Kuruluş, TCMB’nin perşembe günü gerçekleştirilecek toplantıda herhangi bir faiz değişikliğine gitmesini beklemiyor. Buna göre yüzde 37 seviyesindeki haftalık repo faiz oranının sabit tutulacağı öngörülüyor.

S&P Global Market Intelligence Avrupa Ekonomisi Direktör Yardımcısı Andrew Birch, TCMB’nin iki hafta önce bankaları yeniden yüzde 37’lik politika faizi üzerinden fonlamaya başlamasına dikkat çekti.

Birch, fonlama kanalındaki son ayarlama ile faiz kararı arasında çok kısa bir süre bulunduğunu belirterek TCMB’nin bu toplantıda ek bir faiz indirimine gitmesinin beklenmediğini ifade etti.

Enerji fiyatlarının enflasyona etkisine dikkat çekti

Birch, ağustos ayında ABD ile İran arasında yeniden tırmanan gerilim ve çatışmaların küresel enerji fiyatları üzerinde kısa vadeli yeni bir baskı yarattığını belirtti.

Bu gelişmelerin Türkiye’deki enflasyon patikasını olumsuz etkileyeceğini ifade eden Birch, TCMB’nin yıl sonu için koruduğu yüzde 28’lik enflasyon tahmininin mevcut koşullar altında aşırı iyimser kaldığını savundu.

TCMB fonlama faizini yüzde 37’ye çekmişti

TCMB, yaklaşık altı ay boyunca bankacılık sistemini yüzde 40 seviyesindeki daha maliyetli gecelik borç verme penceresinden fonladıktan sonra ağustos ayının sonlarında haftalık repo ihalelerini yeniden başlatmıştı.

Bu adımla efektif fonlama oranı yüzde 37 seviyesindeki politika faizine çekilmişti. Fonlama maliyetlerinde kademeli bir rahatlama sağlayan kararın ardından piyasa aktörleri de perşembe günkü toplantıda haftalık repo faizinin yüzde 37’de sabit tutulmasını bekliyor.

Buna göre ağustosta aylık en yüksek reel getiri, yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) ile indirgendiğinde yüzde 7,17, tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile indirgendiğinde ise yüzde 7,93 ile külçe altında gerçekleşti.

Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) yüzde 0,66, euro yüzde 0,61 ve mevduat faizi yüzde 0,33 oranında yatırımcısına reel getiri sağladı. Dolar yüzde 0,86, BIST 100 endeksi ise yüzde 1,83 oranında reel kayba neden oldu.

TÜFE ile indirgendiğinde DİBS yüzde 1,38, euro yüzde 1,34 ve mevduat faizi yüzde 1,05 reel getiri sağladı. Dolar yüzde 0,15, BIST 100 endeksi ise yüzde 1,13 oranında yatırımcısına kaybettirdi.

Üç aylık dönemde DİBS öne çıktı

Üç aylık değerlendirmede DİBS, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 3,46, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 4,77 ile en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı oldu.

Aynı dönemde BIST 100 endeksi, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 7,15, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 5,98 oranında yatırımcısına en fazla kaybettiren yatırım aracı olarak hesaplandı.

Altı aylık dönemde ise mevduat faizi (brüt), Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 1,19, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 2,87 ile en yüksek reel getiriyi sağladı.

Külçe altın aynı dönemde Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 19,35, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 18,01 oranında yatırımcısına en fazla kaybettiren yatırım aracı oldu.

Yıllık en yüksek reel getiri külçe altında

Finansal yatırım araçlarının yıllık performansında külçe altın ilk sırada yer aldı. Altın, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 19,73, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 16,49 oranında reel getiri sağladı.

Yıllık değerlendirmede Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde DİBS yüzde 4,21 ve mevduat faizi yüzde 3,35 reel getiri sağlarken BIST 100 endeksi yüzde 0,20, dolar yüzde 8,36 ve euro yüzde 8,68 oranında kaybettirdi.

TÜFE ile indirgendiğinde ise DİBS yüzde 1,39 ve mevduat faizi yüzde 0,56 reel getiri sağladı. BIST 100 endeksi yüzde 2,9, dolar yüzde 10,84 ve euro yüzde 11,16 oranında reel kayba neden oldu.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 0,22 puan artışla 14.151,80 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,25 değer kazanırken, holding endeksi yüzde 0,26 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 1,32 ile kimya petrol plastik en çok gerileyen yüzde 2,58 ile bilişim oldu.

Orta Doğu'daki jeopolitik riskler küresel piyasaların yönü üzerinde belirleyici oluyor. ABD ile İran arasındaki gerilimin sürmesi ve Hürmüz Boğazı çevresindeki arz riskleriyle kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı 97 doların üzerinde seyrediyor. Bu nedenle bugün hisse senedi piyasalarının yönü üzerinde jeopolitik gelişmelere yönelik haber akışının belirleyici olmaya devam edebileceği tahmin ediliyor.

Analistler, enerji maliyetlerinin gerilememesi nedeniyle enflasyon risklerinin varlığını koruduğunu belirterek, bu çerçevede küresel merkez bankalarının şahin tutumunun devam edebileceğini söyledi.

Bu doğrultuda, ABD'de cuma günü açıklanacak enflasyon verisinin öneminin arttığını kaydeden analistler, verinin beklentiler doğrultusunda gerçekleşip gerçekleşmemesine bağlı olarak ABD Merkez Bankasının (Fed) politika adımlarına ilişkin beklentilerde oynaklık yaşanabileceğini dile getirdi.

Bugün yurt içinde ve yurt dışında veri gündeminin sakin olacağını belirten analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.300 ve 14.400 puanın direnç, 14.000 ve 13.900 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

İhracattaki artış ekonomistlerin beklentisiyle örtüşürken temmuz ayında kaydedilen yüzde 23,9’luk yükselişin üzerine çıktı.

Çin’in ithalatı ise ağustosta yıllık bazda yüzde 28,2 yükseldi. İthalattaki artış, ekonomistlerin yüzde 30’luk beklentisinin altında kalırken temmuz ayındaki yüzde 27,5’lik artışa göre hızlandı.

Ticaret fazlası 119,09 milyar dolara yükseldi

İhracat ve ithalat verilerinin ardından Çin’in ticaret fazlası da ağustos ayında yükseldi.

Ülkenin temmuz ayında 112,5 milyar dolar olan ticaret fazlası, ağustosta 119,09 milyar dolara çıktı.

İthalat beklentilerin altında kaldı

Çin’in ithalatındaki yıllık artış temmuz ayına göre hız kazanmasına rağmen piyasa beklentisini karşılayamadı.

Ağustos ayında yüzde 28,2 artan ithalat için ekonomistlerin beklentisi yüzde 30 seviyesindeydi.

Ancak bölgede geçmiş dönemlerde olduğu gibi iyimser havanın kısa sürede değişebileceği ihtimali, yatırımcıların nihai bir anlaşmaya kadar temkinli hareket etmesine neden oluyor. Söz konusu anlaşmaya yönelik olumlu haber akışına karşın, petrol şirketi Saudi Aramco'nun Cizan petrol tesislerinin vurulduğu yönündeki gelişmelerin ardından petrol fiyatlarının yükselmesi dikkati çekiyor.

Analistler, enerji maliyetlerinin gerilememesi nedeniyle enflasyon risklerinin varlığını koruduğunu belirterek, bu çerçevede küresel merkez bankalarının şahin tutumunun devam edebileceğini söyledi.

Bu doğrultuda, ABD'de cuma günü açıklanacak enflasyon verisinin öneminin arttığını kaydeden analistler, verinin beklentiler doğrultusunda gerçekleşip gerçekleşmemesine bağlı olarak ABD Merkez Bankasının (Fed) politika adımlarına ilişkin beklentilerde oynaklık yaşanabileceğini dile getirdi.

Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, Kanadalı uçak firması Bombardier'in ürünlerinin artık ABD'de de satılmayacağını belirterek Kanada'yı Amerikan şirketlerinin ülkedeki faaliyetlerini engellemekle suçladı.

Açıklamada şirketin gelirlerinin yüzde 50'den fazlasının ABD'den geldiğini ve ürünlerinin ise yeterince iyi olmadığını öne süren Trump, "Artık Bombardier ürünleri ABD'de satılmayacak." ifadesini kullandı.

Buna ek olarak Trump, sosyal medya üzerinden Kanada, Meksika ve Grönland dahil çevredeki bölgeleri "ABD toprağı" olarak gösteren bir harita paylaştı.

Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, Trump'ın paylaşımına tepki gösterdi. Sheinbaum, Meksika'nın "özgür, bağımsız ve egemen" bir ülke olduğunu belirterek, "hiçbir yabancı ülkenin himayesi altında olmadığını ve olmayacağını" ifade etti.

Bu gelişmelerin yanı sıra yapay zeka alanındaki olumlu gelişmeler piyasaları desteklemeye devam ediyor.

ABD merkezli yapay zeka şirketi OpenAI'ın şimdiye kadarki en gelişmiş ve akıllı yapay zeka modeli olarak duyurduğu GPT-6 Astra'nın ardından diğer yapay zeka geliştiricilerinin de yatırımlarını artıracağı beklentisi, yarı iletken sektöründe talebin artacağı öngörülerini güçlendirerek teknoloji hisselerine yönelik risk iştahını canlı tuttu.

Altın yönünü yukarı çevirdi

Bu gelişmelerin ışığında enerji arzına yönelik endişelerin tam olarak giderilmemesi nedeniyle petrol fiyatları güçlü kalmaya devam etti. Dün yüzde 0,8 artışla 97 dolara çıkan kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı, yeni günde de yüzde 0,6 yükselişle 97,6 dolarda seyrediyor.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi ise yatay seyrini sürdürerek yüzde 4,78 seviyesinde bulunuyor. Hürmüz Boğazı'na ilişkin olası anlaşma ve Japon yenindeki değerlenmenin etkisiyle dün yüzde 0,3 düşerek 98,8 seviyesine gerileyen dolar endeksi, yeni işlem gününde önceki kapanışına yakın seyrediyor.

Doların görece zayıflaması ve tahvil faizlerindeki yükselişin frenlenmesiyle alternatif maliyeti azalan altının ons fiyatı ise yüzde 0,7 artışla 4 bin 434 dolardan alıcı buluyor.

Dün İşçi Bayramı dolayısıyla işleme kapalı olan New York borsası bugün yeniden işlem görmeye başlayacak. ABD'de endeks vadeli kontratlar ise güne karışık başladı.

Avrupa borsaları karışık seyretti

Avrupa borsalarında dün karışık bir seyir izlenirken, ABD-İran geriliminin enerji fiyatları üzerindeki etkileri yatırımcıların odağında kalmaya devam ediyor.

Dün açıklanan verilere göre, Avro Bölgesi ekonomisi, bu yılın ikinci çeyreğinde önceki çeyreğe kıyasla yüzde 0,6 büyüme kaydetti. Avro Bölgesi'nde yatırımcı güven endeksi, eylül ayında yükselişini üst üste beşinci aya taşıyarak Şubat 2022'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Almanya'da sanayi üretimi, temmuz ayında piyasa beklentilerinin aksine yüzde 1,1 geriledi.

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, Grönland'da dijital bağlantı, temiz enerji ve kritik ham madde alanlarını desteklemek üzere 200 milyon avroluk yatırım paketini duyurdu.

Ayrıca AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Almanya için Alternatif (AfD) partisinin Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerini kazanmasını, Rusya kaynaklı olduğu öne sürülen Avrupa'ya yönelik hibrit saldırı tehditlerine "gözlerini kapatan kesimlerin zemin kazanması" olarak değerlendirdi.

Söz konusu gelişmelerle, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,08 ve Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,15 düşerken, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,25 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,33 yükseldi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

Asya tarafında yapay zeka desteği sürüyor

Mevcut gelişmelerin ışığında Asya tarafındaki fiyatlamalarda yapay zekaya yönelik iyimserlik, bölgede açıklanan makroekonomik verilerden alınan sinyaller ve dolar/yen paritesindeki hareket etkili oluyor.

Japonya'da nihai büyümenin ilk tahminlerin üzerinde gerçekleşmesi ve reel ücretlerdeki artış, Japonya Merkez Bankasına (BoJ) yönelik sıkılaşma beklentilerini desteklerken, Çin'in ağustos ayına ilişkin ihracat ve ithalat verileri güçlü dış ticaret görünümüne işaret ediyor.

Japonya ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde yüzde 1,4 ile öncü tahminlerin üzerinde büyüdü. Ülkede cari işlemler dengesi temmuzda yaklaşık 2,99 trilyon yen (yaklaşık 19,5 milyar dolar) fazla verdi.

Çin'in ağustos 2026 dönemi dış ticaret fazlası, piyasa beklentilerine paralel olarak 119,09 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu dönemde ülkenin ihracatı yıllık bazda yüzde 25, aylık bazda da yüzde 28,2 artış kaydetti.

Bu arada Japonya'da kura müdahale söylemlerinin yükseldiği dönemde dolar/yen paritesi 152,89'a gerileyerek 18 Şubat'tan bu yana en düşük seviyesine indi. Analistler, yenin dolar karşısında değer kazanmasının dolar endeksinde gevşemeye katkı sağladığını belirterek, söz konusu durumun varlık fiyatlarında oynaklığın artmasına neden olabileceğini kaydetti.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,8 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 yükselirken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,5 düştü.

BIST 100 endeksi günü yükselişle tamamladı

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,99 değer kazanarak 14.151,59 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,20 yükseldi.

Dolar/TL dünü 48,4320'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 48,4560'tan işlem görüyor.

Analistler, yarın yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise Almanya'da dış ticaret dengesinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.300 ve 14.400 puanın direnç, 14.000 ve 13.900 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

09.00 Almanya, temmuz ayı dış ticaret dengesi

Buna göre İstanbul, geçen ay 5 milyar 503 milyon dolarla en fazla ihracat yapan il oldu. Kentin ihracatı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 13 arttı. İstanbul'u, 3 milyar 122 milyon dolar ve yüzde 16,6 yükselişle Kocaeli ile 1 milyar 842 milyon dolar ve yüzde 1,2 azalışla İzmir takip etti.

Kıymetli veya yarı kıymetli taşlar faslı, 1 milyar 585 milyon 465 bin dolarla İstanbul'un ihracatında ilk sırada yer aldı. Bu faslı, 444 milyon 940 bin dolarla örme giyim eşyası ve aksesuarları, 420 milyon 309 bin dolarla kazanlar-makineler izledi.

Kocaeli'de, motorlu kara taşıtları 1 milyar 16 milyon 136 bin dolarla en fazla dış satım yapılan sektör oldu. Bu faslı, 335 milyon 903 bin dolarla elektrikli makine ve cihazlar, 296 milyon 975 bin dolarla mineral yakıtlar ve yağlar takip etti.

İzmir'in ihracatında, mineral yakıtlar ve yağlar, 292 milyon 454 bin dolarla ilk sırada yer aldı. Söz konusu faslın ardından, 183 milyon 569 bin dolarla kazanlar-makineler, 180 milyon 198 bin dolarla demir ve çelik geldi.

İlk 3 ilin en fazla ihracat yaptığı ülkeler

İstanbul'un ihracatında, 986 milyon 101 bin dolarla İsviçre ilk sırada yer aldı. Bu ülkeyi, 479 milyon 727 bin dolarla ABD ve 336 milyon 420 bin dolarla Birleşik Arap Emirlikleri izledi.

Kocaeli, en fazla ihracatı 304 milyon 910 bin dolarla İngiltere'ye yaptı. Bu ülkenin ardından, 280 milyon 591 bin dolarla Almanya ve 179 milyon 400 bin dolarla ABD geldi.

İzmir'in en fazla ihracat yaptığı ülke, 177 milyon 652 bin dolarla Almanya oldu. Bu ülkeyi, 169 milyon 126 bin dolarla ABD, 144 milyon 824 bin dolarla İspanya takip etti.

İhracatını tutar bazında en çok artıran iller

Ağustosta, yıllık bazda ihracatını en fazla artıran iller sıralamasında İstanbul 634 milyon dolarlık artışla ilk sırada geldi. İstanbul'u, 467 milyon dolarla Mersin, 444 milyon dolarla Kocaeli izledi.

Böylece ocak-ağustos döneminde 25 il 1 milyar doların üzerinde ihracat yaptı, 56 il de ihracatını artırdı.

Ekim vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışına göre yüzde 0,20 artarak 17.400,00 puandan işlem görüyor.

Küresel piyasalar, Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin gölgesinde karışık seyrediyor

Analistler, bugün yurt içinde ve yurt dışında veri gündeminin sakin olacağını belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 17.500 ve 17.600 puanın direnç, 17.200 ve 17.300 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

İran’ın açıklaması, iki tarafın yeniden karşılıklı saldırılarda bulunmasının üzerinden yalnızca birkaç gün geçerken geldi.

Altı aydır devam eden savaş, aralıklarla yaşanan çatışmaların ardından gelen ateşkes ve duraklama dönemleriyle şekillendi.

ABD, İran hedeflerine yönelik son saldırıların cumartesi günü gerçekleştirildiğini bildirdi. ABD güçleri bu saldırılarda üç İran petrol tankerini vurdu.

İran devlet medyası ise pazar günü ülkenin Qassem Basir füzesini ateşlediğini duyurdu.

İran Körfez’de yeni kısıtlı bölge ilan edecek

İran, önümüzdeki günlerde Körfez’de yeni bir kısıtlı bölge ilan edeceğini açıkladı.

Tahran yönetimi ayrıca Hürmüz Boğazı üzerinden geçiş sağlayacak yeni bir deniz taşımacılığı koridorunun haritalarını yayımlayacağını bildirdi.

Yeni kısıtlı bölge ve deniz taşımacılığı koridoruna ilişkin ayrıntıların ne zaman paylaşılacağı ise henüz netlik kazanmadı.

Aralarında Daan Struyven’in de bulunduğu analistlerin hazırladığı nota göre banka, Aralık 2026 ve 2027 için petrol fiyat tahminlerini varil başına 5 dolar artırdı.

Goldman Sachs, Brent petrol için Aralık 2026 fiyat tahminini varil başına 85 dolar olarak belirledi. Bankanın 2027 yılı için Brent petrol tahmini ise 80 dolar oldu.

WTI petrol için Aralık 2026 tahmini 80 dolar, 2027 tahmini ise 75 dolar olarak açıklandı.

Petrol stoklarındaki sınırlı düşüş tahminleri etkiledi

Goldman Sachs analistlerine göre petrol fiyat tahminlerindeki artışın sınırlı kalmasında, savaşın başlamasından bu yana OECD ülkelerindeki ticari kara petrol stoklarının çok az gerilemesi etkili oldu.

Bu durumun piyasadaki arz açığının beklenenden daha küçük olduğuna işaret ettiği belirtildi.

Orta Doğu petrol arzında uyum bekleniyor

Analistler, deniz taşımacılığındaki kesintilerin uzaması halinde bile Orta Doğu’daki petrol arzının yeni koşullara uyum sağlamasını bekliyor.

Bu kapsamda “karanlık sevkiyatların” artacağı ve 2027’nin sonlarında yeni boru hatlarının devreye gireceği öngörülüyor.

Motosiklet, kozmetik, peynir ve çeşitli tüketim ürünlerine de yeni tarifeler uygulanmaya başlandı. Düzenleme, New York saatiyle salı günü saat 00.01’de yürürlüğe girdi.

Yeni tarifelerin, Kanada ile yoğun ticaret yapan ve kasım ayındaki ara seçimlerde kritik yarışların yaşanacağı Michigan ve Ohio gibi ABD eyaletlerindeki ihracatçıları özellikle etkilemesi bekleniyor.

Kanada Washington ile müzakerelerde elini güçlendirmeyi hedefliyor

Başbakan Mark Carney yönetimi, ABD Başkanı Donald Trump’a karşı daha sert bir tutum sergilemenin Washington ile yürütülen müzakerelerde Kanada’nın elini güçlendireceğini düşünüyor.

Kanada’nın misilleme tarifeleriyle ABD’li şirketler ve tüketiciler açısından ticaret savaşının maliyetini artırarak Washington yönetiminin yeniden müzakere masasına dönmesini sağlamayı amaçladığı belirtiliyor.

Eski Kanada Başbakanı Justin Trudeau döneminde de ABD’ye karşı tarifeler uygulanmış, ancak Carney hükümeti yaklaşık bir yıl önce bu tarifelerin önemli bölümünü kaldırmıştı.

“Amaç ticaret savaşını sona erdirmek”

Trudeau döneminde ABD-Kanada ilişkileri konusunda üst düzey ticaret danışmanlığı yapan Brian Clow, Kanada’nın tarifeleri yeni bir ticaret savaşı başlatmak amacıyla uygulamadığını belirtti.

Clow, “Kanada bu tarifeleri ticaret savaşı istediği için uygulamıyor. Tarifeleri, ticaret savaşının sona ermesini istediği için uyguluyor” değerlendirmesinde bulundu.

Dolar/yen salı günü erken saatlerde yaklaşık 153,58 seviyesinde işlem gördü. Parite yalnızca bir hafta önce 160 seviyesinde bulunuyordu.

Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama, ülkesinin para birimlerine yönelik tutumunun ABD’li yetkililerle gerçekleştirilen ortak döviz müdahalesinden bu yana değişmediğini belirtti. Katayama, yetkililerin piyasaların düzenli işleyişini korumak için çalışacağını ve ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ile yakın temasını sürdüreceğini söyledi.

Katayama, “3 Ağustos’ta Japonya’da düzenlenen basın toplantısında söylediğim ve Bakan Bessent’ın da Washington’da yayımladığı açıklamada belirttiği gibi, Japonya ile ABD’nin koordineli müdahale gerçekleştirmesinden bu yana yaklaşımımızda hiçbir değişiklik olmadı” dedi.

Dolar/yende 152 seviyesi öne çıktı

Yenin hızlı değer kazanması, yetkililerin yeni bir müdahalede bulunduğuna ilişkin belirgin bir işaret olmamasına rağmen dolar/yeni 155 seviyesinin altına taşıdı.

Yenin dolar karşısında bu yıl ulaştığı en güçlü seviyeyi temsil eden 152,10 bölgesi, yükseliş ivmesinin güçlenmesiyle öne çıkıyor. Teknik göstergeler de 155 civarındaki desteğin aşılmasının ardından 152 seviyesini potansiyel hedef olarak gösteriyor.

National Australia Bank stratejisti Rodrigo Catril, destek bölgesinin aşılmasının “hareketin daha da devam etmesinin önünü açıkça açtığını” söyledi.

Catril, “USD/JPY, önceki dip seviyeler olan 152,27 ve 152,10 civarını test etmeye hazır görünüyor” dedi.

BOJ beklentilerini güçlendiren veriler geldi

Salı günü açıklanan ekonomik veriler, BOJ’un faiz artırabileceğine yönelik beklentileri destekledi.

Japonya ekonomisinin ikinci çeyrek büyümesi, bir önceki çeyreğe göre yıllıklandırılmış bazda yüzde 1,4’e yukarı yönlü revize edildi.

Ülkede ücretler ise temmuz ayında yaklaşık 30 yılın en hızlı artışını kaydetti.

ABD altın vadeli kontratları ise aralık teslimi için 4 bin 475,10 dolarda yatay seyretti.

ABD dolar endeksi yüzde 0,4 geriledi. Dolardaki düşüş, dolar cinsinden fiyatlanan değerli metalleri diğer para birimlerini kullanan yatırımcılar açısından daha uygun hale getirdi.

Pepperstone Group Araştırma Başkanı Chris Weston, “Altın hâlâ alıcılar ve satıcılar arasındaki mücadelede sıkışmış durumda. Tarafların hiçbiri kalıcı ve istikrarlı bir yön hareketi yaratacak kadar güçlü bir inanç ortaya koyamıyor” dedi.

ABD enflasyon verileri takip edilecek

ABD Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verisinin perşembe, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verisinin ise cuma günü açıklanması bekleniyor.

Spot altın, ABD’de istihdam artışının ağustos ayında belirgin şekilde hızlandığını gösteren verilerin ardından önceki iki seansta gerilemişti. İşsizlik oranının yüzde 4,1’de sabit kalması ise iş gücü piyasasında iyileşmeye işaret etmişti.

CME FedWatch Tool verilerine göre yatırımcılar, Fed’in gelecek haftaki politika toplantısında faiz artırma ihtimalini yüzde 60 olarak fiyatlıyor. Yüksek faiz oranları, getiri sağlamayan altının cazibesini azaltma eğiliminde.

Marex analisti Edward Meir, aylık değerlendirme notunda, “Merkez bankası faiz artırsa bile altının çok fazla gerileyeceğini düşünmüyoruz. Faiz kararından daha önemli olan, piyasaların Fed ve Hazine’nin verdiği mesajlar konusunda bir miktar huzursuz olması” dedi.

Diğer değerli metaller de yükseldi

Jeopolitik cephede İran, ABD’yi “ekonomik savaş” ile tehdit etti ve ABD savaş gemilerine gelişmiş bir füze fırlattığını açıkladı. Bu açıklamalar, tarafların yeniden karşılıklı saldırılarda bulunmasından birkaç gün sonra savaşın daha da tırmanabileceğine ilişkin riskleri artırdı.

Diğer değerli metallerde spot gümüş yüzde 1 artışla ons başına 66,78 dolara yükseldi. Platin yüzde 0,4 artışla 1.834 dolara, paladyum ise yüzde 1 yükselişle 1.402,87 dolara çıktı.

Bankacılık endeksi yüzde 0,55, holding endeksi yüzde 1,02 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 3,38 ile orman kağıt basım, en fazla kaybettiren ise yüzde 2,41 ile bilişim oldu.

Yapay zeka alanındaki olumlu gelişmelere karşın Orta Doğu'da devam eden jeopolitik gerginliklerden dolayı petrol fiyatlarındaki yükselişin devam etmesi küresel piyasalarda risk iştahını törpüledi.

ABD piyasalarında ise bugün tatil olması nedeniyle işlem gerçekleşmiyor.

Analistler, yarın yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise Japonya'da büyüme, Japonya, Almanya ve Çin'de dış ticaret dengesinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.200 ve 14.300 puanın direnç, 14.000 ve 13.900 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

BIST 100’de en çok yükselen hisseler

MIATK: %9,97

PETKM: %9,97

SASA: %9,61

SISE: %6,60

HEKTS: %6,44

BIST 100’de en çok düşen hisseler

KTLEV: %-9,98

ODINE: %-9,98

PASEU: %-9,97

BALSU: %-9,91

HALKB: %-8,15

Hazine nakit dengesi bir önceki ay 395,7 milyar TL açık vermişti.

Ağustos ayında Hazine’nin nakit gelirleri 1 trilyon 677 milyar 104 milyon TL, nakit giderleri ise 1 trilyon 627 milyar 288 milyon TL olarak gerçekleşti.

Hazine’nin faiz dışı nakit dengesi ağustos ayında 209,6 milyar TL fazla verdi. Faiz dışı nakit dengesi bir önceki ay 70,4 milyar TL açık olarak kaydedilmişti.

Hazine’nin ağustos ayındaki faiz ödemeleri ise 159 milyar 781 milyon TL olarak gerçekleşti.

MHS, farklı cihazların verilerini ve durum bilgilerini yapay zeka ajanlarının anlayabileceği ortak bir yapı üzerinden paylaşmasına imkan tanıyor. Böylece yapay zeka ajanları cihazların yeteneklerine, çalışma durumlarına ve izin verilen eylemlerine erişebiliyor.

Anthropic, MHS’nin ilk araştırma ön izlemesini bilimsel araştırma laboratuvarları ve ileri üretim alanında faaliyet gösteren şirketlerle test ediyor.

Standardın ortaya çıkışında Howard Hughes Tıp Enstitüsünde sinirbilimci olarak çalışan Arco Bast’ın laboratuvarındaki çalışmalar etkili oldu. Bast, mikroskoplar ve diğer ekipmanları birbirine bağlamak için uzun süre donanım entegrasyonuyla uğraştıktan sonra Claude Code kullanarak yapay zeka ajanlarının fiziksel cihazlarla iletişim kurmasını sağlayan bir arayüz geliştirdi.

Bast’a göre sistem, laboratuvarda deney hazırlama süresini haftalardan birkaç güne indirdi. Anthropic ise MHS ile bazı cihaz entegrasyonlarının haftalar veya aylardan saatler ya da dakikalara indirilebileceğini belirtiyor.

Qiagen ve Genentech MHS’yi test ediyor

Alman-Hollandalı biyoteknoloji ve tıbbi teknoloji şirketi Qiagen, MHS’yi nükleik asit saflaştırma işlemlerinde kullanılan QIAsymphony Connect platformunda test ediyor.

Qiagen Araştırma ve Geliştirme Kıdemli Direktörü Töresin Karakoyun, yapay zeka ajanlarının ekipman arızalarını erken tespit etmesi, arızaların nedenlerini analiz etmesi ve laboratuvar personeline sorun giderme sürecinde yardımcı olması üzerinde çalıştıklarını belirtti.

ABD merkezli biyoteknoloji şirketi Genentech de MHS’yi bir numunedeki protein konsantrasyonunu ölçen robotik iş istasyonunda test etti. Claude, sıvı işleyici, robotik kol ve plaka okuyucudan oluşan üç cihazın birlikte kullanıldığı protein ölçüm deneyini koordine etti.

Testler sırasında yapay zekanın fiziksel işlemlerdeki sınırlamaları da ortaya çıktı. Sıvıların karıştırılması sırasında kabarcıklar oluştuğunda sistem, sorunu gidermek yerine daha fazla kabarcık üretti. Genentech, en büyük zorlukların fiziksel hata düzeltme süreçlerinde yaşandığını ve yapay zeka sistemlerinin insan bilim insanlarının fiziksel sezgisine sahip olmadığını belirtti.

Fiziksel yapay zeka pazarı 430 milyar dolara ulaşabilir

MHS, makinelerin veri ve ölçümlerini paylaşabileceği ortak bir belleğe dayanıyor. Bast, bu yapıyı farklı cihazlar arasında gerekli bilgilerin paylaşıldığı ortak bir “beyaz tahta” olarak tanımladı.

Sistem sayesinde yapay zeka ajanları sensör verilerine, cihazların durum bilgilerine ve kamera görüntülerine erişerek bunları analiz edebiliyor. Ajanlar elde edilen sonuçlara göre cihazlarda belirli işlemleri de başlatabiliyor.

Bu yapıyla her laboratuvar ekipmanının yapay zeka uygulamalarına ayrı ayrı entegre edilmesi gereksiniminin azaltılması amaçlanıyor.

Strategy& tahminine göre fiziksel yapay zeka alanındaki küresel pazarın 2030 yılına kadar 430 milyar dolara ulaşması bekleniyor.

İlk anlaşma şartlarına göre Volkswagen, araç üretiminin 2027 yazında sona ereceği Osnabrueck tesisini Aurelius Capital ve şirketin ikinci büyük hissedarı olan Aşağı Saksonya eyalet yönetimine satacak.

İşçi temsilcileri ve sendika yetkilileri, devir sayesinde tesiste çalışan bin 800 kişiden yaklaşık bin 400’ünün istihdamının korunabileceğini açıkladı.

Hava savunma sistemi bileşenleri üretilecek

Ön anlaşma kapsamında tesiste gerçekleştirilecek ilk “çapa proje”, İsrail’in Demir Kubbe (Iron Dome), Davud Sapanı (David’s Sling) ve Arrow hava savunma sistemlerinin üreticisi Rafael Advanced Defense Systems ile iş birliği içinde yürütülecek.

Proje kapsamında Almanya ve Avrupa için hava savunma sistemlerinde kullanılacak fırlatıcılar, taşıyıcı kamyonlar ve güç jeneratörlerinin üretilmesi planlanıyor.

Volkswagen, zayıf talep, yüksek maliyetler ve Çin rekabeti nedeniyle Almanya’daki dört fabrikasını kapatma veya dönüştürme riskiyle karşı karşıya bulunurken Avrupa genelinde artan savunma harcamalarını atıl otomotiv üretim kapasitesinin değerlendirilmesi için bir fırsat olarak görüyor.

Rheinmetall ve Continental gibi diğer büyük şirketlerin de benzer dönüşüm adımlarını değerlendirdiği belirtiliyor.

Aşağı Saksonya da tesise ortak olacak

Planlanan devir yapısında Aurelius Capital tesiste çoğunluk hissesine sahip olurken Aşağı Saksonya eyaleti de ortak olarak yer alacak.

Aşağı Saksonya Eyalet Başbakanı Olaf Lies, bu adımı 2024 yılında Meyer Werft tersanesinden hisse alınarak gerçekleştirilen kamu müdahalesine benzer stratejik bir hamle olarak nitelendirdi.

Aynı dönemde ABD hisseleri yüzde 12,21 getiri sağlarken Avrupa hisselerindeki yükseliş yüzde 8,87 olarak gerçekleşti.

Asya’yı diğer bölgelerden ayıran en belirgin fark ise teknoloji hisselerinde ortaya çıktı. Bölgenin bilgi teknolojileri endeksi yıl başından bu yana yüzde 70,51 değer kazanarak ABD ve Avrupa’daki teknoloji hisselerinin performansını geride bıraktı.

Yapay zeka, çip ve veri merkezi yatırımlarına yönelik güçlü talep teknoloji hisselerindeki yükselişi destekledi. Özellikle Çin, Japonya ve Güney Kore’de teknoloji bağlantılı ürünlere yönelik talep Asya hisselerine katkı sağladı.

ABD ve Avrupa’da enerji hisseleri öne çıktı

Asya’da teknoloji hisseleri güçlü performans gösterirken ABD ve Avrupa’da en yüksek getiri enerji sektöründe kaydedildi.

Enerji endeksi yıl başından bu yana ABD’de yüzde 41,42, Avrupa’da ise yüzde 32,06 yükseldi. Asya’da aynı sektör yüzde 1,64 değer kaybetti.

Orta Doğu’daki jeopolitik riskler ve Rus petrol arzına ilişkin endişeler petrol fiyatlarını yükseltirken Brent petrolün ağustosta 91 doların üzerine çıkması özellikle ABD’li enerji şirketlerini destekledi.

Ağustosta malzeme hisseleri de üç bölgede yükseldi. Sektör endeksi Asya’da yüzde 7,85, Avrupa’da yüzde 6,32 ve ABD’de yüzde 5,53 değer kazandı.

Bakır fiyatlarının rekor seviyelere yaklaşması ve çinkonun dört yılın zirvesine yükselmesi madencilik ve metal şirketlerini destekleyen gelişmeler arasında yer aldı.

Gayrimenkul üç bölgede de değer kaybetti

Yüksek faiz ortamının etkisi ağustos ayında gayrimenkul hisselerinde görüldü. Sektör hisseleri Avrupa’da yüzde 4,18, Asya’da yüzde 2,65 ve ABD’de yüzde 1,83 geriledi.

Böylece gayrimenkul, incelenen üç bölgede de ağustos ayında değer kaybeden tek sektör oldu.

Küresel tahvil getirilerinin yüksek seyretmesi ve borçlanma maliyetlerindeki artış, finansmana daha duyarlı gayrimenkul şirketleri üzerinde baskı oluşturdu.

HSBC, hisse senedi piyasalarındaki riskleri dengelemek amacıyla kaliteli tahvillerin yanı sıra temettü hisseleri, altyapı yatırımları, altın ve alternatif varlıklara portföylerde yer verdiğini belirtti.

Banka, altın fiyatlarına ilişkin değerlendirmesinde “Altında dip görülmüş olabilir” ifadesini kullandı.

Altının özellikle jeopolitik risklere karşı portföylerde koruyucu bir işlev görmeye devam edebileceği belirtilirken merkez bankalarının altın alımlarının da görünümü destekleyen önemli unsurlardan biri olduğu vurgulandı.

Portföy çeşitlendirmesinde altın öne çıkıyor

HSBC’ye göre altın, altyapı ve alternatif varlıklar, geleneksel hisse senetleri ve tahvillerden farklı performans gösterebilmeleri nedeniyle yatırımcıların portföy riskini çeşitlendirmesine katkı sağlayabilir.

Banka, özellikle piyasa belirsizliğinin yüksek olduğu dönemlerde farklı varlık sınıflarının birlikte kullanılmasının portföylerin dayanıklılığını artırabileceğine işaret etti.

Jeopolitik riskler ve merkez bankası talebi destekleyebilir

HSBC’nin değerlendirmesine göre devam eden jeopolitik belirsizlikler, altının güvenli liman özelliğini destekleyen unsurlar arasında yer alıyor.

Banka, merkez bankalarının devam eden altın talebiyle birlikte jeopolitik belirsizliklerin, altın fiyatlarındaki aşağı yönlü risklerin sınırlanmasına ve değerli metalin portföylerdeki koruyucu rolünü sürdürmesine yardımcı olabileceğini belirtti.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Tahran’da gazetecilere yaptığı açıklamada, iki ülkenin haftalardır müzakere ettiği anlaşmada son aşamaya gelindiğini belirtti.

Bekayi, anlaşmanın Hürmüz Boğazı’ndan geçecek geçici güvenli güzergahın ayrıntılarını içereceğini söyledi.

Anlaşmayı bir mutabakat olarak nitelendiren Bekayi, metnin küresel deniz taşımacılığından sorumlu Birleşmiş Milletler organı Uluslararası Denizcilik Örgütü’ne (IMO) kaydedileceğini belirtti.

Anlaşma ticari gemilerin geçişini kolaylaştırabilir

Bazı tüccarlar, ABD’nin hangi gemilerin boğazdan geçebileceği konusunda İran’ın söz sahibi olmasını kabul etme olasılığının düşük olduğunu değerlendiriyor.

Buna karşın anlaşmanın daha fazla tanker ve diğer ticari geminin Hürmüz Boğazı’ndan geçmesine yardımcı olabileceği belirtiliyor.

Açıklamanın ardından petrol fiyatları geriledi

İran ile Umman arasındaki anlaşmaya ilişkin haberin ardından petrol fiyatları günün erken saatlerindeki yükselişini tersine çevirdi.

Brent ham petrol günün erken saatlerinde varil başına 97,93 dolardan işlem görürken daha sonra yüzde 0,1 düşüşle 96,15 dolara geriledi.

Verilere göre, Euro Bölgesi'nde mevsimsellikten arındırılmış GSYH, yılın ikinci çeyreğinde ilk çeyreğe kıyasla yüzde 0,6 arttı.

Euro Bölgesi'nde GSYH, yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre de yüzde 1,2 yükseldi.

Böylece Eurostat, daha önce çeyreklik bazda yüzde 0,4, yıllık bazda yüzde 1 olarak açıkladığı Euro Bölgesi büyüme verilerini yukarı yönlü revize etti.

AB'de mevsimsellikten arındırılmış GSYH ise ikinci çeyrekte önceki çeyreğe göre yüzde 0,7, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1,4 arttı. AB için daha önce açıklanan çeyreklik yüzde 0,5 ve yıllık yüzde 1,2'lik büyüme oranları da yukarı yönlü güncellendi.

GSYH, ikinci çeyrekte önceki çeyreğe kıyasla Almanya'da yüzde 0,3, İtalya'da yüzde 0,2 ve İspanya'da yüzde 0,7 artarken Fransa'da değişmedi.

GSYH, ikinci çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre Almanya ve İtalya'da yüzde 1, Fransa'da yüzde 0,5 ve İspanya'da yüzde 2,7 yükseldi.

İstihdam verileri

Euro Bölgesi'nde istihdam, ikinci çeyrekte bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 0,1, geçen yılın aynı dönemine göre de yüzde 0,5 arttı.

AB'de ise istihdam, ikinci çeyrekte önceki çeyreğe kıyasla yüzde 0,1, yıllık bazda yüzde 0,4 artış gösterdi.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 14.000,94, en yüksek 14.146,68 puanı gördü.

Günün ilk yarısında hizmetler endeksi yüzde 0,06 değer kaybederken teknoloji endeksi yüzde 0,66, sanayi endeksi yüzde 1,12 ve mali endeks yüzde 0,10 değer kazandı.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 64'ü yükselirken 30'u düştü. En çok işlem gören hisse senetleri ASELSAN, Türk Hava Yolları, Akbank, Astor Enerji ile Tüpraş oldu.

Altının ons fiyatı 4 bin 405 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören gösterge kağıdı 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin saat 13.00 itibarıyla basit getirisi yüzde 36,61, bileşik getirisi yüzde 39,61 seviyesinde gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla euro/dolar paritesi 1,1620, sterlin/dolar paritesi 1,3535 ve dolar/yen paritesi 154,4 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 48,4343 liradan, euro 56,3224 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,5 azalışla 4 bin 405 dolardan, Londra'da kasım vadeli Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 0,4 artışla 96,7 dolardan işlem görüyor.

Toplam işlem hacmi 76,9 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi yüzde 0,18, holding endeksi yüzde 0,03 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 2,23 ile orman kağıt basım, en fazla kaybettiren ise yüzde 2,20 ile bilişim oldu.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD'de tatil olması nedeniyle işlem hacimlerinde düşüş olabileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.200 ve 14.300 puanın direnç, 14.000 ve 13.900 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Goldman Sachs Küresel Emtia Araştırmaları Eş Başkanı Daan Struyven, Bloomberg TV’ye verdiği röportajda, “Son birkaç gündeki gelişmeler, deniz taşımacılığındaki aksaklıkların genişlemesi ve şiddetlenmesi riskinin önemli olduğunu gösteriyor” dedi.

Ham petrol fiyatları, ABD ile İran’ın Hürmüz Boğazı konusunda çıkmaza girdiği dönemde temmuz ayından bu yana en yüksek seviyesine yükseldi.

Son günlerde Washington İran tankerlerine saldırırken Tahran da su yolunun dışında yeni bir kısıtlı bölge ilan etti. ABD deniz kuvvetleri ayrıca İran’ın limanlarını ablukaya almaya ve diğer petrol üreticilerinin gemilerine çıkış sırasında refakat etmeye devam ediyor.

Brent petrol son olarak varil başına yaklaşık 97 dolardan işlem gördü.

Goldman Sachs iki farklı petrol senaryosu açıkladı

Struyven, Goldman Sachs’ın yukarı yönlü petrol senaryosunda varil başına 120 dolarlık hedef bulunduğunu söyledi.

Banka, bölgeden petrol ihracatının normalleşmesi halinde ise varil başına 80 dolarlık daha düşük bir hedef öngörüyor.

Altı aydan uzun süredir devam eden savaşın ardından yaşanan çıkmaz, enerji fiyatlarının birçok kaleminde yükselişe neden oldu. Doğalgaz ve petrol ürünlerindeki artışlar ham petrol fiyatlarındaki yükselişi geride bırakırken sanayi tipi motorin fiyatı bu yıl iki kattan fazla arttı.

Doğalgaz ve rafine petrol ürünlerine dikkat çekti

Goldman Sachs, jeopolitik risklere karşı doğalgaz ve rafine petrol ürünlerini öne çıkardı.

Struyven, “Ham petrol fiyatlarında anlamlı bir yükseliş potansiyeli görüyor olsak da yatırımcılara jeopolitik risklerden korunmak için küresel doğalgaz ve rafine petrol ürünlerinde uzun pozisyon almalarını öneriyoruz. Arz şokları ham petrol piyasasına kıyasla bu alanlarda daha büyük” dedi.

Londra Metal Borsasında (LME) bakır, Avrupa işlemlerinin başlangıcında yüzde 0,4 değer kazanarak ton başına 14 bin 439 dolara çıktı.

Küresel bakır üretimi yılın ilk yarısında gerilerken Codelco ve Freeport gibi büyük üreticiler üretimlerinde sert düşüşler bildirdi.

Dünyanın önemli bakır üreticilerinden Şili’de üretim, ikinci çeyrekte en az 19 yılın en düşük seviyesine indi. Ülke, yıllık bakır üretimi tahminini de üst üste ikinci çeyrekte aşağı yönlü revize etti.

ABD’nin bakır ithalatına gümrük vergisi uygulayabileceğine yönelik beklenti de daha fazla metalin ABD pazarına yönelmesine neden oldu. Bu hareket diğer piyasalardaki arzın sıkılaşmasında etkili oldu.

Bakırda 14 bin 527 dolar direnci öne çıktı

Teknik değerlendirmeye göre LME bakır fiyatı bu hafta ton başına 14 bin 527 dolar direncini test edebilir.

Bu seviyenin üzerinde kalıcı bir kırılma yaşanması halinde fiyatın 14 bin 888 dolara yükselmesi bekleniyor. Kanal analizi ise yaklaşık 14 bin 600 dolarlık bir hedefe işaret ediyor.

Projeksiyon analizinde daha yüksek hedef 15 bin 473 dolar olarak hesaplandı. Ancak bu seviyenin gündeme gelebilmesi için öncelikle 14 bin 527 dolar direncinin aşılması gerekiyor.

Destek seviyesi 14 bin 235 dolarda

Aşağı yönlü hareketlerde 14 bin 235 dolar seviyesi destek olarak izleniyor.

Bu seviyenin kırılması halinde bakır fiyatının ton başına 13 bin 943 dolara kadar gerileyebileceği belirtildi.

LME bakırına ilişkin teknik değerlendirme her hafta pazartesi günü yayımlanıyor.

Çin Devlet Döviz İdaresinin verilerine göre ülkenin döviz rezervleri ağustos sonunda bir önceki aya kıyasla 19,5 milyar dolar veya yüzde 0,57 artarak 3 trilyon 438,3 milyar dolara yükseldi.

Çin Merkez Bankası ise rezerv tutarını 3 trilyon 438 milyar 325 milyon dolar, aylık artışı 19 milyar 549 milyon dolar olarak açıkladı.

Böylece rezervler 3 trilyon 425 milyar dolarlık piyasa beklentisinin üzerinde gerçekleşti. Çin’in döviz rezervleri temmuz sonunda 3 trilyon 418,8 milyar dolar seviyesindeydi.

Zayıf dolar rezervlerdeki artışı destekledi

Çin Devlet Döviz İdaresi, rezervlerdeki artışta küresel makroekonomik veriler ve politika beklentileriyle doların zayıflamasının etkili olduğunu bildirdi.

Döviz kurlarındaki değerleme etkileri ve küresel varlık fiyatlarındaki farklı yönlü hareketlerin de rezervlerdeki değişimde rol oynadığı belirtildi.

Yetkililer, Çin ekonomisindeki istikrarlı ve ılımlı iyileşmenin döviz rezervlerinin temel istikrarını desteklediğini kaydetti.

Altın rezervlerine 20,22 ton eklendi

Çin Merkez Bankasının altın rezervleri ağustos sonunda 76,73 milyon onsa, diğer ifadeyle 2 bin 386,57 tona yükseldi.

Bankanın altın varlıkları bir önceki aya göre 650 bin ons veya 20,22 ton arttı.

Son artışla birlikte Çin Merkez Bankasının altın rezervlerini kesintisiz artırdığı dönem 22’nci aya ulaştı.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, İstanbul 2 No’lu Barosu tarafından düzenlenen Adli Yıl Açılış Programı’na katıldı. Yargı sisteminden güncel gelişmelere kadar çeşitli konularda açıklamalarda bulunan Gürlek, boşanma davaları ve süresiz nafaka uygulamasına ilişkin yürütülen çalışmalara değindi.

Boşanma ve nafaka düzenlemesi ekim ayında gündeme gelecek

Boşanma davalarının uzun sürmesini önlemeye yönelik tedbirler üzerinde çalıştıklarını belirten Gürlek, düzenlemenin ekim ayında gündeme gelecek pakette yer alacağını açıkladı.

Gürlek, “Boşanma davalarının uzamasını önleyecek tedbirler ile Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonrasında süresiz nafaka konusunda ihtiyaç duyulan yasal düzenlemeleri de inşallah ekim ayındaki pakette hayata geçirmeyi düşünüyoruz” dedi.

Süresiz nafaka tamamen kaldırılacak mı?

Hazırlanan düzenlemenin ayrıntıları henüz açıklanmadı. Gürlek daha önce yaptığı açıklamada, yeni modelde hâkimlerin tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile boşanmadaki kusurlarını dikkate alacağını belirtmişti.

Buna göre hâkim, olayın koşullarına göre nafakayı belirli bir süreyle sınırlandırabilecek veya gerekli görmesi halinde süresiz nafakaya hükmedebilecek. Dolayısıyla gündemdeki çalışma nafaka hakkının tamamen kaldırılmasından ziyade, sürenin her dosyanın koşullarına göre belirlenmesini öngörüyor.

Anayasa Mahkemesi süresiz nafaka hükmünü iptal etmişti

Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde bulunan ve boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşin “süresiz olarak” nafaka isteyebilmesine imkân veren düzenlemeyi oy çokluğuyla iptal etmişti.

İptal hükmünün dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmişti. Bu süre içinde oluşabilecek hukuki boşluğun önlenmesi için Meclisin yeni bir düzenleme yapması gerekiyor.

Boşanma kararı diğer uyuşmazlıklardan ayrılabilir

Üzerinde çalışılan bir diğer düzenleme ise boşanma kararının nafaka, velayet ve mal paylaşımı gibi uyuşmazlıklardan ayrılması olacak. Hâkim, evliliğin sürdürülemeyeceğine kanaat getirirse boşanmaya karar verebilecek; diğer anlaşmazlıklar ayrı bir süreçte görülebilecek.

Bakanlık bu yöntemle yıllarca devam edebilen boşanma davalarının daha kısa sürede sonuçlandırılmasını hedefliyor. Düzenlemenin kesin kapsamı ve uygulanacak nafaka modeli, yargı paketinin TBMM’ye sunulmasıyla belli olacak.

Referans vadeli işlem kontratlarında yükseliş yüzde 4,5’e ulaşırken fiyatlar üç yılın en yüksek seviyesine yakın seyretti.

Tahran, Hürmüz Boğazı’ndan izinsiz bir rotadan geçen ABD bağlantılı gemileri vurduğunu açıkladı ve boğaz dışında yeni bir yasak bölge ilan etmekle tehdit etti. ABD ordusu ise daha önce üç İran petrol tankerine saldırı düzenlediğini açıklamıştı.

Nispeten sakin geçen dönemin ardından çatışmaların yeniden alevlenmesi, geçen hafta Avrupa doğalgaz fiyatlarında keskin yükselişe neden oldu.

LNG arzındaki belirsizlik fiyatları destekliyor

Tırmanan çatışmalar, sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) arzının toparlanacağına yönelik beklentileri zayıflatıyor.

Katar geçen ay Avrupa ve Asya’daki alıcılara yönelik LNG teslimatlarında mücbir sebep durumunu ekim ve kasım aylarına kadar uzattı. Tedariklerin yeniden başlamasına ilişkin belirsizlik fiyatların yüksek seviyelerde kalmasına neden oldu.

Küresel LNG akışlarındaki aksaklıklar, Avrupa’nın kış öncesinde doğalgaz stoklarını yeniden oluşturma çabalarını da zorlaştırdı. Bölgedeki stoklar yılın bu dönemi için rekor düzeyde düşük seviyelerde bulunuyor.

Avrupa’nın referans gaz fiyatı 73,58 euroya çıktı

ING, mevcut durumun piyasayı “2026/27 ısıtma sezonuna yaklaştıkça giderek daha savunmasız hale getirdiğini” belirtti.

Avrupa’nın doğalgaz referans göstergesi olan Hollanda’nın en yakın vadeli işlem sözleşmeleri, Amsterdam saatiyle 08.49 itibarıyla yüzde 2,3 artışla megavat-saat başına 73,58 euro seviyesinde işlem gördü.

Üretici gruptan yapılan açıklamada, bir sonraki üretim adımlarına karar verilmeden önce yeni kotalar üzerinde anlaşılması gerektiği belirtildi.

Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Kuveyt, Cezayir, Kazakistan ve Umman’dan oluşan OPEC+’nın yedi çekirdek üyesinin toplantısı, İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı üzerinden petrol ihracatının kesintiye uğradığı bir dönemde gerçekleştirildi.

Yaşanan kesintilerin OPEC+’nın petrol fiyatları ve pazar payı üzerindeki etkisini sınırladığı belirtildi.

Üretim kesintilerinin geri alınması tamamlanmıştı

OPEC+, ağustos ayında eylül ayı için üretim artışına karar vermişti.

Bu kararla birlikte 2023’te üzerinde anlaşmaya varılan günlük 1,65 milyon varillik arz kesintisinin kademeli olarak geri alınması süreci tamamlanmıştı.

Üretim hedeflerin altında kalıyor

Üretim artışları konusunda anlaşmaya varılmış olmasına rağmen OPEC üyeleri ve müttefiklerinden oluşan grubun fiili üretimi, savaş nedeniyle belirlenen hedeflerin altında kalmaya devam ediyor.

Rusya’nın da aralarında bulunduğu OPEC+ ülkelerinin üretim seviyeleri, belirlenen üretim hedeflerinin oldukça altında bulunuyor.

ING Türkiye Başekonomisti Muhammet Mercan, yapılan yukarı yönlü revizyonların 2023 ortasından bu yana uygulanan istikrar programında enflasyon hedeflerine ulaşmanın daha uzun süreceğine işaret ettiğini ifade etti.

2027 Enflasyon Tahmini Yüzde 21’e Yükseltildi

Yeni OVP’de 2026 yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 28,4 olarak belirlendi. Önceki programda yüzde 16 olan tahmin, 12,4 puan artırıldı.

Yeni tahmin, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının yüzde 28’lik öngörüsüne yakın, Piyasa Katılımcıları Anketi’ndeki yüzde 29,4’lük beklentinin ise altında kaldı.

2027 enflasyon tahmini de önceki OVP’deki yüzde 9 seviyesinden yüzde 21’e çıkarıldı. Bu oran, Piyasa Katılımcıları Anketi’nde yer alan yüzde 21,9’luk beklentiyle büyük ölçüde uyumlu bulundu.

Savaşın Enflasyona Etkisi 7 Puan Olarak Hesaplandı

TCMB Başkanı Fatih Karahan, enflasyon tahminlerindeki revizyonda 2026’da beklenenden yüksek gerçekleşen fiyat artışlarının gelecek yıla taşınan etkisi ile küresel ekonomik koşulların rol oynadığını açıklamıştı.

TCMB hesaplamalarına göre ABD-İran savaşı ve bağlantılı küresel gelişmelerin 2026 enflasyonuna etkisi yaklaşık 7 puan oldu. Savaşla ilişkili etkiler hariç tutulduğunda enflasyonun yüzde 25’in altında kalacağı belirtildi.

Büyümede Özel Tüketimin Katkısı Artacak

OVP’de 2026 büyüme tahmini 0,5 puan düşürülerek yüzde 3,3’e çekildi. Türkiye ekonomisinin 2027’de yüzde 4,2, 2029’da ise yüzde 5 büyümesi hedeflendi.

ING, 2026 ve 2027 yıllarına ilişkin resmî büyüme tahminlerinin Piyasa Katılımcıları Anketi’ndeki beklentilerin üzerinde kaldığına dikkat çekti.

Yeni programda özel tüketimin büyümeye önceki OVP’ye göre daha fazla, özel yatırımların ise daha az katkı sağlaması öngörüldü. Kamu kesiminde yatırımların katkısının kamu tüketiminden daha güçlü olması bekleniyor.

Bütçe Açığında 2027’de Artış Bekleniyor

Merkezi yönetim bütçe açığının gayrisafi yurt içi hasılaya oranının 2026’da yüzde 3,1 olması bekleniyor. Önceki programda bu oran yüzde 3,5 olarak tahmin edilmişti.

Bütçe açığı oranının 2027’de yeniden yüzde 3,5’e yükselmesi, ardından kademeli olarak gerileyerek 2029’da yüzde 2,8’e düşmesi öngörülüyor.

Deprem bölgesindeki yeniden inşa çalışmalarının büyük ölçüde tamamlanmasına rağmen faiz dışı harcamaların millî gelire oranının yüzde 19,7’den yüzde 21’e yükselmesi bekleniyor. Güçlü gelir tahsilatının ise harcamalardaki artışı millî gelirin yaklaşık yüzde 1’i ölçüsünde dengeleyeceği tahmin ediliyor.

Cari Açık Tahmini Yüzde 2,6’ya Çıktı

Yeni OVP’de cari açığın 2026’da millî gelirin yüzde 2,6’sı seviyesinde gerçekleşmesi ve sonraki yıllarda kademeli olarak gerilemesi öngörüldü.

ING, cari açık tahminlerinin önceki programdaki seviyelerin üzerinde kaldığını belirtti. Banka, yüksek ve giderek hızlanan büyüme hedefleriyle dış dengede beklenen iyileşmenin aynı anda sağlanmasına ilişkin soru işaretleri bulunduğunu ifade etti.

Türk Lirasında Sınırlı Reel Değer Değişimi Bekleniyor

ING’ye göre OVP’nin içerdiği örtük dolar/TL varsayımı, 2026 için piyasa beklentileriyle genel olarak uyumlu.

Sonraki yıllarda döviz kurundaki ortalama artışın enflasyon tahminlerine yakın olması, Türk lirasının reel değerinde sınırlı veya sıfıra yakın bir değişim öngörüldüğüne işaret ediyor.

Morgan Stanley ekonomistleri Georgi Deyanov ve Arnav Gupta tarafından hazırlanan raporda, TCMB’nin yıl sonuna kadar politika faizini toplam 200 baz puan indirerek yüzde 35’e çekmesinin beklendiği belirtildi.

TCMB Faiz İndirimine Ne Zaman Başlayacak?

Morgan Stanley analistleri, Türkiye’de enflasyonun ana eğiliminde yılın son çeyreğinde gevşeme görüleceğini öngördü. Buna bağlı olarak TCMB’nin temkinli ve kademeli bir faiz indirim sürecine başlaması bekleniyor.

Rapordaki tahmine göre Merkez Bankası, ekim ayında politika faizini yüzde 37’den yüzde 36’ya indirecek. Aralık ayında yapılması beklenen ikinci 100 baz puanlık indirimle faiz yüzde 35’e gerileyecek.

Politika Faizi 2027 Sonunda Yüzde 27,50’ye Gerileyebilir

Morgan Stanley, faiz indirimlerinin 2027 yılında da kademeli olarak devam etmesini bekliyor. Bankanın tahminine göre politika faizi 2027 yılının sonunda yüzde 27,50 seviyesine kadar düşebilir.

Raporda, enflasyonist riskler nedeniyle faiz tahminleri üzerindeki yukarı yönlü risklerin devam ettiği de vurgulandı. Enflasyonun öngörülenden daha yüksek seyretmesi, indirimlerin daha sınırlı veya daha geç yapılmasına neden olabilir.

Morgan Stanley’den Türk Lirası İçin Olumlu Görüş

Morgan Stanley, zorlu küresel ve bölgesel koşullara rağmen Türkiye’deki mevcut para politikası çerçevesinin dayanıklılığını koruduğunu belirtti. Banka, Türk lirasına dayalı carry trade işlemlerindeki olumlu ve yapıcı duruşunu sürdürdü.

Stratejistler, üç aylık vadede dolar/TL’de kısa pozisyon tercih etmeye devam ettiklerini bildirdi. Türk lirasındaki değer kaybı hızının vadeli piyasalarda fiyatlanan seviyelerin altında kalmasının carry trade getirilerini desteklediği ifade edildi.

Yerel Tahvillerde Temkinli Duruş Sürüyor

Morgan Stanley, yapışkan enflasyon nedeniyle Türkiye’nin yerel tahvil piyasasına yönelik temkinli yaklaşımını korudu.

Buna karşılık Türk lirasındaki değer kaybının piyasa beklentilerinden daha sınırlı kalması, yatırımcılar açısından faiz farkından elde edilen getirilerin cazibesini sürdürmesini sağlıyor.

Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,57 artışla 14.012,42 puandan tamamlamıştı.

Bankacılık Endeksi Yükseldi, Holding Endeksi Geriledi

Açılışta bankacılık endeksi yüzde 0,06 değer kazanırken holding endeksi yüzde 0,05 geriledi.

Sektör endeksleri arasında en fazla yükselen yüzde 0,71 ile metal eşya makina oldu. En fazla değer kaybeden sektör ise yüzde 2,58 düşüşle bilişim olarak kaydedildi.

Küresel Piyasalarda Fed Beklentileri İzleniyor

Küresel piyasalarda ABD’de beklentileri aşan tarım dışı istihdam verisinin, ABD Merkez Bankasının faiz artırım ihtimalini güçlendirmesi fiyatlamalar üzerinde etkili oluyor.

Buna karşılık yapay zeka alanındaki olumlu gelişmeler, küresel piyasalarda risk iştahını destekliyor.

BIST 100’de Destek ve Direnç Seviyeleri

Analistler, yurt içindeki veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Avro Bölgesi büyüme verilerinin takip edileceğini belirtti.

Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.100 ve 14.200 puan direnç, 13.900 ve 13.800 puan ise destek seviyeleri olarak izleniyor.

Endeks Kontratı Cuma Gününü Yükselişle Tamamladı

Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen ekim vadeli endeks kontratı, normal seansı yüzde 0,70 değer kazanarak 17.051 puandan tamamladı.

Kontrat, akşam seansında da yükselişini sürdürerek 17.065 puana çıktı. Yeni haftanın açılışında ise önceki normal seans kapanışının hemen altında işlem gördü.

Küresel Piyasalarda Fed ve Yapay Zeka Gündemi

Küresel piyasalarda ABD’de beklentilerin üzerinde açıklanan tarım dışı istihdam verisinin ardından ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırım ihtimali güç kazandı.

Buna karşılık yapay zeka alanındaki olumlu gelişmeler, küresel risk iştahını destekleyen unsur olarak öne çıktı.

VİOP’ta Destek ve Direnç Seviyeleri

Analistler, yurt içindeki veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Avro Bölgesi büyüme verilerinin takip edileceğini belirtti.

Teknik açıdan ekim vadeli BIST 30 endeks kontratında 16.900 ve 16.800 puan destek, 17.200 ve 17.300 puan ise direnç seviyeleri olarak izleniyor.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla savaşın başlamasının üzerinden altı ay geçerken, haziran ayında varılan ön ateşkes anlaşması bozuldu. Barış sürecinin yeniden başlatılmasına yönelik diplomatik girişimlerde ise sınırlı ilerleme sağlandı.

Ağustos ayının büyük bölümünde askeri faaliyetlere ara verilmesinin ardından karşılıklı saldırılar yeniden başladı.

ABD Merkez Komutanlığı, İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu’nun iki ABD Donanması gemisine balistik füzeler fırlatmasının ardından cumartesi günü üç İran tankerini vurduğunu açıkladı.

Saldırıların ardından Galibaf, ABD’nin “çok geç olmadan oyunun kurallarının değiştiğini anlaması gerektiğini” söyledi.

Galibaf, Telegram kanalında yayımlanan konuşmasında, “Bundan sonra İran’ın çıkarlarına ve güvenliğine yönelik her saldırı daha hızlı, daha ağır ve daha acı verici bir karşılık bulacaktır” ifadelerini kullandı.

Hürmüz Boğazı dışında kısıtlı bölge ilan edilecek

İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai, önümüzdeki günlerde Hürmüz Boğazı’nın dışında kısıtlı bir bölge ilan edileceğini açıkladı.

Rızai, söz konusu bölgenin Körfez’deki bazı alanları da kapsayacağını belirtirken planın ayrıntıları açıklanmadı.

Rızai ayrıca yeni bölgeye giren herhangi bir geminin yaptırım listesine ekleneceğini söyledi.

İran ekonomik baskıya reformlarla karşılık verecek

İran’ın gündemindeki bir diğer başlık ise ABD yaptırımları ve petrol ihracatına yönelik baskının ekonomide oluşturduğu sorunlar oldu.

Galibaf, askeri cephenin yanı sıra İran’ın ana mücadelesinin artık üretim ve halkın geçim koşulları üzerinde olduğunu söyledi. Döviz kurundaki sert dalgalanmaları, enflasyonu, işsizliği ve piyasa yönetimini başlıca sorunlar arasında gösterdi.

İran Ekonomi Bakanı Ali Madanizadeh ise Tahran’ın ABD’nin ekonomik baskısına reformlarla karşılık vermeyi planladığını belirtti. Madanizadeh, yaptırımların İran’ı mevcut politikasını değiştirmeye zorlayacağı yönündeki görüşü de reddetti.

Brent ham petrol yüzde 0,54 yükselişle varil başına 96,80 dolara çıktı. ABD ham petrolü (WTI) ise yüzde 0,72 artarak 92,14 dolara ulaştı.

Brent geçen hafta yüzde 7,8, WTI ise yaklaşık yüzde 10 değer kazandı. Yükselişte ABD ve İran’ın saldırılarını yeniden başlatması ve dünya petrol arzının beşte birinin daha önce geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışının azalması etkili oldu.

Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişleri azaldı

ABD Merkez Komutanlığı, ABD güçlerinin cumartesi günü üç İran petrol tankerini vurduğunu açıkladı. Tankerlerden birinin İran’ın önemli petrol ihracat merkezlerinden Hark Adası açıklarında hedef alındığı belirtildi.

İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri ise Hürmüz Boğazı’nda izinsiz güzergahlardan seyreden üç petrol tankerinin yanı sıra diğer bölgelerde üç ABD gemisini hedef aldığını bildirdi.

Denizcilik istihbarat şirketi Marisks, cumartesi günkü saldırıların “denizcilik çatışmasında önemli bir tırmanışa” işaret ettiğini belirtti.

Şirket, “Ticari tankerler artık karşılıklı ekonomik baskının araçları olarak kasıtlı şekilde kullanılıyor. Bu durum, askeri çatışma ile ticari deniz taşımacılığı arasındaki önceki ayrımı önemli ölçüde zayıflatıyor” değerlendirmesinde bulundu.

Kpler verilerine göre son 10 günde Hürmüz Boğazı’ndan günde ortalama 10 emtia gemisi geçti. Bu rakam mayıs ayından bu yana kaydedilen en düşük seviye oldu.

İran devlet medyasına göre İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai, Hürmüz Boğazı’nın dışında önümüzdeki günlerde bir kısıtlı bölge ilan edileceğini söyledi.

ANZ petrol akışında toparlanmanın gecikebileceğini belirtti

OPEC+, pazar günü gerçekleştirdiği toplantıda ekim ayına ilişkin petrol üretim politikasında değişikliğe gitmedi. Üretici grup, sonraki üretim adımlarına karar verilmeden önce yeni kotalar üzerinde anlaşılması gerektiğini belirtti.

ANZ analistleri ise ABD ve İran tarafından kontrollü askeri müdahalelerle kesintiye uğrayan uzun süreli bir açmazın en olası senaryo olduğunu belirtti. Analistlere göre bu durum, Orta Doğu’daki petrol arzının tamamen toparlanmasını geciktirebilir.

ANZ analistleri, “Bunun ardından ihracatın 2026’nın geri kalanında kısıtlı kalmasını, 2026’nın dördüncü çeyreğinin sonlarına doğru ise kademeli bir yeniden açılma yaşanmasını bekliyoruz” dedi.

Analistler, savaş öncesindeki petrol akış seviyelerine dönüşün 2027’nin ilk çeyreğinin sonlarından veya ikinci çeyreğinin başlarından önce gerçekleşmesinin beklenmediğini kaydetti.

ABC News’un “This Week” programında konuşan Wright, İran ile nükleer anlaşmaya varılamayabileceğini söyledi.

Wright, “Nükleer bir anlaşma olmayabilir. Sadece bunu yapma kapasitelerini yok etmek söz konusu olabilir. Bir anlaşma İran’daki bir sonraki yönetimi bekleyebilir. Bunu şu anda bilmiyoruz” dedi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın nükleer silah edinmesini engellemenin ABD’nin yürüttüğü operasyonun temel hedeflerinden biri olduğunu daha önce birçok kez dile getirdi. Trump, enerji fiyatlarının dünya genelinde yükselmesine neden olan savaş boyunca İran ile müzakere yoluyla anlaşmaya varılmasını da hedefledi.

Wright’tan İran’ın nükleer kapasitesine ilişkin açıklama

Wright’ın açıklamaları, Trump yönetiminin İran’ın nükleer silah edinmesini engelleme hedefini müzakere edilmiş bir nükleer anlaşmaya ulaşmadan da sürdürmeyi değerlendirebileceğine işaret etti.

Wright’a, açıklamalarının İran nükleer altyapısını yeniden inşa etmeye çalıştığında ABD’nin saldırılarına devam edeceği anlamına gelip gelmediği soruldu.

Enerji Bakanı, “Bunu yapma kapasitelerini yok etmek zorundasınız” yanıtını verdi.

ABD müttefikleriyle iş birliğini sürdürecek

Wright, İran’ın nükleer silah geliştirme kapasitesine ilişkin ABD’nin yaklaşımını da değerlendirdi.

Wright, “Nükleer silah geliştirme kapasitesini ve nihayetinde geliştirmeleri halinde bu silahları kullanma kapasitesini zayıflatıyoruz. Bu, 47 yıllık bir çaba. Bu basit bir mesele değil ancak ABD bu işi tamamlayacak ve bölgedeki müttefiklerimizle iş birliği içinde hareket edeceğiz” dedi.

Spot altın yüzde 0,5 düşüşle ons başına 4 bin 405,47 dolara indi. ABD altın vadeli işlemleri de yüzde 0,5 kayıpla ons başına 4 bin 452,20 dolara geriledi.

Piyasa katılımcıları, ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikasına ilişkin beklentiler açısından bu hafta açıklanacak ABD enflasyon verilerini takip ediyor.

KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, “Veriler metal üzerinde bir miktar baskı oluşturdu ancak eylül ayında faiz artırımı için tamamen kesin bir tablo ortaya koymadı. Bulmacanın eksik kalan asıl parçası bu hafta açıklanacak ABD TÜFE verisi” dedi.

Fed için faiz artırımı ihtimali yüzde 58,4

Waterer, “Güçlü bir enflasyon verisi, Fed’in faiz artıracağı yönündeki beklentileri güçlendirecek, tahvil getirilerini daha da yükseltecek ve altın üzerinde daha ağır bir baskı oluşturacaktır” değerlendirmesinde bulundu.

CME’nin FedWatch aracına göre yatırımcılar, Fed’in 15-16 Eylül’de gerçekleştireceği toplantıda faiz artırma ihtimalini yüzde 58,4 olarak fiyatlıyor.

Altın genellikle enflasyona karşı korunma araçlarından biri olarak görülürken yüksek faiz oranları getiri sağlamayan değerli metalin cazibesini azaltma eğiliminde.

ABD Başkanı Donald Trump cuma günü yaptığı açıklamada, Fed’in faizleri düşürmemesi halinde ABD’nin ticaret açığı verdiği ülkelerle ticareti durduracağını söyledi.

Gümüş, platin ve paladyum da geriledi

Orta Doğu’da ise İran, ABD yaptırımlarının ekonomisi üzerinde yarattığı sorunlarla mücadele çabalarını artıracağını açıkladı. Üst düzey bir İranlı yetkili, ülkenin yeniden saldırıya uğraması halinde “acı verici bir karşılık” verileceği uyarısında bulundu.

Diğer değerli metallerde de düşüş görüldü. Spot gümüş yüzde 0,2 gerileyerek ons başına 66,03 dolara indi.

Platin yüzde 0,8 düşüşle 1.805,53 dolara, paladyum ise yüzde 0,7 kayıpla 1.396,08 dolara geriledi.

Araştırma doğrudan oy tercihini değil, katılımcıların parti aidiyetini ve hangi partiye yakınlık duyduğunu ölçüyor. Sonuçlar, Başkan Donald Trump ve Cumhuriyetçiler için ara seçimler öncesinde siyasi destek açısından olumsuz bir tabloya işaret ediyor.

Demokratlar ile Cumhuriyetçiler Arasındaki Fark Ne Kadar?

Gallup araştırmasında ABD’li yetişkinlerin yüzde 31’i kendisini Demokrat, yüzde 25’i Cumhuriyetçi olarak tanımladı. Katılımcıların yüzde 44’ü ise bağımsız olduğunu belirtti.

Parti kimliğinde Demokratlar lehine oluşan 6 puanlık fark, son 10 yılı aşkın dönemin en yüksek seviyesine ulaştı. Bağımsızların hangi partiye yakın olduğu hesaba katıldığında fark 10 puana çıktı.

Bağımsızların eğilimlerinin dahil edildiği ölçümde Demokratların avantajı, 2008’den bu yana en yüksek seviyeye yükseldi.

Bir Yılda Fark 3 Puandan 10 Puana Çıktı

Bir yıl önce aynı göstergede Demokratların oranı yüzde 46, Cumhuriyetçilerin oranı yüzde 43’tü. Böylece Demokratlar lehine fark bir yılda 3 puandan 10 puana genişledi.

Cumhuriyetçiler, bağımsızların siyasi eğilimleri dahil edildiğinde son kez 2024’ün son çeyreğinde üstünlük sağlamıştı. Trump’ın başkan seçildiği bu dönemde Cumhuriyetçiler 4 puan öndeydi.

Gallup: İktidar Partisinden Uzaklaşma Var

Gallup Kıdemli Editörü Jeffrey Jones, parti aidiyetinin siyasi ve ekonomik koşullara bağlı olarak değişebildiğini belirtti. Ülkede işlerin iyi gittiği dönemlerde bu eğilimin iktidar partisi lehine hareket edebildiğini söyledi.

Jones, mevcut durumda Trump’ın popülaritesi ve ülkenin gidişatına yönelik memnuniyetsizliğin, katılımcıları iktidar partisinden uzaklaştırdığı değerlendirmesinde bulundu.

Tabloyu George W. Bush yönetiminin son dönemine benzeten Jones, o dönemde Demokratların parti kimliğinde elde ettiği avantajın 2006 ve 2008 seçimlerindeki güçlü sonuçlardan önce geldiğini hatırlattı.

Trump’tan “Ben Oy Pusulasındaymışım Gibi Düşünün” Çağrısı

Ara seçimler yaklaşırken Trump, Cumhuriyetçi adaylara destek için ülke genelinde kampanya yürüteceğinin sinyalini verdi. Ağustos ayında Fox News’e yaptığı açıklamada seçmenlere, “Ben oy pusulasındaymışım gibi düşünün” çağrısında bulundu.

Trump’ın eylül ayında Cumhuriyetçi Parti’nin ilk ara seçim kongresine ev sahipliği yapması da planlanıyor.

Buna karşılık bazı Cumhuriyetçi siyasetçiler, Trump’ın kendi seçim bölgelerinde kampanya yürütmesine mesafeli yaklaşıyor. Rekabetin yüksek olduğu bir Temsilciler Meclisi yarışında görev yapan üst düzey bir Cumhuriyetçi, Trump’ın bölgeye gelmesinin yardımcı olmayacağını söyledi.

Ara Seçimlerde Kongrenin Kontrolü Belirlenecek

Kasım ayındaki ara seçimler, Temsilciler Meclisi ve Senatodaki çoğunluk açısından belirleyici olacak. Gallup verileri Demokratların parti yakınlığında avantaj kazandığını gösterse de bu oranlar doğrudan seçim sonucu veya sandalye dağılımı tahmini niteliği taşımıyor.

2027-2029 OVP’sinin Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından açıklanmasının ardından soruları yanıtlayan Karahan, hedeflerin kurumlar arasında eşgüdüm içinde belirlendiğini vurguladı.

Enflasyon Tahminleri Neden Güncellendi?

Karahan, son Enflasyon Raporu’nda 2026 yıl sonu tahminini güncellerken 2027 ve sonrasına ilişkin değerlendirmelerin OVP kapsamında yapılacağını belirttiklerini hatırlattı. Yeni programdaki revizyonun bu sürecin bir yansıması olduğunu ifade etti.

Bir yılda enflasyonun hedefin üzerinde gerçekleşmesinin sonraki yıllara da taşan etkileri bulunduğunu söyleyen Karahan, güncellemenin bir bölümünün bundan kaynaklandığını belirtti. Diğer bölümün ise küresel ekonomide değişen koşulları yansıttığını aktardı.

Yeni OVP’de 2026 yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 28,4 olarak belirlenmişti. Enflasyonun 2027’de yüzde 21’e, 2028’de yüzde 13,5’e ve 2029’da yüzde 9’a gerilemesi hedefleniyor.

Savaşın Enflasyona Etkisi 7 Puana Yaklaştı

Karahan, küresel ekonomide arz şoklarının son yıllarda daha sık ve daha büyük boyutlarda yaşandığına dikkat çekti. Pandemi, tedarik zinciri sorunları, ticaret savaşları ve bu yıl yaşanan savaşların enflasyon üzerinde belirgin etkiler oluşturduğunu söyledi.

Yaklaşık 7 puanlık etki hesabında enerji maliyetleri, ulaştırma hizmetleri ve gıda başta olmak üzere çeşitli kalemlerin bulunduğunu açıkladı.

Gübre gibi tarımsal girdilerdeki fiyat artışlarının yanı sıra dayanıklı tüketim malları ve petrokimyaya bağlı ürünlerde de yukarı yönlü baskı görüldüğünü belirtti.

Para Politikasının Etkili Olduğu Alanlarda Olumlu Görünüm

Karahan, revizyonun büyüklüğüne rağmen enflasyon görünümüne ilişkin karamsar bir değerlendirme yapmadıklarını söyledi. Savaşın olumsuz etkilerine karşılık, para politikasının etkileyebildiği ve özellikle talebe duyarlı alanlarda verilerin olumlu geldiğini ifade etti.

Temel mal enflasyonuna işaret eden Karahan, emtia fiyatları ve döviz kurundaki gelişmelerle karşılaştırıldığında bu gruptaki enflasyonun daha düşük seyrettiğini belirtti. Bu görünümün talepteki dengelenmeyle uyumlu olduğunu ve para politikasının etkileyebildiği kalemlerde sonuç verdiğini dile getirdi.

Hizmet Enflasyonunda Ulaştırma ve Haberleşme Etkisi

Hizmet enflasyonunun aylık seyrinde katılığın sürdüğünü belirten Karahan, eğitim gibi fiyat artışlarının kalıcılık gösterdiği bazı kalemlerde önceki verilere göre daha olumlu bir görünüm bulunduğunu söyledi.

Hizmet enflasyonundaki yatay seyrin ulaştırma ve haberleşme kalemlerinden kaynaklandığını aktaran Karahan, özellikle ulaştırmadaki baskıyı savaşla ilişkilendirdi.

Bu yıl enflasyon hedefinden sapmanın temel nedenini, savaşın beklenenden daha şiddetli gerçekleşmesi ve etkilerinin devam etmesi olarak açıkladı.

Yönetilen Fiyatlarda Daha Güçlü Eşgüdüm Mesajı

OVP’de Merkez Bankasının hedeflerinden daha yüksek oranlar açıklandığı yönündeki değerlendirmelere de yanıt veren Karahan, hedeflerin ortak çalışma sonucunda belirlendiğini vurguladı.

Karahan, bu yaklaşımın önümüzdeki dönemde özellikle yönetilen ve yönlendirilen fiyatlarda kurumlar arası eşgüdümün daha güçlü olacağı mesajını içerdiğini söyledi.

Garanti BBVA Faktoring Genel Müdürü Selahattin Güldü'nün özel açıklamaları ve birbirinden iddialı içerikler Eylül sayısında sizlerle buluşuyor.  

Paranın Yönü Dergisi tüm seçkin bayilerde.  

Abonelik için: abone.ekonomim.com

GSM: 0501 440 24 22

2026 KPSS Lisans Sonuçları Ne Zaman Açıklanacak?

Kamu Personeli Seçme Sınavı’nın lisans oturumu için sonuç tarihi, ÖSYM’nin yayımladığı sınav takviminde yer alıyor. Takvime göre adayların sonuçlarını 7 Ekim 2026’da öğrenmesi planlanıyor. 

Bu tarih, 6 Eylül’de yapılan KPSS lisans Genel Yetenek-Genel Kültür sınavına katılan adayları kapsıyor. KPSS ön lisans ve ortaöğretim sınavlarının sonuçları ise kendi takvimleri doğrultusunda duyurulacak.

KPSS Lisans Sonuçları Nasıl Öğrenilir?

Adaylar, sonuçlar açıklandıktan sonra ÖSYM’nin Sonuç Açıklama Sistemi üzerinden sorgulama yapabilecek. Sonuçlara ulaşmak için şu adımlar izlenecek:

• ÖSYM Sonuç Açıklama Sistemi açılacak.
• 2026 KPSS lisans sınavı sonuçlarına ilişkin bağlantı seçilecek.
• T.C. kimlik numarası ve aday şifresi girilecek.
• Sınav sonuçları ekrandan görüntülenecek.

Enflasyonda İstenen Noktada Değiliz

Küresel ekonomide çok sayıda şok yaşandığını belirten Şimşek, Türkiye’nin belirsizliklerin yüksek olduğu zorlu bir dönemden geçtiğini söyledi. Bu koşulları bahane olarak sunmadığını vurgulayan Bakan, önceki dönemlere göre daha güç bir süreçle karşı karşıya olunduğunu ifade etti.

Enflasyondaki kalıcılığın boyutunu muhtemelen düşük değerlendirdiklerini belirten Şimşek, deprem ve kur korumalı mevduatın oluşturduğu yükümlülüklere de dikkat çekti.

Şimşek, tüm bu koşullara rağmen Türkiye ekonomisinin kırılganlığının azaldığını ve şoklara karşı dayanıklılığının arttığını savundu. Kur korumalı mevduattan çıkışı ve Türk lirasına duyulan güveni programın önemli kazanımları arasında gösterdi.

Kamuda Ne Kadar Tasarruf Sağlandı?

Şimşek, kamu taşıtları, binalar, enerji, su, ulaşım ve iletişim giderlerini kapsayan kalemlerin bütçedeki payının gerilediğini açıkladı.

Tasarruf genelgesi öncesindeki 10 yılda bu harcamaların bütçe içindeki payının yüzde 4,6 olduğunu belirten Bakan, oranın yüzde 2,9’a indiğini ve 484 milyar TL tasarruf sağlandığını söyledi.

Genelge kapsamında izleme, denetleme ve yaptırım mekanizmalarının uygulandığını aktaran Şimşek, enerji ve su kullanımında da tedbirler alındığını belirtti.

Kamu Yatırımları Azaltıldı mı?

Tasarrufun yatırımlar azaltılarak yapıldığı eleştirisine karşı çıkan Şimşek, kamu yatırımlarının millî gelir içindeki payında düşüş olmadığını söyledi. Bu oranda sınırlı da olsa artış bulunduğunu ifade etti.

Taşıt kullanımına ilişkin de bilgi veren Bakan, 2025’te sözleşmesi sona eren kiralık araçlar kapsamında yeniden kiralanan taşıt sayısının yüzde 21 azaltıldığını açıkladı. Hizmet binası yapımlarının da gözden geçirildiğini belirtti.

Büyük Şirketlerde Vergi Denetimi Üç Katına Çıktı

Kayıt dışılıkla mücadelede gönüllü uyuma öncelik verdiklerini belirten Şimşek, büyük veri analizleriyle yapılan tespitlerin denetim öncesinde mükelleflerle paylaşıldığını söyledi. Bu yöntemle mükelleflere beyanlarını düzeltme imkânı sunulduğunu anlattı.

Büyük şirketlerde denetim oranının üç katına çıkarıldığını açıklayan Bakan, küçük ölçekli şirketlerde ise bu oranın gerilediğini belirtti.

Şimşek, vergi gelirlerinin millî gelire oranının 2026’da yüzde 17’nin üzerine çıktığını, 2027’de ise yüzde 17,9 olmasının tahmin edildiğini aktardı.

Üretici ve İhracatçıya Destek Mesajı

İhracat kredilerinin toplam krediler içindeki payının yaklaşık yüzde 12’ye ulaştığını belirten Şimşek, karşılaştırdığı dönemde enflasyon iki katına çıkmazken reeskont kredilerinin 17 kat artırıldığını söyledi.

2026’da çiftçilere 244 milyar TL faiz sübvansiyonu sağlandığını açıklayan Bakan, 2025 yılında 258 bin esnafın da destekli kredilerden yararlandığını bildirdi.

Şimşek, sanayiciyi ve üretim yapan kesimleri desteklemeye devam edeceklerini vurguladı. OVP’nin en önemli katkılarından birinin ise ekonomide öngörülebilirliği artırması olduğunu ifade etti.