

Çinli Bakan, AB Yüksek Temsilcisi Kallas ile görüşmesinde de Çin ile Avrupa'nın, merkezinde BM'nin olduğu uluslararası sistemi ve uluslararası hukuka dayalı uluslararası düzeni korumasının, iki tarafın ortak sorumluluğu olduğuna işaret etti.

Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,1, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,5 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,9 düşerken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,7 yükseldi.

Gelecek hafta çarşamba Japonya'da cari denge ve dış ticaret dengesi, perşembe Japonya'da tüketici güven endeksi, cuma Çin ve Japonya'da üretici enflasyonu, Çin'de tüketici enflasyonu takip edilecek.

Hong Kong ve Çin'de pazartesi günü piyasalar resmi tatil nedeniyle kapalı olacak.

Yurt içi piyasalar pozitif ayrıştı

Yurt içinde geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 1,88 yükselişle 12.936,35 puandan kapandı.

Geçen hafta yurt içinde açıklanan makroekonomik verilere göre ise martta Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık bazda yüzde 1,94, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) ise yüzde 2,3 arttı. Yıllık enflasyon, tüketici fiyatlarında yüzde 30,87, yurt içi üretici fiyatlarında ise yüzde 28,08 olarak kayıtlara geçti.

Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 44,5920'den tamamladı.

Gelecek hafta yurt içinde pazartesi reel efektif döviz kuru, salı hazine nakit dengesi, cuma günü sanayi üretimi verileri takip edilecek.

Son aylarda bitcoinin bireysel yatırımcıları "panik satışlar" yaparken, uzun vadeli yatırımcılar dirençli kalmaya devam ediyor.

Mart ayının sonlarına doğru Orta Doğu'da ateşkes olacağına dair umutlar bir nebze de olsa yatırımcıların riskli varlıklara yönelmesine neden oldu.

Söz konusu ayda kripto para piyasasının artmasının yanında bitcoin ve ethereumun da değer kazanması kripto paralara kurumsal ilginin devam ettiğini gösterdi.

İlk çeyrekteki zayıf performansa rağmen, özellikle bitcoin mart ayında birçok kişinin beklediğinden daha iyi bir performans sergiledi.

ABD-İsrail ile İran arasında yaşanan gerilim, mart ayında küresel piyasalarda şok etkisi yaratarak, yatırımcıların arz risklerine ve artan maliyetlere tepki vermesiyle petrol fiyatları ve doların yükselmesine neden oldu.

Bu dalgalanma, varlık sınıflarında keskin hareketlere yol açtı.

Genellikle güvenli liman olarak kabul edilen altında teminat tamamlama çağrıları ve acil likidite ihtiyaçları nedeniyle hem kurumsal yatırımcılar hem de devlet kuruluşları tarafından satış yapılmasıyla yoğun satış baskısı görülürken, bitcoinde aynı düzeyde bir zorunlu pozisyon kapatma yaşanmadı.

Kripto para piyasasında önceki zayıf seyrin ardından toparlanma eğilimi görüldü

Bitcoinin mart ayındaki toparlanması, tek bir jeopolitik açıklamadan ziyade kurumsal fon akışları, teknik destek ve makro beklentilerden kaynaklanıyor.

Mart ayındaki yükseliş, uzun vadeli yeni bir yükseliş trendine net bir girişten daha çok, önceki zayıflığın ardından yaşanan bir toparlanma evresine benzetiliyor. Bitcoin ETF'lerine yeniden yönelen girişler, fiyat istikrarını ve ay ortasındaki yükselişi destekledi. Bu girişler, kısa süreli kaldıraçlı yükselişler yerine istikrarlı spot alımlar, kurumların ve varlık yönetimi platformlarının daha geniş katılımı yoluyla oldu.

Bu gelişmelerle küresel kripto para piyasasının toplam değerini ifade eden Total Market, mart ayında yüzde 1,8 artışla 2 trilyon 344,8 milyar dolara, bitcoin de yüzde 1,9 artarak 68 bin 195 dolara yükselerek 5 aylık düşüş serisini sonlandırdı.

Ethereum yüzde 7,2 artışla 2 bin 107,7 dolara çıkarak 6 ay üst üste düştükten sonra yükseldi.

"Jeopolitik gerilimler, yatırımcı davranışlarını doğrudan etkiliyor"

CoinTR Üst Yöneticisi (CEO) Ali Eşelioğlu, küresel ölçekte artan jeopolitik gerilimler, enerji piyasalarındaki dalgalanma ve risk iştahındaki zayıflamanın yatırımcı davranışlarını doğrudan etkilediğini belirtti.

Böyle bir ortamda, uzun süredir negatif seyreden bir varlığın yön değiştirmesinin piyasa dinamikleri açısından dikkatle okunması gerektiğini ifade eden Eşelioğlu, "Bitcoin, tarihsel olarak kriz dönemlerinde iki farklı refleks gösterebiliyor, riskli varlık kategorisinde satış baskısına maruz kalmak ya da alternatif bir değer saklama aracı olarak öne çıkmak. Mart ayında ikinci eğilimin kısmen ağır bastığını söylemek mümkün" dedi.

Eşelioğlu, önümüzdeki dönemde ise belirsizliklerin devam edeceğinin görüldüğünü ifade etti.

Jeopolitik gelişmeler, merkez bankalarının duruşu ve küresel likidite koşullarının kripto varlıkların yönü üzerinde belirleyici olmaya devam edeceğini dile getiren Eşelioğlu, "Bu nedenle kısa vadede dalgalı bir seyir olası olmakla birlikte, bitcoinin makro gelişmelere verdiği tepki, yatırımcılar açısından yakından izlenmesi gereken bir gösterge olmaya devam ediyor" değerlendirmesinde bulundu. 

Sektör kaynaklarına göre, bu geceden itibaren motorinin litre fiyatına 7 lira 65 kuruş zam yapılacak.

Salı günü yapılan 2 lira 52 kuruşluk zam sonrası motorin fiyatı 80 TL sınırını aşmıştı.

Yeni zamla birlikte fiyatların daha da yukarı taşınarak 90 TL seviyesine yaklaşacak. 

Zam sonrası İstanbul’da motorinin litre fiyatının 85,12 TL, Ankara’da 86,25 TL ve İzmir’de 86,52 TL seviyesine yükselmesi bekleniyor.

Tüketicilerin korunması ve piyasada adil fiyat oluşumunun sağlanması amacıyla denetimlerin kararlılıkla sürdürüleceği belirtilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Gerçekleştirilen kapsamlı denetimler sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda, fahiş fiyat artışı yaptığı belirlenen ulusal zincir marketler ile sebze ve meyve toptan ticaretiyle iştigal eden toplam 183 işletme hakkında işlem tesis edilmiştir. Kurul tarafından yapılan değerlendirme neticesinde, söz konusu işletmelere 96,6 milyon lira tutarında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir."

Şirket, hisse başına brüt 0,10 TL, net 0,085 TL nakit temettü ödenmesini kararlaştırdı.

Açıklanan temettü tutarına göre verim, son fiyat üzerinden yaklaşık yüzde 0,35 seviyesinde hesaplandı.

Temettü ödeme tarihine ilişkin ise henüz bir açıklama yapılmadı.

EFOR’un ardından KLRHO yüzde 8,68 değer kaybıyla ikinci sırada yer aldı.

Hafta boyunca farklı sektörlerde satış baskısının etkili olduğu görüldü. KONTR hissesi yüzde 3,96, TRALT yüzde 3,28 ve MGROS yüzde 3,14 oranında değer kaybetti.

BIST 100’de haftanın en çok değer kaybeden hisseleri

KUYAS’ın ardından CVKMD yüzde 4,10 yükselişle ikinci sırada yer alırken, GLRMK yüzde 3,57 primle listenin üst sıralarında kendine yer buldu.

Hafta boyunca özellikle sanayi ve enerji tarafında işlem gören hisselerde pozitif bir görünüm izlendi. EREGL hissesi yüzde 3,55 yükselirken, ODAS yüzde 2,45 ve SKBNK yüzde 2,27 değer kazandı.

BIST 100’de haftanın en çok kazandıran hisseleri

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 5,71 artışla 6 bin 705 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 5,67 yükselişle 45 bin 174 liraya çıktı.

Geçen hafta sonu 10 bin 625 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 5,71 artarak 11 bin 231 liraya yükseldi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,30 artarak 44,5920 lira, euro yüzde 0,46 yükselişle 51,5430 lira oldu.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 1,08, emeklilik fonları yüzde 1,26 değer kazandı.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıranlar yüzde 2,59 ile "Kıymetli Maden Fonları" oldu.

Yatırım araçlarının haftalık performans tablosu