Yalnızca cuma günü yüzde 3,6 düşen altın fiyatlarında teknik göstergeler de satış baskısının sürdüğüne işaret ediyor.

Saxo Bank Emtia Stratejisi Başkanı Ole Hansen, son dönemde altına yatırım yapanların önemli bölümünün maliyetlerinin altında pozisyon taşıdığını belirterek yeni satış dalgalarına karşı uyardı.

Altında kritik destek seviyeleri kırıldı

Hansen'in değerlendirmesine göre altının 3.970 dolar seviyesindeki önemli desteğini kaybetmesi, teknik görünümü zayıflattı.

Ons altının Ekim 2025'te görülen 3.886 dolarlık düzeltme seviyesinin de altında kapanış yapması, satış baskısını artırdı.

Hansen, "Teknik satıcılar hâlâ kontrolü elinde tutuyor." değerlendirmesinde bulunurken, bozulan fiyat eğiliminin yatırımcıları pozisyonlarını kapatmaya yöneltebileceğini belirtti.

Altın fonlarından çıkış yaşandı

Altına dayalı borsa yatırım fonlarından (ETF) geçen hafta 6 tonluk net çıkış gerçekleşti.

Hansen, bu miktarın temmuz ayından bu yana fonlara gerçekleşen yaklaşık 150 tonluk girişin yanında sınırlı kaldığını ifade etti.

Ancak son dönemde altın alan yatırımcıların zarar pozisyonuna geçmesi, fonlardan yeni çıkışlar yaşanması riskini artırıyor.

Hedge fonlar da dokuz haftadır altın piyasasında net satıcı konumunda bulunuyor. Son satış dalgasından önce bu fonların vadeli işlemlerdeki net uzun pozisyonları 107 bin kontrata kadar geriledi.

Altın fiyatları neden düşüyor?

Altındaki gerilemede teknik satışların yanı sıra küresel piyasalardaki gelişmeler de etkili oluyor.

Özellikle teknoloji ve yapay zekâ şirketlerinin hisselerinde yaşanan düşüşler, yatırımcıların nakit ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla altın dahil farklı varlıklarını satmalarına yol açabiliyor.

Diğer taraftan yükselen enerji fiyatları ve Orta Doğu'daki jeopolitik gerilim, enflasyonun kalıcı hale gelebileceğine yönelik endişeleri artırıyor.

Bu durum, ABD Merkez Bankasının (Fed) faizleri daha uzun süre yüksek tutabileceği beklentisini güçlendirerek faiz getirisi bulunmayan altın üzerinde baskı oluşturuyor.

Altında 4.000 dolar seviyesi kritik

Ole Hansen'e göre ons altında kısa vadeli görünümün dengelenebilmesi için fiyatların yeniden 4.000 doların üzerine çıkması gerekiyor.

Analist, mevcut satış baskısına rağmen altını uzun vadede destekleyen unsurların ortadan kalkmadığını vurguladı.

Artan kamu borçları, mali sürdürülebilirlik endişeleri, jeopolitik riskler ve doların küresel rezerv sistemindeki konumuna ilişkin tartışmalar, altının uzun vadeli yatırım gerekçeleri arasında bulunuyor.

Bununla birlikte Hansen, fiyatlarda kalıcı toparlanma için piyasa duyarlılığının iyileşmesi ve yatırımcı pozisyonlarının istikrara kavuşması gerektiğini belirtti.

Başsavcılığın Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçları Soruşturma Bürosu tarafından sürdürülen soruşturma kapsamında, söz konusu kişilerin aldıkları paraları geri verdiği belirtildi.

Cuma günü itibarıyla gerçekleşen iadelerin toplam tutarı 18 milyar 340 milyon TL'ye ulaşırken sermaye piyasalarındaki işlemlere yönelik soruşturmanın devam ettiği bildirildi.

S&P Global tarafından açıklanan verilere göre, imalat sanayi satın alma yöneticileri endeksi (PMI) eylüldeki 52,9 seviyesinden ekimde 52,7'ye geriledi. Böylece endeks son iki ayın en düşük seviyesine indi.

12-23 Ekim tarihleri arasında derlenen veriler, imalat sektöründeki faaliyet koşullarının iyileşmeye devam ettiğini ancak büyümenin bir miktar ivme kaybettiğini ortaya koydu.

İmalat sanayi üretiminde büyüme yavaşladı

Euro Bölgesi imalat sanayi üretim endeksi, eylül ayında kaydedilen 53,6 seviyesinden ekimde 52,8'e düştü.

Bu sonuçla üretim endeksi son dört ayın en düşük seviyesine gerilerken 50 eşik değerinin üzerinde kalmayı sürdürdü.

Endeksin büyüme bölgesindeki seyrini koruması, imalat sanayi üretimindeki artışın devam ettiğini gösterdi.

Yeni siparişlerde artış hızı geriledi

Ekim ayında Euro Bölgesi imalat sektöründe yeni siparişler yükselmeye devam etti. Bununla birlikte siparişlerdeki büyüme hızı eylül ayına kıyasla yavaşladı.

Yeni siparişlerde görülen ivme kaybına rağmen üretim hacmindeki artış güçlü seviyesini korudu.

S&P Global'in araştırması, tedarik zincirindeki baskıların da ekim ayında yoğunlaştığını ortaya koydu.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 10.626,34, en yüksek 10.845,33 puanı gördü.

Günün ilk yarısında teknoloji endeksi yüzde 0,02, sanayi endeksi yüzde 0,96 değer kaybederken hizmetler endeksi yüzde 0,96 ve mali endeks yüzde 0,71 değer kazandı.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 47'si yükselirken 52'si düştü, 1'i yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri Türk Hava Yolları, ASELSAN, Akbank, Yapı ve Kredi Bankası ile Astor Enerji oldu.

Altının ons fiyatı 3 bin 890 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören gösterge kağıdı 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin saat 13.00 itibarıyla basit getirisi yüzde 36,31, bileşik getirisi yüzde 39,60 seviyesinde gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla euro/dolar paritesi 1,1220, sterlin/dolar paritesi 1,3420 ve dolar/yen paritesi 157,9 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 49,9760 liradan, euro 56,1050 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,6 artışla 3 bin 890 dolardan, ocak vadeli Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 4,4 azalışla 108,4 dolardan işlem görüyor.

Toplam işlem hacmi 49,6 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi yüzde 2,35, holding endeksi yüzde 0,17 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 3,81 ile ulaştırma, en fazla kaybettiren ise yüzde 4,02 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Küresel piyasalarda, ABD-İran görüşmelerine ilişkin iyimserlikle gerileyen petrol fiyatları risk iştahını desteklerken ABD'de devam eden seçim sürecine ve yapay zeka yatırımlarının karlılığına ilişkin endişeler nedeniyle temkinli bir seyir izleniyor.

Analistler, günün geri kalanında imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında dünya genelinde açıklanacak imalat sanayi PMI verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.000 ve 11.100 puanın direnç, 10.700 ve 10.600 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Endeks, bu sonuçla yaklaşık 4,5 yılın en yüksek ikinci seviyesine ulaşırken ağustos ayında kaydedilen yakın dönem zirvesinin hemen altında kaldı.

Alman imalat sanayisindeki toparlanma devam ederken üretim ve yeni siparişlerdeki artış hızında yavaşlama görüldü.

İmalat sanayisinde üretim artışı 10'uncu ayına girdi

Almanya'da imalat sanayi üretimi, üçüncü çeyrekteki güçlü performansının ardından ekim ayında da büyümeye devam etti. Böylece sektörde üretim artışı kesintisiz 10 aya ulaştı.

Üretimdeki büyüme hızı temmuz ayından bu yana en düşük seviyeye gerilemesine rağmen uzun dönem ortalamasının belirgin şekilde üzerinde gerçekleşti.

Yeni siparişlerdeki artış üç ayın en düşük hızına inerken ihracat siparişlerinde güçlü ve hafif hızlanan bir büyüme kaydedildi.

Şirketler, talepteki toparlanmada Alman hükümetinin savunma ve altyapı projelerine yönelik harcamalarının yanı sıra yurt dışı satışlardaki iyileşmenin etkili olduğunu bildirdi.

İstihdamdaki düşüş Ağustos 2023'ten bu yana en düşük seviyede

İmalat sektöründe tamamlanmamış siparişler ekim ayında da artışını sürdürdü. Ağustos ayından bu yana devam eden birikmiş işlerdeki yükselişin hızı, önceki aya göre değişmeyerek Nisan 2022'den bu yana en yüksek seviyesinde kaldı.

Üretim kapasitesi üzerindeki baskıların artmasına rağmen sektörde istihdam kaybı yavaşladı.

Çalışan sayısındaki düşüş ekim ayında sınırlı düzeyde gerçekleşerek Ağustos 2023'ten bu yana en düşük hızına geriledi.

Girdi maliyetlerinde artış hızlandı

Alman imalatçılarının karşı karşıya kaldığı maliyet baskıları ekim ayında güçlendi. Girdi fiyatlarındaki artış hızı mayıs ayından bu yana en yüksek seviyeye çıktı.

Yüksek petrol fiyatları, enerji yoğun ham maddelerdeki maliyet artışları ve elektronik bileşenlere yönelik güçlü küresel talep, üreticilerin giderlerini artıran unsurlar arasında yer aldı.

Tedarik zincirindeki darboğazların ağırlaşmasıyla şirketler, gelecek 12 aya yönelik üretim beklentilerini aşağı yönlü güncelledi.

Üreticilerin olası tedarik aksaklıklarına ve yeni fiyat artışlarına karşı önlem alması sonucunda satın alınan girdi stokları yaklaşık dört yıl sonra ilk kez yükseldi.

S&P Global'den maliyet ve tedarik risklerine dikkat

S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktör Yardımcısı Phil Smith, Alman imalat sanayisindeki toparlanmanın artan maliyet baskılarına rağmen ekim ayında devam ettiğini belirtti.

Smith, üretim ve yeni siparişlerde büyüme hızının bir miktar yavaşladığını ancak tarihsel ortalamalara göre güçlü seyrin korunduğunu ifade etti.

Savunma ve altyapı harcamalarının desteklediği iç talep ile ihracattaki toparlanmanın sektöre katkı sağladığını belirten Smith, yükselen maliyetlerin ve tedarik zincirindeki darboğazların büyüme açısından aşağı yönlü risk oluşturduğunu vurguladı.

Raporda, 2025 yılında 2 bin 131 olarak kaydedilen şirket iflaslarının 2026'da yüzde 31 artışla 2 bin 800'e yükseleceği tahmin edildi.

Yılın ilk yarısında iflas sayısında yüzde 44'lük artış yaşanırken yılın tamamında da yüksek seviyelerin korunacağı öngörüldü.

Türkiye'de şirket iflaslarının artmasında ekonomik büyümenin belirgin şekilde yavaşlaması, yüksek enflasyonun kalıcı olması ve şirketlerin kâr marjlarının daralması etkili faktörler arasında gösterildi.

Türkiye iflas artışı beklentisinde dünyada üçüncü sırada

Allianz Trade, küresel ölçekte şirket iflaslarının 2026 yılında üst üste dördüncü kez artacağını tahmin ediyor.

Rapora göre Küresel İflas Endeksi'nin 2026'da yüzde 5 yükselmesi bekleniyor.

Türkiye ise şirket iflaslarındaki öngörülen artış oranına göre dünyada üçüncü sırada bulunuyor.

En yüksek artışın yüzde 36 ile Tayvan'da gerçekleşmesi beklenirken İsviçre yüzde 32 ile ikinci sırada yer alıyor. Türkiye'yi yüzde 26'lık artış beklentisiyle Yunanistan takip ediyor.

Şirket iflaslarında 2027'den itibaren düşüş bekleniyor

Allianz Trade, Türkiye'deki şirket iflaslarının 2027 yılından itibaren azalmaya başlayacağını ancak tarihsel olarak yüksek seviyelerde kalacağını öngörüyor.

Raporda, enflasyonun gerilemesi ve ekonomik istikrarın güçlenmesiyle para politikasında gevşeme alanı oluşmasının şirketler üzerindeki baskıyı hafifletebileceği belirtildi.

Bu kapsamda Türkiye'de şirket iflası sayısının 2027 yılında yüzde 7 azalarak 2 bin 600'e gerilemesi bekleniyor.

2028 yılında ise yüzde 2'lik ilave düşüşle iflas sayısının 2 bin 550'ye inmesi tahmin ediliyor.

Bununla birlikte raporda, beklenen gerilemeye rağmen Türkiye'de yıllık şirket iflası sayısının 2028 yılına kadar 2 bin 500'ün üzerinde kalacağına dikkat çekildi.

Daan Struyven ve Yulia Zhestkova Grigsby'nin de aralarında bulunduğu Goldman Sachs analistleri, 1 Kasım tarihli değerlendirmelerinde Brent petrolün aralık ayında varil başına 105 dolara ulaşmasını beklediklerini bildirdi.

Banka, daha önce aralık ayı için 90 dolarlık fiyat tahmininde bulunmuştu. Gelecek yılın ortalama Brent petrol fiyatı beklentisi ise önceki tahmine göre yüzde 10 artırılarak 88 dolara yükseltildi.

Raporda ABD'nin referans petrolü WTI için fiyat tahminlerinin de artırıldığı belirtildi.

Orta Doğu'daki arz riskleri fiyat beklentilerini yükseltti

Goldman Sachs analistleri, petrol piyasalarında arz kaynaklı belirsizliklerin kısa vadede fiyatlar üzerindeki etkisini sürdürebileceğini değerlendirdi.

Analistler, “Arzda önemli ölçüde aşağı yönlü risklerin, kısa vadede yüksek risk primini sürdürmesi muhtemel” ifadelerini kullandı.

Raporda, 3 Kasım'da gerçekleştirilecek ABD ara seçimlerinin ardından Orta Doğu'daki gerilimin yeniden artabileceğine ilişkin beklentilere dikkat çekildi.

Analistler, “Piyasalar, 3 Kasım’daki ABD ara seçimleri sonrası gerginliğin tırmanmasına ve bunun sonucunda Orta Doğu’daki arzın zayıflama ihtimaline giderek daha fazla ağırlık veriyor” değerlendirmesinde bulundu.

Brent petrol, Orta Doğu'dan yapılan ham petrol sevkiyatının savaş öncesi seviyelere yaklaşmasına rağmen ekim ayında yüzde 14 yükselerek son altı ayın en yüksek seviyesine ulaştı.

Fiyatlardaki artışta ABD ile İran arasındaki çatışmaların yeniden başlayabileceğine yönelik endişeler etkili oldu.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik hava saldırılarının yeniden başlatılabileceğine ilişkin açıklamalarda bulunurken İran'ın dini lideri de üst düzey askeri komutanlara olası yeni çatışmalara hazırlanmaları talimatını verdi.

Goldman Sachs'tan 2027 yılı için arz kesintisi öngörüsü

Goldman Sachs analistleri, deniz taşımacılığına yönelik saldırıların yoğunlaşması ve enerji altyapısında meydana gelebilecek hasarların petrol fiyatlarını daha da yükseltebileceğini belirtti.

Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırılarından kaynaklanan riskler de değerlendirmede yer aldı.

Analistler, “Kesintilerin zamanlamasını ve yerini tahmin etmenin neredeyse imkansız olması nedeniyle temel senaryomuz artık 2027 yılında günlük 1 milyon varil tutarında küresel arz kesintisi ihtimalini içeriyor” dedi.

Morgan Stanley ve ANZ de tahminlerini artırdı

Petrol fiyatlarına ilişkin yukarı yönlü revizyonlar diğer finans kuruluşlarının değerlendirmelerine de yansıdı.

Morgan Stanley, son haftalarda fiziki petrol piyasasının önemli fiyat göstergelerinden Dated Brent için dördüncü çeyrek tahminini varil başına 105 dolara yükseltti.

ANZ Group da Brent petrol vadeli işlemlerine yönelik yıl sonu fiyat beklentisini 105 dolar olarak güncelledi.

Brent petrolün en aktif işlem gören vadeli kontratları ise pazartesi günü gerilemesinin ardından son işlemlerde varil başına 110 dolar civarında seyretti.

2 Kasım 2026 Pazartesi günü konkordato, kayyım ataması, yeni yatırımlar, borçlanma kararları ve sermaye artırımları gündemde yer alıyor. Özellikle Alves Kablo, Doğuş Otomotiv, Kontrolmatik ve Türkiye Sigorta'ya ilişkin gelişmeler dikkat çekiyor.

Borsa İstanbul'da öne çıkan şirket haberleri

Alves Kablo (ALVES): Şirkete üç ay süreyle geçici konkordato mühleti verildiği açıklandı.

Doğuş Otomotiv (DOAS): Şirket ile Volkswagen Grubu şirketleri arasında Volkswagen binek otomobillerinin Türkiye'de üretilmesi seçeneklerinin değerlendirilmesine yönelik niyet mektubu imzalandı.

Kontrolmatik (KONTR): İstanbul 10. Sulh Ceza Hakimliğinin kararıyla Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) şirkete kayyım olarak atandı.

Türkiye Sigorta (TURSG): Şirket, tasfiyeye konu 131 fonda bakiyesi bulunmadığını açıkladı. Bilançosunda hisse senedi olarak yalnızca 141.401.116 adet TURSG payı bulunduğunu belirten şirket, SEDDK denetimi ve yürütülen incelemeler kapsamında 16,3 milyar TL karşılık ayırdığını bildirdi.

İş Bankası (ISCTR): Banka, 165 milyar TL'ye kadar borçlanma aracı ihracı için Genel Müdürlüğe yetki verdi. Ayrıca yurt dışında 9 milyar dolara ve 500 milyon euroya kadar borçlanma aracı ihracı için de yetkilendirme yapıldı.

Global Yatırım Holding (GLYHO): Bağlı ortaklık Global Ports Holding'in Barselona Kruvaziyer Limanı'nda 104,5 milyon euroluk yeni Terminal C yatırımı gerçekleştireceği açıklandı. Yatırım kapsamında limanın imtiyaz süresi 2030'dan 2050'ye uzatıldı.

Limak Doğu Anadolu Çimento (LMKDC): Şirket, Onikişubat Hazır Beton Tesisi'ndeki üretim faaliyetlerini sonlandırma kararı aldı.

Gersan Elektrik (GEREL): Global Corporate Finance ile mevcut payların alımına yönelik 1,8 milyar TL tutarında ön koşulları içeren anlaşma belgesi (Term Sheet) imzalanmasına ilişkin sürecin devam ettiği açıklandı.

Akçansa (AKCNS): Şirketin Samsun'daki çimento üretim tesisine yönelik modernizasyon, enerji verimliliği ve kapasite artışı projesi kapsamında Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sürecinin başladığı bildirildi.

Diğer şirketlerden açıklamalar

Netcad Yazılım (NETCD): Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM) ile Harita Destekli Yazılım Programı Lisans Hizmeti Alım Sözleşmesi imzalandı.

DOF Robotik (DOFRB): Nevşehir'deki projesinin inşaat ruhsatı alındı ve inşaat çalışmalarına başlandı.

İnveo Yatırım Holding (INVEO): Şirket tarafından 61 gün vadeli, 600 milyon TL tutarında bono ihracı gerçekleştirildi.

GSD Denizcilik (GSDDE): Bağlı ortaklık Hako Maritime'nin sermayesinin artırılmasına ve sermaye artırımına iştirak edilmesine karar verildi.

Formül Plastik (FRMPL): Halka arzdan elde edilen fonların 221,4 milyon TL'si yatırımlarda, 301,8 milyon TL'si ise işletme sermayesinde kullanıldı.

Desa Deri (DESA): Şirketin Antalya AVM'deki mağazasının kapatıldığı açıklandı.

Şekerbank (SKBNK): Banka, geri alım programı kapsamında elinde bulundurduğu 7 milyon adet paya ilişkin yeni pay alma haklarını ortalama 0,91 TL'den satarak 6,4 milyon TL gelir elde etti.

Kartonsan (KARTN): Şirketin pay geri alım programının tamamlandığı açıklandı.

Trio Yatırım Holding (TRHOL): Şirket paylarının 2 Kasım itibarıyla Yakın İzleme Pazarı'nda (YİP) işlem görmeye başlayacağı bildirildi.

Avrupa Yatırım Holding (EUHOL): Ege Sigorta tarafından genel kurul kararlarının bazı maddelerinin iptali talebiyle açılan davanın reddedildiği açıklandı.

Cem Zeytin (CEMZY): Kerem Berk Kudal tarafından 2.502.035 adet payın borsada işlem görebilmesi amacıyla Merkezi Kayıt Kuruluşuna (MKK) kaydileştirme başvurusu yapıldı.

Finansal tablolar için ek süre verilen şirketler

SPK, üçüncü çeyrek finansal sonuçlarının KAP'ta açıklanması için ek süre isteyen Bosch Fren (BFREN), Burçelik Vana (BURVA), Doğusan (DOGUB), Gündoğdu Gıda (GUNDG), Trabzon Liman (TLMAN), Diriteks (DIRIT), Hub Girişim (HUBVC) ve Saray Matbaacılık (SAMAT) şirketlerinin taleplerini olumlu karşıladı.

Türkiye Sigorta'nın (TURSG) üçüncü çeyrek finansallarını açıklamak için 16 Kasım'a kadar istediği ek süre de SPK tarafından kabul edildi.

Sermaye artırımı kararları

Mercan Kimya (MERCN): Şirketin sermayesi 2 Kasım'da yüzde 200 oranında bedelli artırımla 190,4 milyon TL'den 571,1 milyon TL'ye yükseltilecek.

Sermaye artırım tutarı yaklaşık 380,7 milyon TL olurken düzeltilmiş pay fiyatı 2,72 TL olarak belirtildi.

Bugün temettü ve genel kurul var mı?

2 Kasım 2026 Pazartesi günü Borsa İstanbul'da nakit temettü ödemesi gerçekleştirecek şirket bulunmuyor.

Aynı gün genel kurul toplantısı yapması planlanan şirket de bulunmuyor.

Böylece endeks, haziran ayından bu yana en düşük seviyesine inerken imalat sanayisindeki daralma 31. ayına girdi.

Ekonomik faaliyetlerin öncü göstergelerinden biri olan PMI verilerinde 50'nin altındaki değerler sektörde daralmaya, üzerindeki değerler ise büyümeye işaret ediyor.

Üretim ve yeni siparişlerde düşüş sürdü

Ekim ayında zayıf talep koşulları ve enflasyonist baskılar, imalatçıların yeni siparişlerini olumsuz etkilemeye devam etti.

Yeni siparişlerdeki yavaşlama son üç ayın en belirgin düzeyine ulaşırken ihracat siparişlerindeki gerileme de sürdü.

Talepteki zayıflama nedeniyle firmalar üretimlerini daha yüksek oranda azaltırken stoklarını düşük seviyelerde tutmayı tercih etti.

İş yükündeki azalma ve çalışanların işten ayrılmasıyla istihdam da geriledi. Ancak istihdamdaki daralma hazirandan bu yana en düşük hızda gerçekleşti.

Maliyet baskısı devam ediyor

Yükselen petrol fiyatları, hammadde maliyetleri ve döviz kurundaki hareketler, imalatçıların üretim maliyetlerini artırmayı sürdürdü.

Girdi maliyetlerindeki artış eylül ayına göre yavaşlasa da yıl ortalamasının üzerinde kaldı. Nihai ürün fiyatlarında da belirgin yükselişler yaşandı.

Deniz taşımacılığındaki aksamalar ve malzeme yetersizlikleri ise tedarikçilerin teslimat sürelerini uzatmaya devam etti.

10 sektörden yalnızca birinde üretim arttı

İSO Türkiye Sektörel PMI raporuna göre ekim ayında takip edilen 10 sektörün yalnızca birinde üretim artışı kaydedildi.

Giyim ve deri ürünleri sektöründe üretim son üç ayın ilk yükselişini gösterirken gıda sektöründe yeniden daralma yaşandı.

Üretimde en sert düşüş metalik olmayan mineral ürünler sektöründe görüldü.

Yeni siparişlerde ise yalnızca gıda ile giyim ve deri ürünleri sektörlerinde artış kaydedildi. İstihdam artışı da bu iki sektörle sınırlı kaldı.

Sektörel bazda en hızlı girdi maliyeti artışları gıda ile kimyasal, plastik ve kauçuk ürünlerde görüldü. Satış fiyatlarındaki en sert yükseliş ise elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe gerçekleşti.

İstihdamdaki sınırlı düşüş olumlu sinyal

S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, ekim ayı verilerine ilişkin değerlendirmesinde talebin zayıf kaldığını, fiyat artışları ve tedarik sorunlarının devam ettiğini belirtti.

Harker, istihdamdaki daralmanın sınırlı kalmasını ise önümüzdeki aylarda üretimdeki düşüşün yavaşlayabileceğine işaret eden görece olumlu bir gelişme olarak değerlendirdi.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 5,52 puan ve yüzde 0,65 artışla 10.765,09 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,51 değer kazanırken, holding endeksi yüzde 0,17 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 0,73 ile turizm, en çok gerileyen yüzde 4,38 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Küresel piyasalar, ABD'deki ara seçimler başta olmak üzere siyasi, jeopolitik ve ekonomik gelişmelerin yoğunlaşacağı haftaya temkinli iyimserlikle başladı.

ABD'de devam eden Kongre ara seçimleri, varlık fiyatlamalarında siyasi gelişmelerin etkisini öne çıkarırken, Başkan Donald Trump yönetiminin Kongre'deki çoğunluğunu koruyup koruyamayacağı piyasaların odağında yer alıyor.

Öte yandan Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanlığına Vergi Denetim Kurulu Başkanı Muhsin Atcı, Başkan Vekilliğine Ersin Başar Ekmekci ve üyeliğine Yasemin Girici atandı.

Analistler, bugün yurt içinde imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında dünya genelinde açıklanacak imalat sanayi PMI verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 10.900 ve 11.000 puanın direnç, 10.600 ve 10.500 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

En büyük kripto para birimi, bugün yaklaşık yüzde 1 yükselişle 78 bin 300 dolar civarında işlem gördü. Bitcoin'in fiyatı, Binance'in kullanıcı fonlarının çalındığını açıklamasından önceki perşembe günü ulaştığı en yüksek seviyenin yaklaşık yüzde 4 altında kaldı.

Geçen hafta riskli varlıklarda görülen satış dalgasının baskısı altında kalan Bitcoin'in siber saldırı sonrasında daha sınırlı bir düşüş yaşaması, piyasa katılımcılarının dikkatini çekti.

Binance'e duyulan güven Bitcoin'i destekledi

Orbit Markets Kurucu Ortağı Caroline Mauron, Bitcoin'in hafta sonu boyunca değerini korumasını Binance'in mali gücüne duyulan güvenle ilişkilendirdi.

Mauron, “Bitcoin’in hafta sonu değerini koruması, esasen Binance’in açıklamalarına duyulan güvenin bir göstergesi. Piyasa, Binance’in kayıpları karşılayacak yeterli kaynağa sahip olduğuna açıkça inanıyor” dedi.

Bitcoin'in son siber saldırıya verdiği tepki, 2022 yılında FTX borsasının çöküşü sırasında yaşanan fiyat hareketlerinden farklılaştı.

O dönemde dünyanın ikinci büyük kripto para borsası olan FTX, likidite sıkıntısının ardından iflasa sürüklenmişti. Sam Bankman-Fried tarafından yönetilen şirketin çöküşü sırasında Bitcoin, üç gün içerisinde yüzde 19 değer kaybetmişti.

Yapay zeka destekli siber saldırılar endişe yaratıyor

Piyasa yapıcı AQC Tech'te türev işlemcisi olarak görev yapan Sean McNulty, Bitcoin'in son saldırıya karşı daha dirençli kalmasında Binance'in kullanıcıların zararlarını karşılamak amacıyla Bitcoin satın almasının etkili olduğunu belirtti.

Bununla birlikte McNulty, kripto para piyasalarındaki genel yatırımcı duyarlılığının hâlâ tedirgin olduğunu ifade etti.

Bu yıl siber saldırılarda yapay zekanın kullanılmasına dikkat çeken McNulty, “İnsanlar bunu buzdağının görünen kısmı olarak görüyor ve yapay zeka yetenekleri göz önüne alındığında daha fazla saldırı yaşanmasını bekliyor. Dünyanın en büyük borsası olan Binance bile saldırıya uğrayabiliyorsa, kimse güvende değil” dedi.

Binance saldırısından önce kripto para sektöründeki en büyük siber saldırı, 2025 yılında Bybit borsasında gerçekleşmişti. Söz konusu olayda yaklaşık 1,5 milyar dolarlık kayıp yaşanmıştı.

ABD Federal Soruşturma Bürosu (FBI), Binance ve Bybit'teki güvenlik ihlallerini Kuzey Koreli hacker grubu TraderTraitor ile ilişkilendirdi.

ABD ara seçimleri kripto piyasasının gündeminde

Kripto para piyasalarında kısa vadeli fiyat hareketlerini etkileyebilecek gelişmeler arasında salı günü gerçekleştirilecek ABD ara seçimleri de bulunuyor.

ViaBTC Başanalisti Jeff Ko, Kongre'deki parti kontrolünün değişmesinin kripto para sektörüne yönelik düzenlemeler üzerinde etkili olabileceğini belirtti.

Ko, böyle bir değişikliğin “kripto piyasası yapısı ile ilgili mevzuatın nasıl ilerleyeceği konusunda anlamlı sonuçlar doğurabileceğini” ifade etti.

Wall Street'teki birçok piyasa yapıcısı, çarşamba günü açıklanacak üç aylık borçlanma planında uzun vadeli tahvil satışlarına yönelik yeni bir yönlendirme yapılmasını bekliyor.

Olası değişiklik, 2027 yılında uzun vadeli tahvil ihraçlarının azaltılmasına imkan tanıyabilir. Böyle bir durumda ABD'nin finansman ihtiyacının daha büyük bölümü Hazine bonoları ve kısa vadeli tahviller aracılığıyla karşılanabilir.

Bankalar değişikliğin zamanlamasında ayrışıyor

Citigroup, ABD Hazinesi'nin tahvil satışlarına ilişkin değişikliği beklenenden daha erken uygulamaya koyabileceğini öngörüyor.

Banka, 20 ve 30 yıl vadeli tahvil ihraçlarının bu aydan itibaren azaltılabileceği görüşünde.

UBS ise bu haftaki açıklamada doğrudan bir ihraç değişikliği yerine geleceğe yönelik yeni bir yönlendirme yapılmasını bekliyor. Bankaya göre fiili değişiklik mayıs ayına kadar başlamayabilir.

JPMorgan, Hazine'nin mevcut yaklaşımını 2027 yılına taşıyacağını ve ihale büyüklüklerini gelecek ağustos ayına kadar değiştirmeyeceğini tahmin ediyor.

Barclays, Bank of America, Goldman Sachs ve UBS ise mevcut yönlendirmenin ihraçların zamanlaması ve vade dağılımında Hazine'ye daha fazla esneklik sağlayacak şekilde güncellenmesini bekleyen kurumlar arasında bulunuyor.

Uzun vadeli tahvil getirileri Hazine'nin gündeminde

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, son aylarda uzun vadeli tahvil getirilerinin yüksek seviyelerinden duyduğu rahatsızlığı dile getirdi.

Ekim ayının başında uzun vadeli faizlerin 20 yılı aşkın sürenin en yüksek seviyelerine çıkmasının ardından Hazine, tahvil geri alımlarını artırdı.

Insight Investment'tan April Larusse, geri alımların tahvil getirileri üzerinde anlamlı bir etki oluşturmak için yeterli büyüklükte olmadığını belirtti.

Larusse'a göre Hazine'nin borçlanma maliyetleri üzerinde kullanabileceği daha etkili araç, ihraç miktarlarının ve vadelerinin belirlenmesi.

Kısa vadeli borçlanmanın payı yüzde 22'ye yükseldi

Uzun vadeli tahvil satışlarının azaltılması ve kısa vadeli borçlanmanın artırılması, bazı riskleri de beraberinde getiriyor.

Vadesi bir yıla kadar olan Hazine bonolarının düzenli olarak yeniden finanse edilmesi gerekiyor.

ABD Hazinesi'nin kısa vadeli borçlanması bazı haftalarda 500 milyar doları aşarken geçen hafta 839 milyar dolarlık rekor satış gerçekleştirildi.

Eylül ayı itibarıyla Hazine bonolarının dolaşımdaki federal borç içindeki payı yaklaşık yüzde 22'ye ulaştı.

Bu oran, Hazine Borçlanma Danışma Komitesinin (TBAC) uzun vadede önerdiği ortalama yüzde 20 seviyesinin üzerinde bulunuyor.

JPMorgan, önümüzdeki yıllarda yüksek borçlanma ihtiyacının devam edecek olması ve Hazine bonolarına yönelik talebin yavaşladığına ilişkin işaretler nedeniyle uzun vadeli tahvil satışlarının azaltılmasını ihtiyatlı bir yaklaşım olarak değerlendirmiyor.

Tahvil geri alımları da yakından izlenecek

Çarşamba günü açıklanacak borçlanma planında tahvil geri alımlarına ilişkin değerlendirmeler de önem taşıyor.

ABD Hazinesi, daha önce 10 ila 30 yıl vadeli tahvillerde geri alım miktarını üç katına çıkararak işlem başına 6 milyar dolara yükseltmişti.

Yatırımcıların büyük bölümü bu seviyenin korunmasını bekliyor.

Goldman Sachs'a göre Hazine'nin geri alım programını borcun vade yapısını yönetmek amacıyla kullanılan araçlardan biri olarak açıkça tanımlaması, programın piyasa üzerindeki etkisini artırabilir.

Aralık vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışının yüzde 0,09 altında 14.100,00 puandan işlem görüyor.

Küresel piyasalar, ABD'deki ara seçimler başta olmak üzere siyasi, jeopolitik ve ekonomik gelişmelerin yoğunlaşacağı haftaya temkinli iyimserlikle başladı.

Analistler, bugün yurt içinde imalat sanayi, haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında dünya genelinde PMI verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 14.000 ve 13.900 puanın destek, 14.200 ve 14.300 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Metal, cuma günü yüzde 1,4 değer kaybederek üçüncü haftalık düşüşünü tamamlamıştı.

Pazartesi günü küresel piyasalarda risk iştahının yeniden güçlenmesiyle Asya borsalarının büyük bölümü ve ABD hisse senedi vadeli işlemleri yükseldi.

Buna karşılık, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik olası yeni saldırılar konusunda karar vermeden önce diplomatik girişimlere daha fazla zaman tanıyacağına ilişkin haberler, ham petrol fiyatlarının gerilemesine neden oldu.

Bakır fiyatlarında belirsizlikler sürüyor

Bakır, son iki aylık dönemde ton başına 14 bin 500 dolar civarında nispeten dar bir fiyat aralığında işlem gördü.

Yatırımcıların gündeminde yapay zeka sektörüne yönelik harcamaların sürdürülebilirliği, ABD'nin rafine bakır ithalatına vergi uygulama ihtimali ve Orta Doğu'daki askeri gerilimin yeniden artma riski bulunuyor.

Bu gelişmelerin yanı sıra küresel bakır arzına ilişkin endişeler de fiyat hareketlerinde etkili oluyor.

Şili'deki üretim düşüşü bakırı destekliyor

Dünyanın önemli bakır üreticilerinden Şili'de madencilik faaliyetlerinden kaynaklanan arz kısıtlamaları, fiyatlara destek sağlayan unsurlar arasında yer alıyor.

Ülkedeki bakır üretimi, son çeyrekte en az 20 yılın en düşük seviyesine geriledi. Şili, gelecek yıl üretimde yalnızca sınırlı bir toparlanma bekliyor.

Jefferies Financial Group analistleri, bakır piyasasında yapısal arz sorunlarının devam ettiğini belirtti.

Analistler, yayımladıkları değerlendirmede bakırın “küresel büyüme dayanıklılığını koruduğu sürece fiyat riskini kesin olarak yukarı yönlü tutan” yapısal bir arz sorunu yaşadığını ifade etti.

Londra Metal Borsası'nda diğer sanayi metallerinin fiyatları farklı yönlerde hareket etti.

Alüminyum yüzde 0,5 değer kaybederken çinko fiyatları yatay seyretti. Nikel ise yüzde 1,3 yükseldi.

ABD'de devam eden Kongre ara seçimleri, varlık fiyatlamalarında siyasi gelişmelerin etkisini öne çıkarırken, Başkan Donald Trump yönetiminin Kongre'deki çoğunluğunu koruyup koruyamayacağı piyasaların odağında yer alıyor.

Analistler, ABD'deki seçim sonuçlarının Trump yönetiminin​​​​​​​ Orta Doğu'da hareket alanını etkileyebileceğini belirterek, jeopolitik tarafta askeri gerilimlerin artabileceğine yönelik değerlendirmelerin öne çıktığını kaydetti.

Halihazırda ABD ile İran arasında arabulucular üzerinden yürütülen müzakerelerde Hürmüz Boğazı'nı trafiğe tam anlamıyla açacak bir anlaşma sağlanabileceğine yönelik iyimserlikler varlığını sürdürüyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Washington yönetiminin, Tahran'ın şartlarını kabul etmesi halinde Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağını ve müzakerelerin süreceğini kaydetti.

ABD-İran hattında bir anlaşma ihtimali oluşmasıyla petrol fiyatları geriledi. Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 3,2 düşüşle 109 dolar bandına indi.

Öte yandan makroekonomik gelişmelerde ise ABD'de geçen hafta açıklanan büyüme ve kişisel tüketim harcamaları verileri ülkede enflasyon risklerinin gelecek dönemde sürebileceğine işaret etti. ABD'de ekonomik aktivitenin sıcaklığını koruması ve fiyat artışlarındaki yüksek seyrin sürmesiyle ABD Merkez Bankasına (Fed) yönelik şahin öngörüler gücünü korudu.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed'in yılın kalan bölümünde bir faiz artışına daha gidebileceğine yönelik ihtimaller yüzde 70'in üzerinde bulunuyor. Bu doğrultuda ABD'de cuma günü açıklanacak tarım dışı istihdam verisinden alınacak sinyallerin Fed'e ilişkin beklenti oluşumunu yönlendirmesi bekleniyor.

Bunlara ek olarak, ABD'de hızlanan bilanço sezonunda önemli şirketlerin finansal sonuçları yatırımcıların odağında kalmaya devam ediyor. ABD'li teknoloji şirketi Apple'ın bu hafta açıklayacağı finansal sonuçları yapay zeka ve teknoloji yatırımlarının karlılığa etkilerinin izlenmesi açısından önemli olacak.

Geçen hafta yapay zeka endişeleri nedeniyle güvenli liman özelliği devreye giren ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, gerilemesini üst üste 3. haftaya taşıdı.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, yeni haftaya yatay seyirle yüzde 4,94 seviyesinden başladı. Dolar endeksi ise yatay seyrini sürdürerek 101,9'da bulunuyor.

Küresel faizlerde aralık ayı itibarıyla yeniden sıkılaşma beklentisinin öne çıkmasıyla baskılanan altının ons fiyatı, cuma günü yüzde 3,6 azalışla 3 bin 870 dolara inerek yaklaşık bir yılın düşük seviyesine geriledi. Altının onsu yeni haftaya ise tepki alımlarıyla yüzde 0,6 artışla 3 bin 899 dolardan başladı.

Cuma günü New York borsasında S&P 500 endeksi yüzde 1,82, Nasdaq endeksi yüzde 2,86 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,09 değer kaybetti. ABD'de endeks vadeli kontratlar ise haftaya pozitif başladı.

Fransa'da 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5 sınırında

Avrupa'da ise Fransa'daki olaylar bölge gündemini meşgul etmeye devam ediyor. Fransa'da hükümetin eğitim sektörüne ilişkin taahhütlerini yeterli bulmayan öğrenci sendikaları, liselileri yeniden kuşatma eylemleri düzenlemeye çağırdı.

Söz konusu gelişmeyle ülkedeki sokak olaylarının​​​​​​​ bir süre daha devam edebileceğine yönelik endişeler artarken, ülkedeki mali endişelerle 10 yıllık tahvil faizi yeniden yüzde 5 seviyelerine yaklaştı.

Öte yandan, cuma günü açıklanan verilere göre Avro Bölgesi ekonomisi, bu yılın üçüncü çeyreğinde önceki çeyreğe kıyasla yüzde 0,4 ile beklentilerin üzerinde büyüme kaydetti.

Avrupa'da enerji kaynaklı fiyat artışlarının sürmesi Avrupa Merkez Bankasının (ECB) gelecek ay faiz artırımına gidebileceği ihtimallerini kuvvetlendiriyor. Diğer taraftan Avrupa Birliği (AB) Konseyi Başkanı Antonio Costa ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Kanada'nın Montreal kentinde düzenlenen AB-Kanada Zirvesi bitiminde açıklamalarda bulundu.

Von der Leyen zirvede ele alınan başlıca konulardan birinin Kanada'nın AB'ye "ortak üye" olması fikri olduğunu söyledi. Von der Leyen, "Fikrimiz basit, tam üyelik olmadan ortaklık. Çünkü antlaşmalar açık ve buna izin vermiyor. Avrupa dışındaki bir ülke Avrupa Birliği'ne katılamaz. Ancak bugüne kadar yaptığımız her şeyden daha fazla üyeliğe yaklaşan bir ortaklık kurabiliriz." ifadelerini kullandı.

Costa da Kanada ile ilişkilerde yeni bir dönem başlatmak istediklerini kaydederek, "İlişkimiz o kadar özel ki yeni bir şey oluşturmak, basit bir ortaklığın ötesine geçmek istiyoruz. Tam AB üyeliği dışında her şeyi kapsayan bir ortaklık. Bu, türünün en yakın, en derin ve en özgün örneği olacak." dedi.

Avrupa borsalarında cuma günü yön arayışı öne çıkarken, endeks vadeli kontratlar ise haftaya karışık başladı.

Asya'da PMI verileri sınırlı bir yavaşlamaya işaret ediyor

Asya borsalarında Japonya hariç pozitif bir görünüm hakimken, bölge genelinde açıklanan imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) ekonomide talebin yavaşladığına işaret ​​​​​​etti. Bugün açıklanan verilere göre, Japonya'da imalat sanayi PMI ekimde 53,3 ile önceki aya göre değişmezken, aynı dönemde Çin'de ve Hindistan'da imalat sanayi PMI geriledi.

Çin'de imalat sanayi PMI 52 olurken, Hindistan'da ise 54,7 seviyesine indi. Analistler, küresel üretim zincirlerinde önemli konumda bulunan Çin ve Hindistan'da iç talebin zayıflamasının, dünya ekonomisinin büyüme görünümüne ilişkin soru işaretlerini artırabileceğini belirtti.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1 düşerken, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 2,6, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,6 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,6 yükseldi.

SPK Başkanlığına Muhsin Atcı atandı

Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 3,64 değer kaybederek 10.759,56 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı aralık vadeli kontrat ise cuma günü akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,20 yükseldi.

Dolar/TL cuma gününü 49,9350'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 49,9700'dan işlem görüyor.

Öte yandan Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanlığına Vergi Denetim Kurulu Başkanı Muhsin Atcı, Başkan Vekilliğine Ersin Başar Ekmekci ve üyeliğine Yasemin Girici atandı.

Makroekonomik veri tarafında yurt içinde yarın açıklanacak ekim ayı enflasyon verileri yatırımcıların odağında bulunuyor. AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) ekimde yüzde 2,20 artacağını tahmin ediyor.

Analistler, bugün yurt içinde imalat sanayi, haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında dünya genelinde PMI verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 10.600 ve 10.500 puanın destek, 10.900 ve 11.000 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Almanya, eylül ayı perakende satışlar

10.00 Türkiye, ekim ayı imalat sanayi PMI

11.55 Almanya, ekim ayı imalat sanayi PMI

12.00 Avro Bölgesi, ekim ayı imalat sanayi PMI

12.30 İngiltere, ekim ayı imalat sanayi PMI

14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri

17.45 ABD, ekim ayı imalat sanayi PMI

18.00 ABD, ekim ayı ISM imalat sanayi PMI

Wall Street Journal'ın (WSJ) ABD'li, Avrupalı ve Ukraynalı yetkililere dayandırdığı habere göre öneri, Rus gazının doğrudan satış yerine ABD'li bir aracı üzerinden Avrupa'ya ulaştırılmasını öngörüyor.

Rus gazı planı eylül ayında gündeme getirildi

WSJ'nin haberine göre ABD'li temsilciler Jared Kushner ve Steve Witkoff, eylül ayında Moskova ve Kiev'e gerçekleştirdikleri ziyaretlerde söz konusu öneriyi gündeme taşıdı.

Ancak Ukrayna'nın, ABD Başkanı Donald Trump'ın baskısıyla Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırılarını tek taraflı olarak durdurmasının ardından plan geçen ay rafa kaldırıldı.

Ukrayna, daha sonra Rus rafinerilerine yönelik saldırılarına yeniden başladı.

ABD ile Ukrayna arasındaki ilişkilerin ise Trump'ın geçen ay Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı anlaşmanın ardından en düşük seviyesine gerilediği belirtildi.

Söz konusu anlaşmaya göre Washington, Moskova'nın küresel pazara sınırlı miktarda dizel tedarik etmesine karşılık Rusya'ya yönelik yaptırımları sıkılaştırmaktan kaçınacaktı.

Avrupa Birliği Rus gazı ithalatını sonlandırmaya hazırlanıyor

ABD'nin girişimi, Avrupa Birliği'nin gelecek yıl Rusya'dan doğal gaz ithalatını aşamalı olarak sona erdirmeye hazırlandığı bir dönemde gündeme geldi.

Orta Doğu'daki çatışmaların da etkisiyle Avrupa'daki doğal gaz fiyatları yaklaşık dört yılın en yüksek seviyesine ulaştı.

Ukrayna üzerinden geçen doğal gaz boru hatlarının mevcut durumda sağlam olduğu belirtilirken ABD'nin önerdiği planın uygulanması halinde gaz sevkiyatının kısa sürede yeniden başlayabileceği ifade edildi.

Rusya'nın Ukrayna üzerinden Avrupa'ya doğal gaz ihracatı, iki ülke arasındaki transit anlaşmasının 2024 yılı sonunda sona ermesiyle durmuştu.

Kiev yönetimi, süresi dolan anlaşmayı yenilemeyi reddetmişti.

Cuma günü yüzde 2'nin üzerinde değer kazanan Brent ham petrol, pazartesi günü varil başına 111 dolar civarına geriledi. ABD Batı Teksas türü ham petrolün (WTI) varil fiyatı ise 102 dolar seviyesinde seyretti.

Orta Doğu'da diplomatik temasların sürmesi, Hürmüz Boğazı çevresindeki gemilere yönelik saldırıların devam etmesine rağmen petrol piyasalarındaki arz endişelerini kısmen hafifletti.

Trump'ın diplomasi mesajı petrol fiyatlarını etkiledi

Axios'un kaynaklara dayandırdığı haberine göre ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde İran konusunda diplomatik çözümü tercih ettiğini belirtti.

Haberde, Trump'ın bu yaklaşımının Netanyahu'da endişeye yol açtığı aktarıldı.

ABD ve İsrail, şubat ayının sonunda İran'a yönelik ortak saldırılar düzenleyerek savaşın başlamasına neden olmuştu.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da cumartesi günü yaptığı açıklamada, İran'a yönelik yeni saldırılar konusunda henüz karar alınmadığını ve Trump'ın diplomatik çözümden yana olduğunu ifade etti.

Trump, geçen hafta barış görüşmelerinin devam ettiğini belirtmesine karşın ara seçimlerin ardından İran'a yönelik askeri operasyonların yeniden başlayabileceği yönünde açıklamalarda bulunmuştu.

Wall Street Journal'ın haberine göre perşembe günü üst düzey bir askeri komutan, Trump'a olası askeri seçenekler hakkında bilgi verdi.

Brent petrol ekim ayında altı ayın zirvesini görmüştü

Küresel petrol fiyatları, ekim ayında yükseliş kaydederek son altı ayın en yüksek seviyesine ulaşmıştı.

Bu yükseliş, Hürmüz Boğazı üzerinden ham petrol sevkiyatının yeniden başlamasına rağmen gerçekleşmişti.

Rabobank Kıdemli Enerji Stratejisti Florence Schmit, petrol fiyatlarındaki son gerilemenin kalıcı olmayabileceğine dikkat çekti.

Schmit, “Fiyatlardaki bu düşüş geçici bir gerileme” değerlendirmesinde bulundu.

Schmit ayrıca Orta Doğu'daki gerilimin yeniden tırmanabileceğine ilişkin açıklamaların petrol fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceğini belirtti.

İran'dan askeri hazırlık talimatı

Diplomatik temaslar devam ederken İran'dan askeri hazırlıklara ilişkin açıklamalar geldi.

İran'ın dini lideri Mücteba Hamaney, ülkenin dışişleri bakanının diplomatik görüşmelerde ilerleme sağlandığını belirtmesine rağmen üst düzey askeri komutanlara ABD ve İsrail ile yeniden yaşanabilecek çatışmalara hazırlanmaları yönünde talimat verdi.

Cumartesi günü İran'dan bir heyet de arabulucularla görüşmeler gerçekleştirmek üzere Katar'a gitti.

Bölgedeki diplomatik girişimler ve askeri gelişmeler, petrol piyasalarında fiyatların yönünü etkileyen başlıca unsurlar arasında bulunuyor.

Spot altın, yüzde 0,8 artışla ons başına 3 bin 900 dolara yakın seviyelerde işlem gördü. Cuma günkü gerilemeyle bir yılın en düşük seviyesine inen altın, aynı zamanda 2008'den bu yana en kötü ekim ayı performansını kaydetti.

Orta Doğu'daki gelişmeler piyasaların odağında

Axios'un haberine göre ABD Başkanı Donald Trump, salı günü yapılacak ara seçimlerin ardından İran'a yönelik saldırıları yeniden başlatıp başlatmayacağına karar vermeden önce diplomatik girişimlere daha fazla zaman tanımak istiyor.

Haberin ardından petrol fiyatlarında düşüş yaşanırken Orta Doğu'daki çatışmaların yeniden tırmanabileceğine ilişkin endişeler devam etti.

Trump daha önce ara seçimlerin ardından İran'a yönelik saldırıların yeniden başlayabileceği tehdidinde bulunmuştu. Tahran yönetimi ise böyle bir durumda daha kapsamlı misilleme yapılacağı uyarısını dile getirmişti.

Basra Körfezi ülkelerinden bazıları da yeni bir saldırının bölgede daha geniş çaplı bir çatışmaya yol açabileceği yönündeki kaygılarını paylaşmıştı.

Teknoloji hisselerindeki satışlar altını da etkiledi

Küresel teknoloji hisselerinde yaşanan sert düşüşler, değerli metal piyasalarında da satış baskısı oluşturdu.

Özellikle yapay zeka sektöründeki gerileme nedeniyle bazı yatırımcıların diğer varlıklardaki zararlarını karşılamak amacıyla altın pozisyonlarını azalttığı belirtildi.

Pazartesi günü ise satışların hız kesmesiyle piyasalarda kısmi toparlanma görüldü. Asya borsalarındaki kayıplar, Wall Street'te yaşanan düşüşlere kıyasla daha sınırlı kaldı.

Global X ETFs stratejisti Justin Lin, altının mevcut fiyat seviyelerini cazip bulan uzun vadeli yatırımcılardan destek gördüğünü belirtti.

Lin, piyasalardaki olası alımlara ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

“Yatırımcıların ve muhtemelen merkez bankalarının pozisyonlarını temkinli bir şekilde artırmasıyla, bugün Asya seansında bir miktar düşüşte alımlar görebiliriz. Ancak altın şüphesiz riskli seviyelerde bulunuyor”

Gümüş, platin ve paladyum da yükseldi

Altındaki toparlanmaya diğer değerli metaller de eşlik etti.

Cuma günü yaklaşık yüzde 6 değer kaybeden gümüş, pazartesi günü yüzde 1,5 yükselerek ons başına 49,86 dolara ulaştı.

Platin ve paladyum fiyatları da önceki işlem seansında yaşanan sert düşüşlerin ardından değer kazandı.

ABD dolarının küresel performansını ölçen Bloomberg Dolar Spot Endeksi ise yatay seyretti.

Kasım ayının ilk temettü ödemesi 6 Kasım'da LDR Turizm tarafından gerçekleştirilecek. Takvimde ayın son temettü tarihi ise 30 Kasım ile Desa Deri'ye ait.

Kasım ayında temettü dağıtacak şirketler

Açıklanan takvime göre şirketlerin hisse başına net temettü tutarları ve planlanan ödeme tarihleri şöyle:

LDR Turizm (LIDER): 6 Kasım – 0,0303 TL

Göknur Gıda (GOKNR): 9 Kasım – 0,2603 TL

Kuzey Boru (KBORU): 10 Kasım – 0,0177 TL

Etiler Gıda (ETILR): 13 Kasım – 0,0153 TL

Gıpta Ofis (GIPTA): 17 Kasım – 0,0066 TL

Durukan Şekerleme (DURKN): 18 Kasım – 0,0792 TL

Aselsan (ASELS): 24 Kasım – 0,3635 TL

Ofis Yem (OFSYM): 25 Kasım – 0,3577 TL

SDT Uzay ve Savunma Teknolojileri (SDTTR): 25 Kasım – 0,0070 TL

Ford Otosan (FROTO): 26 Kasım – 2,6095 TL

Desa Deri (DESA): 30 Kasım – 0,0816 TL

Temettü yatırımcıları nelere dikkat etmeli?

Temettü ödemelerinden yararlanmak isteyen yatırımcıların şirketlerin hak kullanım tarihlerini takip etmesi gerekiyor.

Temettüye hak kazanmak için genel olarak payların hak kullanım tarihinden önceki işlem günü sonunda yatırımcının portföyünde bulunması yeterli oluyor.

Şirketlerin temettü kararlarında genel kurul onayı ve diğer koşullar nedeniyle değişiklik yapılabildiğinden, yatırımcıların güncel açıklamaları kontrol etmesi önem taşıyor.

Görevlendirme, Borsa İstanbul Genel Müdürü Korkmaz Enes Ergun'un sermaye piyasalarındaki fon soruşturması kapsamında gözaltına alınmasının ardından gerçekleşti.

Atila Türeli kimdir?

1970 yılında Konya Ereğli'de doğan Atila Türeli, ilk ve ortaöğrenimini Konya'da tamamladı. 1993 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun oldu.

2008 yılında Bahçeşehir Üniversitesinde Avrupa Birliği Kamu Hukuku ve Entegrasyon alanında yüksek lisans eğitimini tamamladı.

1994 yılında avukatlık ruhsatını alan Türeli, 2000 yılına kadar adli yargıda hâkim olarak görev yaptı.

2000 yılında İstanbul Menkul Kıymetler Borsasının (İMKB) açtığı sınavı kazanarak Hukuk Müşavirliğinde avukat olarak çalışmaya başladı.

Borsa bünyesinde farklı görevler üstlenen Türeli, 2012-2014 yılları arasında Üye İşleri Bölüm Müdürü, 2014-2016 yılları arasında Uyum Bölüm Müdürü olarak görev yaptı.

2016-2023 yılları arasında ise Borsa İstanbul Baş Hukuk Müşavirliği görevini yürüttü.

Atila Türeli, Türkiye Ürün İhtisas Borsası (TÜRİB) Yönetim Kurulu Üyeliği ve İstanbul Tahkim Merkezi Genel Kurul Üyeliği görevlerini de sürdürüyor.

Yeni haftada ABD ara seçimlerinin yanı sıra tarım dışı istihdam verisi, İngiltere Merkez Bankasının faiz kararı ve Türkiye'nin ekim ayı enflasyonu piyasaların yönü açısından yakından izlenecek.

ABD borsalarında teknoloji hisseleri geriledi

ABD'li teknoloji şirketlerinin üçüncü çeyrek bilançoları, yüksek yapay zekâ harcamalarının şirket kârlarına etkisine yönelik soru işaretlerini artırdı.

Haftalık bazda Alphabet hisseleri yüzde 12, Intel yüzde 20,4 ve Amazon yüzde 6,6 değer kaybetti.

Bu gelişmelerin etkisiyle New York borsasında Dow Jones endeksi yüzde 0,85, S&P 500 yüzde 0,57 ve Nasdaq yüzde 2 geriledi.

ABD Merkez Bankası (Fed) ise politika faizini beklentilere paralel olarak yüzde 3,75-4 aralığında sabit tuttu.

ABD ekonomisinin üçüncü çeyrekte yüzde 3,4 büyümesi ve eylül ayında çekirdek kişisel tüketim harcamaları enflasyonunun yıllık yüzde 3,1 gerçekleşmesi, enflasyonist baskıların sürdüğünü gösterdi.

Fed'in aralık ayında faiz artırabileceğine yönelik beklentiler güçlenirken altının onsu haftayı yüzde 3 kayıpla 3.876 dolardan tamamladı. Brent petrol ise yüzde 0,5 yükselerek 117,6 dolara çıktı.

ABD'de 3 Kasım seçimleri takip edilecek

Küresel piyasaların yeni haftadaki en önemli gündemlerinden biri, 3 Kasım Salı günü gerçekleştirilecek ABD Kongre ara seçimleri olacak.

Temsilciler Meclisinin tamamının ve Senatonun yaklaşık üçte birinin yenileneceği seçimlerin ardından Kongrede oluşacak siyasi dengeler yakından izlenecek.

Ekonomik veri takviminde ise 6 Kasım Cuma günü açıklanacak ABD tarım dışı istihdam verisi öne çıkıyor.

Hafta boyunca ISM imalat ve hizmet sektörü PMI verileri, JOLTS açık iş sayısı, dış ticaret dengesi ve Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi de takip edilecek.

Avrupa'da İngiltere Merkez Bankasının faiz kararı öne çıkıyor

Avrupa borsaları geçen haftayı ABD piyasalarından ayrışarak yükselişle tamamladı.

Haftalık bazda Fransa'da CAC 40 yüzde 2,40, Almanya'da DAX yüzde 2,53, İtalya'da FTSE MIB yüzde 1,94 ve İngiltere'de FTSE 100 yüzde 0,37 değer kazandı.

Avrupa Merkez Bankası, geçen hafta politika faizlerini sabit tutarken enerji fiyatlarından kaynaklanan enflasyon risklerine dikkat çekti.

Yeni haftada İngiltere Merkez Bankasının faiz kararı izlenecek. Piyasalarda bankanın politika faizini 25 baz puan artırabileceği beklentisi öne çıkıyor.

Euro Bölgesi'nin enflasyon verileri ve hizmet sektörü PMI sonuçları da yatırımcıların gündeminde bulunuyor.

Asya'da Çin borsası negatif ayrıştı

Asya piyasalarında geçen hafta Japonya, Güney Kore ve Hong Kong borsaları yükselirken Çin'de satışlar etkili oldu.

Japonya'da Nikkei 225 yüzde 0,95, Güney Kore'de Kospi yüzde 3,25 ve Hong Kong'da Hang Seng yüzde 0,87 yükseldi. Çin'de Şanghay bileşik endeksi ise yüzde 2,48 geriledi.

Japonya Merkez Bankası politika faizini yüzde 1,25'te sabit tuttu. Bankanın gelecek dönemde atacağı adımlar açısından enflasyon verileri önemini koruyor.

Türkiye'de gözler enflasyon verisinde

Yurt içinde Borsa İstanbul, 26-30 Ekim haftasını sert kayıpla tamamladı. BIST 100 endeksi haftalık yüzde 3,22 düşerek 10.759,56 puana geriledi.

Dolar/TL ise haftayı yüzde 0,5 yükselişle 49,9363 seviyesinde tamamladı.

Yeni haftada piyasaların odağında 3 Kasım Salı günü açıklanacak ekim ayı enflasyonu bulunuyor.

Ekonomistlerin tahmini, ekim ayında tüketici fiyatlarının aylık yüzde 2,42 artacağı yönünde. Yıllık enflasyonun ise yüzde 29,59 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor.

Eylül ayında enflasyon aylık yüzde 1,84, yıllık yüzde 29,73 olmuştu.

Açıklanacak enflasyon verisi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının gelecek dönemdeki para politikası adımlarına yönelik beklentiler açısından önem taşıyor.

Verilere göre İstanbul'da perakende fiyatlar ekimde bir önceki aya kıyasla yüzde 2,47 yükseldi. Yıllık enflasyon ise yüzde 32,47 olarak gerçekleşti.

Toptan eşya fiyatlarında aylık artış yüzde 1,20 olurken yıllık artış yüzde 25,51 seviyesinde kaydedildi.

En yüksek fiyat artışı giyim ve ayakkabıda

Ekim ayında tüketici fiyatlarının en fazla yükseldiği harcama grubu, kış sezonunun etkisiyle yüzde 10,60 artış gösteren giyim ve ayakkabı oldu.

Harcama gruplarına göre aylık fiyat değişimleri şöyle gerçekleşti:

Giyim ve ayakkabı: Yüzde 10,60

Eğlence ve kültür: Yüzde 5,32

Haberleşme: Yüzde 5,05

Gıda ve alkolsüz içecekler: Yüzde 2,58

Konut: Yüzde 2,24

Lokanta ve oteller: Yüzde 1,87

Çeşitli mal ve hizmetler: Yüzde 1,82

Sağlık: Yüzde 1,80

Ev eşyası: Yüzde 1,67

Eğitim: Yüzde 1,52

Ulaştırma: Yüzde 0,45

Alkollü içecekler ve tütün grubunda ise fiyat değişimi yaşanmadı.

İTO'nun değerlendirmesine göre giyim ve ayakkabı fiyatlarındaki yükselişte kış sezonuna geçiş, gıda fiyatlarında ise mevsimsel değişimler etkili oldu.

Toptan fiyatlarda en yüksek artış kimyevi maddelerde

Ekim ayında toptan eşya fiyatları aylık yüzde 1,20 arttı. En yüksek artış yüzde 3,44 ile kimyevi maddeler grubunda görüldü.

İşlenmemiş maddelerde yüzde 2,31, inşaat malzemelerinde yüzde 1,34, gıda maddelerinde yüzde 1, yakacak ve enerji maddelerinde yüzde 0,53, madenlerde ise yüzde 0,46 artış kaydedildi.

Mensucat grubunda aylık fiyat değişimi yaşanmadı.

FBI, saldırının Kuzey Kore bağlantılı ve "TraderTraitor" olarak bilinen siber suç faaliyetleriyle ilişkili olduğunu bildirdi.

Çalınan kripto paralar Ethereum'a dönüştürüldü

FBI'ın ABD Gizli Servisi ve ABD Gelir İdaresinin Ceza Soruşturmaları Birimi ile yürüttüğü incelemelerde, saldırganların çalınan kripto varlıkları ağırlıklı olarak Ethereum'a (ETH) dönüştürdüğü belirlendi.

Açıklamada, varlıkların merkeziyetsiz finans (DeFi) platformları ve anlık takas hizmetleri kullanılarak başka kripto paralara dönüştürülmesinin ve bu yolla aklanmaya çalışılmasının beklendiği belirtildi.

FBI, saldırıyla bağlantılı olduğu belirlenen kripto para cüzdan adreslerini de kamuoyuyla paylaştı.

Kripto para borsaları ve diğer dijital varlık hizmet sağlayıcılarına, söz konusu adreslerle ilişkili işlemleri engelleme çağrısında bulunuldu.

Binance: 3 milyar dolarlık varlık donduruldu

Binance, saldırının ardından yaptığı açıklamada güvenlik ihlalinin tahmini büyüklüğünün 6,3 milyar dolar olduğunu duyurmuştu.

Şirket, çalınan varlıkların izlenmesi ve geri kazanılması amacıyla yürütülen çalışmalar kapsamında yaklaşık 3 milyar dolarlık varlığın dondurulduğunu bildirmişti.

Binance ayrıca kullanıcı varlıklarının güvende olduğunu açıklamıştı.

BofA müşterileri, haftayı 488 milyon TL net alışla tamamladı. En yüksek net alım Yapı Kredi Bankası (YKBNK) hisselerinde gerçekleşirken, en fazla net satış Türk Hava Yolları (THYAO) hisselerinde görüldü.

BofA'nın en çok aldığı hisseler

26-30 Ekim haftasında Bank of America üzerinden en fazla net alım yapılan 10 hisse şöyle sıralandı:

Yapı Kredi Bankası (YKBNK): 1 milyar 454 milyon TL

Aselsan (ASELS): 1 milyar 362 milyon TL

Akbank (AKBNK): 1 milyar 165 milyon TL

İş Bankası (ISCTR): 388,6 milyon TL

BİM (BIMAS): 155,9 milyon TL

BofA'nın en çok sattığı hisseler

Aynı dönemde Bank of America üzerinden en fazla net satış gerçekleştirilen 10 hisse ise şöyle oldu:

Türk Hava Yolları (THYAO): 1 milyar 301 milyon TL

Astor Enerji (ASTOR): 737,2 milyon TL

Tofaş (TOASO): 358,8 milyon TL

Enka İnşaat (ENKAI): 242,8 milyon TL

Koç Holding (KCHOL): 191,9 milyon TL

Endeksin ekim ayındaki kaybı 1.187,62 puana ulaşırken dolar bazındaki düşüş yüzde 11,62, euro bazındaki düşüş ise yüzde 10,29 oldu.

Borsa İstanbul'da sektör endekslerinin tamamı gerilerken özellikle sanayi, mali ve hizmetler endekslerindeki kayıplar dikkat çekti.

Sanayi endeksi yüzde 16,82 geriledi

Ekim ayında ana sektör endeksleri arasında en sert düşüş sanayi endeksinde yaşandı. Bankacılık endeksi ise diğer ana sektör endekslerine kıyasla daha sınırlı kayıp verdi.

Endekslerin aylık performansı şöyle gerçekleşti:

Sanayi (XUSIN): Yüzde 16,82 düşüş

Mali (XUMAL): Yüzde 15,11 düşüş

Hizmetler (XUHIZ): Yüzde 14,39 düşüş

BIST 100 (XU100): Yüzde 9,94 düşüş

BIST 50 (XU050): Yüzde 9,78 düşüş

BIST 30 (XU030): Yüzde 9,58 düşüş

Bankacılık (XBANK): Yüzde 5,15 düşüş

Sanayi endeksinin dolar bazındaki kaybı yüzde 18,37'ye ulaşırken bankacılık endeksi yüzde 6,92 geriledi.

Ekim ayında en çok yükselen hisseler

Borsa İstanbul genelinde ekim ayının en fazla değer kazanan hissesi yüzde 50,76 yükselişle USHOL oldu.

Ay boyunca en yüksek getiriyi sağlayan 10 hisse şöyle sıralandı:

USHOL: Yüzde 50,76

MCARD: Yüzde 39,96

CRDFA: Yüzde 37,86

ERSU: Yüzde 35,90

BALAT: Yüzde 29,75

KARTN: Yüzde 29,74

FRIGO: Yüzde 28,86

HUBVC: Yüzde 26,88

MARTI: Yüzde 22,45

DURDO: Yüzde 21,09

BIST 100 endeksindeki sert düşüşe rağmen bazı hisseler ekim ayında yüzde 30'un üzerinde değer kazandı.

Ekim ayında en çok düşen hisseler

Ekim ayında bazı hisselerde çok daha sert fiyat hareketleri yaşandı. En yüksek kayıp yüzde 88,99 ile OZATD hissesinde görüldü.

Ayın en fazla değer kaybeden 10 hissesi şöyle oldu:

OZATD: Yüzde 88,99

DSTKF: Yüzde 88,98

IEYHO: Yüzde 88,96

TEHOL: Yüzde 88,76

BIGEN: Yüzde 88,30

ALKLC: Yüzde 87,81

RALYH: Yüzde 87,77

TRHOL: Yüzde 86,43

TERA: Yüzde 84,91

ANELE: Yüzde 83,54

Şikâyetlerde en çok konutların zamanında teslim edilmemesi, inşaatların yarım kalması, tapu devrinin gecikmesi, eksik işçilik ve sözleşmede yer almayan ek ödeme talepleri öne çıktı.

Uzmanlar, özellikle inşaat aşamasındaki projelerden konut alacak vatandaşların yalnızca fiyat ve konuma değil, müteahhit firmanın mali gücüne ve geçmiş teslim performansına da dikkat etmesi gerektiğini belirtiyor.

Konut alırken nelere dikkat edilmeli?

Uzmanlara göre, konut satın almadan önce firmanın daha önce tamamladığı projelerin incelenmesi, teslim tarihlerine uyup uymadığının araştırılması ve mevcut projelerindeki inşaat ilerleme durumunun kontrol edilmesi gerekiyor.

Ayrıca yapı ruhsatı, tapu kayıtları, sözleşmedeki teslim tarihi ve ödemelerin nasıl güvence altına alındığı da araştırılmalı.

Özellikle maketten veya inşaat aşamasındaki projelerden konut alanların sözleşme şartlarını ayrıntılı incelemesi önem taşıyor.

30 konut ve üzerindeki projelerde teminat zorunlu

Ticaret Bakanlığı düzenlemelerine göre, ön ödemeli konut satışlarında 30 ve üzeri konut bulunan projeler için satıcının tüketici ödemelerini güvence altına alması gerekiyor.

Bu kapsamda bina tamamlama sigortası, banka teminat mektubu, hak ediş sistemi veya bağlı kredi teminatı gibi yöntemlerden en az birinin sağlanması zorunlu.

30 konutun altındaki projelerde ise bu teminat zorunluluğu bulunmuyor. Ancak tüketiciyi koruyan diğer yasal düzenlemeler geçerliliğini koruyor.

Konut tesliminde 48 ay sınırı var

Ön ödemeli konut satışlarında yasal teslim süresi, sözleşme tarihinden itibaren 48 ayı geçemiyor.

Tarafların daha kısa bir teslim süresi üzerinde anlaşması halinde ise satıcının sözleşmede belirtilen tarihe uyması gerekiyor.

Yalnızca anahtarın verilmesi resmi teslim için yeterli sayılmıyor. İlgili tapu tescili ve konutun oturmaya elverişli şekilde devrine ilişkin yasal koşulların yerine getirilmesi gerekiyor.

Teslim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi durumunda tüketiciler, somut olayın koşullarına göre sözleşmenin ifasını, bedel iadesini veya zararlarının tazminini talep edebiliyor.

İnşaat maliyetleri yüzde 29,59 arttı

Konut sektöründe yaşanan sorunların yanında artan inşaat maliyetleri de firmaların finansman ihtiyacını yükseltiyor.

Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) Ağustos 2026 verilerine göre inşaat maliyet endeksi aylık yüzde 2,04, yıllık yüzde 29,59 arttı.

Yıllık bazda malzeme maliyetleri yüzde 28,72 yükselirken işçilik maliyetleri yüzde 31,20 arttı.

Aynı kararla SPK Başkan Vekilliğine Ersin Başar Ekmekci, Kurul Üyeliğine ise Yasemin Girici getirildi.

Atamalar, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 119'uncu maddesi ile 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin ilgili hükümleri kapsamında gerçekleştirildi.

SPK'da başkan değişikliği

SPK Başkanlığı görevini yürüten Mahmut Sütçü, geçtiğimiz günlerde sağlık sorunlarını gerekçe göstererek istifasını sunmuştu.

Sütçü'nün ayrılmasının ardından boşalan başkanlık görevine Muhsin Atcı getirildi.

Atcı, yeni görevinden önce Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı görevini yürütüyordu.

Yeni SPK Başkanı Muhsin Atcı kimdir?

Muhsin Atcı, İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümünden mezun oldu. 2014 yılında ABD'deki Duke Üniversitesinde Kalkınma Politikası alanında yüksek lisans yaptı.

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Maliye Bölümünde doktora çalışmalarına devam eden Atcı, meslek hayatına 2003 yılında Vergi Denetmen Yardımcısı olarak başladı.

2008 yılında Gelirler Kontrolörü, 2010 yılında İdari ve Mali İşler Daire Başkan Yardımcısı olarak görev yaptı.

2011 yılında Vergi Denetim Kurulunun kurulmasıyla Vergi Müfettişi olarak atandı.

2014-2017 yılları arasında Ankara Büyük Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı, 2017-2019 yılları arasında ise Vergi Denetim Kurulu Başkan Yardımcılığı görevlerini üstlendi.

Atcı, 7 Ekim 2023 tarihinde Vergi Denetim Kurulu Başkanı olarak atanmıştı.

Büyükduman'ın tahminine göre, fon krizinden doğrudan etkilenen 15 ila 30 bin kişi konut satın alma planından vazgeçebilir. Ancak konut piyasası açısından daha büyük risk, borsadaki değer kayıplarının yarattığı olumsuz servet etkisi olabilir.

Fon krizinden 450 bin kişi etkilendi

Ahmet Büyükduman, fon krizinden yaklaşık 450 bin kişinin etkilendiğini, bu yatırımcıların 350 bininin ise 1 milyon TL'nin altında birikimi bulunduğunu söyledi.

Mevcut konut kredisi koşullarında bu grubun ev satın alma imkânlarının sınırlı olduğunu belirten Büyükduman, fonlarda 1 milyon TL'nin üzerinde birikimi bulunan yaklaşık 100 bin kişinin de yalnızca bir bölümünün konut almayı planladığını ifade etti.

Büyükduman, konut talebinde yaşanabilecek kayba ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:

"Yani 15-20-30 bin kişi belki konuta doğru yönelecekse bundan vazgeçebilir. Tabii toplam konut piyasası içindeki payı da yüzde 2 civarında kalır."

Bu rakamların gerçekleşmiş bir talep kaybını değil, olası etkilere yönelik tahmini ifade ettiği belirtildi.

Asıl risk borsadaki servet kaybı

Büyükduman'a göre konut piyasası üzerindeki asıl baskı, fon krizinin borsada yarattığı olumsuz servet etkisinden kaynaklanabilir.

Borsadaki değer kayıplarının yatırımcıların harcama ve yatırım kararlarını değiştirebileceğini belirten Büyükduman, şu ifadeleri kullandı:

"Ama esasen bir negatif servet etkisi yarattı bu fon skandalı. Nedir o da? İşte borsada ciddi ölçüde kapitalizasyonlar düştü."

Büyükduman, servet kaybının özellikle daha büyük bir eve geçmek veya kiracılıktan ev sahipliğine yönelmek isteyenlerin kararlarını erteleyebileceğini söyledi.

Buna karşılık sermaye piyasalarına güveni azalan bazı yatırımcıların altın, mevduat veya gayrimenkule yönelmesinin konut talebindeki düşüşü kısmen dengeleyebileceğini de ifade etti.

Konut fiyatlarında reel kayıp yüzde 40'a ulaştı

Konut piyasasının fon krizinden önce de zayıflama gösterdiğine dikkat çeken Büyükduman, eylül ayında konut satışlarının yıllık yüzde 9,3 azalarak 142 bin seviyesine gerilediğini hatırlattı.

Yılın ilk dokuz ayında toplam 1 milyon 92 bin konut satılırken, satışların yüzde 34'ünü birinci el, yüzde 66'sını ikinci el konutlar oluşturdu.

Büyükduman'ın hesaplamalarına göre konut fiyatları son bir yılda nominal olarak yüzde 23 yükselmesine rağmen enflasyonun gerisinde kaldı.

2023 yılının ortasından bu yana konut fiyatlarında, kullanılan enflasyon göstergesine bağlı olarak yüzde 25 ila yüzde 40 arasında reel gerileme yaşandığını belirtti.

Önümüzdeki altı ay için konut tahmini

Konut sektörünün önümüzdeki altı aylık görünümüne ilişkin değerlendirmelerde bulunan Büyükduman, satışlarda düşüşün devam etmesini ve fiyat artışlarının enflasyonun altında kalmasını beklediğini söyledi.

Büyükduman, "İçinde bulunduğumuz ortamdaki işaretler satışların azalacağına, fiyatların da enflasyonun gerisinde kalacağına işaret ediyor." dedi.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından sürdürülen soruşturmada Ergun'un, "suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma" ve "rüşvet" suçlamaları kapsamında gözaltına alındığı bildirildi.

Başsavcılıktan gözaltı açıklaması

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

"Cumhuriyet Başsavcılığımızca yürütülmekte olan 'Fon Soruşturması' kapsamında; Borsa İstanbul A.Ş. Genel Müdürü Korkmaz Enes Ergun, 'suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma ve rüşvet' suçlarından gözaltına alınmış olup soruşturma işlemleri devam etmektedir."

Korkmaz Enes Ergun kimdir?

Korkmaz Enes Ergun, 2021 yılında Borsa İstanbul Genel Müdürlüğü görevine getirildi.

Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İşletme Bölümünden mezun olan Ergun, yüksek lisans ve doktora eğitimini Marmara Üniversitesi İktisat Anabilim Dalında tamamladı.

Borsa İstanbul'da daha önce Kotasyondan Sorumlu Genel Müdür Yardımcılığı görevini yürüten Ergun, Mart 2021'de genel müdür olarak atandı.

31 Ekim 2026 tarihinde gerçekleşen gözaltı işlemiyle birlikte Ergun da sermaye piyasalarındaki işlemlere ilişkin yürütülen fon soruşturmasının kapsamına alındı.

DOGUB'un ardından EUHOL yüzde 46,03 değer kazancıyla ikinci sırada yer aldı. KONTR hissesi ise yüzde 44,09 yükseliş kaydetti.

En fazla değer kazanan hisseler arasında KARTN yüzde 28,28, AYES yüzde 27,19 ve MCARD yüzde 25,42 oranında prim yaptı.

Borsada haftanın en çok değer kazanan hisseleri

OZATD'nin ardından BRKVY ve LYDYE yüzde 34,32 değer kaybıyla sıralandı.

En fazla değer kaybeden hisseler arasında EFOR, GUNDG ve TMPOL yüzde 34,31, DSTKF ve RALYH ise yüzde 34,30 oranında geriledi.

Borsada haftanın en çok değer kaybeden hisseleri