Goldman Sachs Küresel Emtia Araştırmaları Eş Başkanı ve Petrol Araştırmaları Başkanı Daan Struyven, Brent petrolün Aralık 2026'da varil başına 90 dolar seviyesinde olacağını öngördü.

Kurumun Aralık 2026 için daha önce açıkladığı tahmin 85 dolar seviyesindeydi. Brent petrolün 2027 yılı genelindeki ortalama fiyatının ise 80 dolar olması bekleniyor.

Bununla birlikte ABD, İsrail ve İran'ın dahil olduğu çatışmanın yeniden şiddetlenmesi ihtimali, petrol fiyatlarının öngörülenden daha uzun süre yüksek kalmasına neden olabilecek bir risk olarak değerlendiriliyor.

ICE'de Mart 2027 vadeli petrol kontratı dün varil başına 101,53 dolar, Haziran 2027 vadeli kontrat 95,62 dolar ve Kasım 2027 vadeli kontrat 87,88 dolar seviyesinde bulunuyordu.

Basra Körfezi'nden petrol ihracatı toparlandı

Goldman Sachs'ın değerlendirmesine göre, Orta Doğu'daki çatışmaların başlamasıyla bölgeden sağlanan petrol arzı azaldı. Ancak petrol ihracatçılarının yeni koşullara uyumu, başlangıçta beklenenden daha hızlı gerçekleşti.

Araştırma ekibi, Basra Körfezi'nden yapılan petrol ihracatının eylül ayının sonundan itibaren 2025 yılı ortalamasına yakın seviyelere yeniden ulaştığını tahmin ediyor.

Bu hesaplamada, tankerlerin konumlarını gizlemek amacıyla transponderlerini kapattığı değerlendirilen günlük yaklaşık 4 milyon varillik "karanlık" ihracat da yer alıyor.

Brent petrolde 25 dolarlık risk primi tahmini

Goldman Sachs, fiziki petrol fiyatlarının yüksek seviyelerde kalmasını arz kesintisi ihtimali ve küresel petrol stoklarının rekor düşük düzeylere yakın olmasıyla ilişkilendiriyor.

Daan Struyven, İran veya Husilerin bölgedeki limanları, boru hatlarını ve petrol sahalarını hedef alabileceğine dikkat çekti.

Kurumun tahminine göre, çatışmaların yeniden tırmanması durumunda petrol arzının azalması ve stokların daha da gerilemesi ihtimali nedeniyle Brent spot fiyatlarında adil değerin yaklaşık 25 dolar üzerinde risk primi bulunuyor.

Petrolün yatırım portföylerinde hisse senedi ve tahvil piyasalarındaki risklere karşı korunma amacıyla daha fazla kullanılmasının da fiyatları desteklediği belirtiliyor.

Goldman Sachs 2027'de petrol arz fazlası bekliyor

Goldman Sachs'ın temel senaryosunda, küresel ham petrol ve diğer sıvı yakıt piyasasında 2026'nın dördüncü çeyreği ile 2027 yılı boyunca arz fazlası oluşacağı öngörülüyor.

Araştırma ekibi, petrol fiyatlarının gelecek yıl gerilemesine yönelik beklentisini bu arz-talep görünümüne dayandırıyor.

Kurumun hesaplamalarına göre, mart ayında günlük 7,2 milyon varil olan petrol arz açığı, eylül ayında günlük 0,3 milyon varile kadar azaldı.

Bu gelişmede Basra Körfezi dışındaki bölgelerde üretimin artması, küresel petrol talebinin gerilemesi ve 2025 yılından devreden arz fazlası etkili oldu.

Küresel petrol talebi, Eylül 2026'da 2025 yılı ortalamasına kıyasla günlük yaklaşık 1,3 milyon varil azaldı.

Küresel petrol talebinde günlük 3,3 milyon varillik düşüş

Goldman Sachs verilerine göre, küresel petrol talebi 2026 yılının üçüncü çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla günlük 3,3 milyon varil geriledi.

Talepteki zayıflığın büyük bölümü Çin, Orta Doğu ve OECD üyesi Asya ülkelerinde görüldü.

Araştırma ekibi, İran'daki savaşın neden olduğu petrol şokunun yaşanmaması durumunda talebin izleyebileceği varsayımsal seviyeye kıyasla, üçüncü çeyrekte günlük yaklaşık 4 milyon varillik düşüş oluştuğunu hesapladı.

Goldman Sachs, söz konusu farkın yüzde 80'inin 2027 yılının dördüncü çeyreğine kadar kapanmasını bekliyor. Bu durumda petrol şokunun talep üzerindeki etkisinin günlük 0,7 milyon varile gerileyeceği tahmin ediliyor.

Kurum ayrıca petrol şokunun özellikle Çin'de elektrikli otomobil ve kamyon kullanımını artırdığını, elektrikli araç satışlarını hızlandırdığını ve tüketim davranışlarında kalıcı değişikliklere neden olduğunu belirtiyor.

Kurulun 16 Ekim 2026 tarihli haftalık bülteninde, iki şirketin pay piyasalarındaki işlemler nedeniyle bazı kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulmasının kararlaştırıldığı bildirildi.

SPK ayrıca ilgili kişi ve kurumlara yönelik 2 yıl süreli işlem yasağı ile lisans iptali tedbirlerine ilişkin kararlarını duyurdu.

Vişne Madencilik paylarında 21 kişi hakkında suç duyurusu

SPK, Vişne Madencilik pay piyasasında gerçekleştirilen işlemler nedeniyle 21 kişi hakkında Sermaye Piyasası Kanunu'nun 107/1'inci maddesi kapsamında suç duyurusunda bulunulmasına karar verdi.

Kurul, söz konusu işlemlerde sorumluluğu bulunduğu belirtilen kişiler ile Tera Yatırım Menkul Değerler A.Ş. ve Tera Portföy Yönetimi A.Ş. hakkında 2 yıl süreyle işlem yasağı uygulanmasını kararlaştırdı.

İşlem yasağı, ilgili payda kendi nam ve hesaplarına gerçekleştirilen işlemlerle sınırlı olacak.

Ayrıca işlem yasağı uygulanan ilgili kişilerin tüm lisanslarının yasak süresince iptal edilmesine karar verildi.

Işıklar Enerji işlemleri nedeniyle 15 kişiye suç duyurusu

SPK, Işıklar Enerji ve Yapı Holding pay piyasasında gerçekleştirilen işlemlerle ilgili olarak da 15 kişi hakkında suç duyurusunda bulunulmasını kararlaştırdı.

Kurul, söz konusu işlemleri Sermaye Piyasası Kanunu'nun 107/1'inci maddesi kapsamında değerlendirdi.

IEYHO paylarındaki işlemler nedeniyle Alnus Yatırım Menkul Değerler A.Ş. ile ilgili kişiler hakkında 2 yıl süreli işlem yasağı uygulanmasına karar verildi.

Alnus Yatırım Menkul Değerler A.Ş. yönünden yasak, şirketin kendi nam ve hesabına gerçekleştirdiği işlemlerle sınırlı olacak.

Daha önce 6 ay süreyle geçici işlem yasağı uygulanan üç kişinin bu kapsamda geçirdiği sürenin, yeni belirlenen 2 yıllık işlem yasağından düşülmesi kararlaştırıldı.

SPK, Işıklar Enerji paylarındaki işlemler nedeniyle hakkında suç duyurusu kararı alınan kişilerin de işlem yasağı süresince tüm lisanslarının iptal edilmesine hükmetti.

TSB'nin açıklamasında, yoğun yağışların neden olduğu sel ve su baskınlarının evlerde, iş yerlerinde, araçlarda ve sanayi tesislerinde önemli maddi hasarlara yol açabildiği belirtildi.

Afet sonrasında ilk olarak can güvenliğinin sağlanması gerektiği vurgulanırken mevcut zararların büyümemesi ve sigorta işlemlerinin sağlıklı yürütülmesi için alınabilecek önlemler paylaşıldı.

Su baskını yaşanan binalara girerken dikkat edilmeli

TSB, su altında kalan binalara, bodrum katlarına ve kapalı otoparklara güvenli oldukları kesinleşmeden girilmemesi gerektiğini bildirdi.

Elektrik tesisatının suyla temas ettiği durumlarda prizlere, elektrik düğmelerine ve elektrikli cihazlara dokunulmaması istendi.

Elektrik ve doğalgaz sistemlerinin yetkili kişilerce kontrol edilmesi gerektiği belirtilirken resmi kurumların uyarılarının takip edilmesi ve tehlikeli bölgelerden uzak durulması önerildi.

Acil tehlike durumlarında ise 112 Acil Çağrı Merkezi'ne başvurulması gerektiği hatırlatıldı.

Sel hasarı sigorta şirketine nasıl bildirilmeli?

Sel veya su baskını nedeniyle konutunda, iş yerinde ya da aracında zarar oluşan sigortalıların, sigorta şirketleri veya acenteleriyle iletişime geçerek hasar ihbarında bulunmaları gerekiyor.

Hasar dosyasının oluşturulabilmesi için poliçe numarası, hasarın meydana geldiği adres ve zararın niteliğine ilişkin bilgilerin sigorta şirketine iletilmesi önem taşıyor.

TSB, sigorta şirketinin yönlendirmelerinin izlenmesini ve oluşturulan hasar dosyasının numarasının saklanmasını önerdi.

Hasarın gecikmeden bildirilmesinin ekspertiz ve tazminat işlemlerinin daha hızlı yürütülmesine katkı sağlayabileceği belirtilerek poliçelerdeki ihbar sürelerine uyulması gerektiği vurgulandı.

Hasarlı eşyalar fotoğraf ve videolarla kayıt altına alınmalı

Birlik, selin yol açtığı zararların doğru tespit edilebilmesi için güvenli koşullarda fotoğraf ve video çekilmesini tavsiye etti.

Konutlarda zarar gören mobilyaların, beyaz eşyaların, elektronik cihazların ve diğer eşyaların belgelenmesi gerektiği belirtildi.

İş yerlerinde ise hasarlı stokların, makinelerin, ekipmanların ve demirbaşların ayrıntılı olarak kaydedilmesi önerildi.

Mümkünse zarar gören eşyaların marka, model ve yaklaşık değerlerini gösteren bir liste hazırlanması, satın alma faturaları ile servis kayıtlarının muhafaza edilmesi istendi.

Hasar tespiti tamamlanmadan zarar gören eşyaların mümkün olduğunca atılmaması, zorunlu olarak uzaklaştırılacak malzemelerin ise önceden belgelenmesi gerektiği bildirildi.

Zararların artmasını önlemek için tedbir alınmalı

TSB, sigortalıların mevcut hasarın büyümesini engellemek amacıyla güvenli ve makul önlemler alabileceklerini belirtti.

Güvenli koşullar oluştuğunda biriken suyun tahliye edilmesi, zarar görmemiş eşyaların güvenli alanlara taşınması ve elektrikli cihazların gerekli kontroller yapılmadan kullanılmaması önerildi.

Daha büyük hasarlara yol açabilecek tehlikelerin yetkili kişiler tarafından giderilmesi gerektiği ifade edildi.

Temizlik, su tahliyesi ve acil müdahaleler nedeniyle yapılan harcamalara ait faturaların da saklanması istendi.

Açıklamada, acil ve zorunlu müdahaleler için eksperin gelmesinin beklenmesine gerek olmadığı belirtildi. Ancak kapsamlı onarım, tadilat veya hasarlı malzemelerin tamamen kaldırılması öncesinde mümkünse sigorta şirketiyle iletişime geçilmesi tavsiye edildi.

Konut sigortası evdeki bütün eşyaları karşılıyor mu?

TSB, konut sigortasında sel ve su baskını teminatının bulunması halinde, poliçe kapsamına göre farklı zararların karşılanabileceğini açıkladı.

Duvar, zemin, kapı ve sabit tesisatlarda meydana gelen hasarların yanı sıra parke, mutfak dolapları ve diğer sabit donanımlardaki zararlar da ilgili teminat kapsamında değerlendirilebiliyor.

Mobilya, halı, beyaz eşya, elektronik cihaz ve diğer ev eşyalarındaki hasarların karşılanabilmesi için ise poliçede eşya teminatının bulunması gerekiyor.

Bina ve eşya teminatlarının ayrı ayrı düzenlenebildiği hatırlatılarak yalnızca binanın sigortalanmasının evdeki tüm eşyaların da sigortalı olduğu anlamına gelmediği belirtildi.

Kiracıların kendi eşyalarını sigortalatabildiği, bina ve eşyalara ilişkin zararların ilgili poliçelerin şartlarına göre ayrı ayrı değerlendirildiği bildirildi.

İş yerlerinde hangi zararlar karşılanabiliyor?

İş yeri sigortalarında sel ve su baskını teminatı bulunması durumunda, poliçe koşullarına göre bina ve sabit tesisatlardaki zararların yanı sıra ticari mallar, stoklar, makineler, ekipmanlar, üretim hatları, elektronik cihazlar ve demirbaşlardaki hasarlar karşılanabiliyor.

İşletmelerin faaliyetlerine ara vermesi nedeniyle ortaya çıkan gelir kayıpları da gerekli şartları karşılayan iş durması veya kar kaybı teminatlarının bulunması halinde tazmin edilebiliyor.

TSB, işletmelere zarar gören stok ve makinelerini ayrıntılı biçimde belgelemelerini, mümkün olduğunda envanter kayıtları ile faturalarını hazırlamalarını önerdi.

Selde kalan araçlar çalıştırılmamalı

Türkiye Sigorta Birliği, sel ve su baskınlarından etkilenen araçların çalıştırılmaması gerektiği konusunda uyardı.

Suya maruz kalan motorun çalıştırılmasının mevcut hasarı artırabileceği belirtilerek araçların hareket ettirilmeye zorlanmaması istendi.

Araçların bulunduğu durumun güvenli koşullarda fotoğraflanması ve kasko sigortası varsa sigorta şirketine hasar ihbarında bulunulması önerildi.

Çekici hizmeti ve aracın servise götürülmesi konusunda sigorta şirketinin yönlendirmelerinin takip edilmesi gerektiği bildirildi.

Can güvenliği ve hasarın büyümesini önlemek için zorunlu kurtarma ve koruma işlemleri dışında, sigorta şirketinin onayı ve gerekli incelemeler tamamlanmadan kapsamlı onarıma başlanmaması istendi.

Elektrikli araçlarda ise bataryalara ve elektrik sistemlerine müdahale edilmemesi, aracın çalıştırılmaması ve şarja bağlanmaması gerektiği vurgulandı.

Bu araçlar için sigorta şirketiyle görüşülerek uygun çekici desteğinin talep edilmesi tavsiye edildi.

Sel ve su baskınlarının araçlarda oluşturduğu zararların, ilgili teminatı içeren kasko poliçeleri kapsamında ve poliçe şartlarına bağlı olarak karşılanabildiği hatırlatıldı.

Sigorta tazminatı nasıl hesaplanıyor?

TSB'nin açıklamasına göre hasar ihbarının ardından sigorta şirketi tarafından dosya oluşturuluyor ve zararın incelenmesi için eksper görevlendiriliyor.

Eksper, hasarın nedenini, kapsamını ve tutarını belirlemek amacıyla gerekli incelemeleri yaparak zarar gören varlıkları değerlendiriyor.

Ödenecek tazminatın hesaplanmasında poliçedeki teminatlar, sigorta bedelleri, teminat limitleri, muafiyetler, diğer poliçe koşulları ve ekspertiz sonucunda belirlenen zarar tutarı dikkate alınıyor.

Her hasarın kendi poliçe şartlarına göre değerlendirildiği belirtilerek sigortalıların teminat kapsamlarını kontrol etmeleri gerektiği ifade edildi.

Sel öncesinde alınabilecek önlemler de açıklandı

Türkiye Sigorta Birliği, sel ve su baskınlarının neden olabileceği maddi kayıpların azaltılması için afet öncesinde alınabilecek tedbirlere de değindi.

Konut ve iş yerlerinde su baskını riskinin değerlendirilmesi, bodrum katları ile riskli alanlarda bulunan değerli eşyaların ve kritik ekipmanların mümkün olduğunca yüksek noktalarda saklanması önerildi.

Drenaj ve su tahliye sistemlerinin düzenli bakımının yapılması, meteorolojik uyarıların izlenmesi ve sigorta poliçelerinin belirli aralıklarla gözden geçirilmesi gerektiği belirtildi.

Poliçelerde sel ve su baskını teminatının bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi ve sigorta bedellerinin güncel değerleri yansıttığından emin olunması tavsiye edildi.

TSB, sigortanın afet sonrası maddi zararların karşılanmasında güvence sağladığını, ancak zararların azaltılması bakımından afet öncesi tedbirlerin de önemli olduğunu vurguladı.

Bakanlık tarafından hazırlanan "Anonim ve Limited Şirketlerin Sermayelerinin Yeni Asgari Tutarlara Yükseltme Süresinin Uzatılmasına İlişkin Tebliğ" Resmi Gazete'de yayımlandı.

Düzenlemeyle, Türk Ticaret Kanunu kapsamında sermayeleri belirlenen yeni asgari seviyelerin altında kalan şirketlere sermaye artırımı işlemlerini tamamlamaları için ek süre tanındı.

Buna göre, düzenleme kapsamındaki şirketler sermayelerini yeni asgari tutarlara yükseltme işlemlerini 31 Aralık 2027 tarihine kadar gerçekleştirebilecek.

Süre uzatımı, anonim ve limited şirketlerin yanı sıra kayıtlı sermaye sistemini benimseyen halka açık olmayan anonim şirketler için de geçerli olacak.

Kayıtlı sermaye sistemindeki söz konusu şirketlerin başlangıç sermayelerini ve çıkarılmış sermayelerini ilgili asgari tutarlara yükseltmeleri için de son tarih 31 Aralık 2027 olarak belirlendi.

Tebliğ, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek. Düzenlemenin hükümleri Ticaret Bakanı tarafından yürütülecek.

Karar, Rus hükümeti ile devlet şirketlerini hedef alan yaptırımları ve Rusya'dan enerji ithal eden ülkelere yönelik tarifeleri içeren düzenlemenin yürürlüğe girmesine iki gün kala alındı.

Beyaz Saray'ın resmi internet sitesinde yayımlanan açıklamada, Trump'ın yaptırımların askıya alınmasına ilişkin kararnameyi imzaladığı bildirildi.

Açıklamada, söz konusu kararın gerekçesi olarak "ulusal çıkarları" gösterildi.

Trump, yaptırımları eylül ayında onaylamıştı

ABD Başkanı Trump, 18 Eylül'de Rus hükümetine ve devlet şirketlerine yaptırım uygulanmasını içeren yasa tasarısını imzalamıştı.

Düzenleme, Rusya'dan enerji ithal eden ülkelere yönelik gümrük tarifelerinin uygulanmasını da öngörüyordu.

ABD Kongresinin kabul ettiği yasa kapsamında, Rus petrolü veya doğal gazının en büyük ithalatçılarına önemli gümrük vergileri getirilmesi için ABD Başkanı'na talimat verilmişti.

Rusya ile dizel tedariki anlaşması açıklanmıştı

Trump, 9 Ekim'de yaptığı açıklamada, küresel akaryakıt fiyatlarını düşürmek amacıyla Rusya ile yüz binlerce ton dizel tedariki konusunda anlaşmaya vardıklarını duyurmuştu.

ABD Başkanı, söz konusu anlaşma karşılığında Rusya'ya yönelik yaptırımların geçici olarak askıya alındığını da bildirmişti.

Trump'ın dizel tedarikine ilişkin açıklaması, ABD Kongresinin Rus petrolü ve doğal gazının başlıca ithalatçılarına yönelik gümrük tarifelerini içeren yasayı kabul etmesinden birkaç hafta sonra gelmişti.

Beyaz Saray tarafından duyurulan son kararnameyle Rusya'ya yönelik söz konusu yaptırımların askıya alınması kararlaştırıldı.

SPK'nın haftalık bülteninde yer alan duyuruya göre, Kurulun 17 Eylül 2026 tarihli kararları kapsamında tasfiyesine karar verilen Hedef Portföy Yönetimi A.Ş.'nin kurucusu olduğu fonlar için tasfiye işlemlerinin başlatılmasına izin verildi.

Söz konusu izin, 30 Eylül 2026 tarihli Kurul Bülteni'nde yayımlanan karar doğrultusunda verildi.

Kurul, Hedef Portföy Yönetimi A.Ş.'nin kurucusu olduğu fonların tasfiye işlemlerinin daha önce belirlenen esaslara göre gerçekleştirilmesini de kararlaştırdı.

Buna göre Hedef Portföy fonlarının tasfiyesinde, 30 Eylül 2026 tarihli Kurul kararıyla A1 Capital Portföy Yönetimi A.Ş., Bulls Portföy Yönetimi A.Ş. ve Pardus Portföy Yönetimi A.Ş.'nin kurucusu olduğu fonlar için belirlenen esaslar uygulanacak.

Tasfiye sırası yatırımcı sayısına göre belirlenecek

SPK, 30 Eylül'de aldığı kararla A1 Capital, Bulls ve Pardus Portföy'ün tasfiye sürecindeki fonlarının, atanan Ziraat Bankası yetkilisiyle birlikte tasfiye edilmesini kararlaştırmıştı.

Aynı kararda, fonların tasfiye sırasının yatırımcı sayılarına göre belirlenmesi öngörülmüştü. Bu kapsamda tasfiye işlemlerinin, yatırımcı sayısı en yüksek olan fondan başlanarak yatırımcı sayısı en düşük olan fona doğru yürütülmesi kararlaştırılmıştı.

Hedef Portföy Yönetimi A.Ş.'nin kurucusu olduğu fonların tasfiye işlemleri de SPK'nın söz konusu kararında belirlediği esaslara tabi olacak.

ABD Hazine Bakanlığı, eylül ayına ve 2026 mali yılının tamamına ilişkin bütçe dengesi verilerini yayımladı.

Açıklanan verilere göre, 1 Ekim 2025'te başlayan ve 30 Eylül 2026'da tamamlanan mali yılın son ayında federal hükümetin bütçesi 27 milyar dolar açık verdi.

Federal bütçe, bir önceki yılın aynı ayında ise 198 milyar dolar fazla kaydetmişti.

Eylül ayında federal hükümetin gelirleri yıllık bazda yüzde 3 artarak 558 milyar dolara yükseldi. Aynı dönemde harcamalar yüzde 69 artışla 585 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Bütçe açığı 2021'den bu yana en yüksek seviyede

ABD federal hükümetinin 2026 mali yılındaki toplam bütçe açığı 1,99 trilyon dolar oldu.

2025 mali yılında 1,78 trilyon dolar olarak kaydedilen bütçe açığı, son mali yılda yüzde 12 artış gösterdi.

Böylece bütçe açığı, Covid-19 salgınının etkilerinin görüldüğü 2021 mali yılındaki 2,77 trilyon dolarlık seviyenin ardından son 5 yılın en yüksek düzeyine ulaştı.

Federal hükümetin toplam gelirleri, 2026 mali yılında bir önceki yıla kıyasla yüzde 3 artarak 5,4 trilyon dolara çıktı.

Kamu harcamaları ise aynı dönemde yüzde 6 yükselişle 7,4 trilyon dolara ulaştı.

Faiz ödemeleri arttı, gümrük vergisi gelirleri azaldı

ABD federal hükümetinin faiz giderlerinde 2026 mali yılında artış kaydedildi.

Brüt faiz ödemeleri, 2025 mali yılındaki 1,22 trilyon dolardan 2026 mali yılında 1,36 trilyon dolara yükseldi.

Net faiz giderleri de aynı dönemde artarak 1 trilyon doların üzerine çıktı. Söz konusu giderler, 2025 mali yılında 970,4 milyar dolar seviyesindeydi.

Öte yandan federal hükümetin net gümrük vergisi gelirlerinde düşüş gerçekleşti.

2025 mali yılında 194,9 milyar dolar olan net gümrük vergisi gelirleri, 2026 mali yılında 173,2 milyar dolara geriledi.

BIST 100 endeksi, hafta içerisinde en düşük 11.653,38 puanı, en yüksek 12.291,17 puanı gördü. Endeks, önceki haftanın kapanışına kıyasla yüzde 4,44 düşerek 11.721,72 puandan haftayı tamamladı.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı yüzde 0,05 artışla 6 bin 648 liraya çıktı. Cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 0,04 yükselerek 43 bin 327 liraya ulaştı.

Önceki hafta sonunda 10 bin 883 lira olan çeyrek altının satış fiyatı, yüzde 0,04 artışla 10 bin 887 liraya yükseldi.

Döviz piyasasında ABD doları haftalık yüzde 0,37 değer kazanarak 49,5270 liraya çıktı. Euro ise yüzde 0,93 artışla 55,7610 liraya ulaştı.

Yatırım fonlarında haftalık yüzde 1,79, emeklilik fonlarında ise yüzde 0,13 oranında değer kaybı gerçekleşti.

Fon kategorileri arasında en yüksek haftalık getiri, yüzde 0,83 ile "Para Piyasası Fonları" kategorisinde kaydedildi.

Alım tarafında İş Yatırım öne çıkarken, satış tarafında Bank of America ve QNB Yatırım dikkat çekti.

Net alıcı kurumlar

İş Yatırım: 2 milyar 144 milyon TL

Ünlü Menkul: 642 milyon TL

Garanti BBVA Yatırım: 554 milyon TL

Yapı Kredi: 510 milyon TL

Ahlatcı Yatırım: 278 milyon TL

Diğer: 1 milyar 818 milyon TL

Net satıcı kurumlar

Bank of America (BofA): -1 milyar 723 milyon TL

QNB Yatırım: -1 milyar 314 milyon TL

Deniz Yatırım: -669 milyon TL

TEB Yatırım: -529 milyon TL

Tacirler Yatırım: -441 milyon TL

Diğer: -1 milyar 270 milyon TL

Bankacılık endeksi yüzde 1,87, holding endeksi de yüzde 2,46 değer kaybetti.

Tüm sektör endeksleri gerilerken, en fazla kaybettiren ise yüzde 5,72 ile finansal kiralama faktoring oldu.

ABD'de açıklanan makroekonomik veriler, tahvil piyasasına ilişkin gelişmeler ve teknoloji hisselerinin seyri, küresel piyasaların yönü üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor.

Analistler, haftaya yurt içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) faiz kararı, yurt dışında ise dünya genelinde Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri ile İngiltere ve Japonya'da enflasyon, Çin'de ise büyüme verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.600 ve 11.500 puanın destek, 11.800 ve 11.900 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Bu arada Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fonların koordineli işlemleri dahil sermaye piyasası suçlarıyla mücadeleyi güçlendirecek yasal düzenlemeleri 2027 yılı başına kadar tamamlamayı planladıklarını belirtti.

Küresel endeks sağlayıcılarından MSCI, Türkiye'ye ilişkin basın açıklamasında, hisse senedi piyasasındaki bazı endeks değişikliklerinin ikinci bir duyuruya kadar dondurulduğunu belirtmişti. Türk otoritelerinin, sermaye piyasalarında attığı adımlara işaret eden MSCI, alınan bu önlemlerin, yatırımcıların beklediği yapısal iyileşmeleri sağlayıp sağlamadığının değerlendirilebilmesi için ilave zamana ihtiyaç duyulduğunu kaydetmişti.

Öte yandan, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor's'un (S&P) bu akşam Türkiye'ye ilişkin değerlendirmesini açıklaması bekleniyor. Beklenti, S&P'nin Türkiye'nin kredi notunu "BB-", not görünümünü ise "durağan" olarak koruması yönünde.

BIST 100’de en çok yükselen hisseler

GLYHO: %0,57

AKFYE: %0,51

BRSAN: %0,30

BIST 100’de en çok düşen hisseler

ASTOR: %-9,99

ODAS: %-9,42

ZOREN: %-6,90

ANSGR: %-6,47

VESTL: %-6,45

ABD Çalışma Bakanlığı, eylül ayına ilişkin ithalat ve ihracat fiyat endeksi verilerini açıkladı. Buna göre, ithalat fiyat endeksi eylülde bir önceki aya kıyasla yüzde 1,1 yükseldi.

Piyasa beklentileri ithalat fiyat endeksinin bu dönemde yüzde 0,9 artması yönündeydi. Endeks, ağustosta yüzde 0,5 yükselmişti. İthalat fiyat endeksi, eylülde geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 8,1 ile Temmuz 2022'den bu yana en yüksek yıllık artışını kaydetti.

İhracat fiyat endeksi de eylülde aylık bazda yüzde 2,2 arttı. Bu artışta geçen ay tarım dışı ve tarımsal ihracatta yükselen fiyatlar etkili oldu.

Piyasa beklentileri ihracat fiyat endeksinin bu dönemde yüzde 1 artması yönündeydi. Endeks, ağustosta yüzde 1,2 artmıştı.

İhracat fiyat endeksi eylülde geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 11,6 yükseldi. Bu oran, endekste Temmuz 2022'den bu yana kaydedilen en yüksek yıllık artış oldu.​​​​​​​

Açıklanan verilere göre, ülkede sanayi üretimi eylülde bir önceki aya kıyasla yüzde 0,7 yükseldi.

Piyasalarda sanayi üretiminin söz konusu dönemde yüzde 0,4 artması bekleniyordu. Böylece gerçekleşen artış, beklentinin 0,3 puan üzerinde oldu.

Ağustos ayında yüzde 0,1 artış kaydeden sanayi üretimi, eylülde yükselişini hızlandırdı.

Sanayi üretimi yıllık bazda ise yüzde 2,2 artış gösterdi.

İmalat sanayisinde üretim yeniden arttı

ABD'de imalat sanayisi üretimi eylül ayında bir önceki aya göre yüzde 0,3 yükseldi.

İmalat sanayisindeki artış, piyasa beklentileriyle paralel gerçekleşti.

Ağustos ayında yüzde 0,2 gerileyen imalat sanayisi üretimi, eylül ayında yeniden artışa geçti.

Kapasite kullanım oranında da yükseliş kaydedildi.

Eylülde 0,5 puan artan kapasite kullanım oranı yüzde 76,9'a ulaştı. Piyasa beklentisi, kapasite kullanım oranının yüzde 76,5 olması yönündeydi.

Ağustos ayında yüzde 76,4 olarak kaydedilen kapasite kullanım oranı, eylülde beklentilerin üzerine çıkmasına rağmen 1972-2025 dönemindeki uzun vadeli ortalamasının 2,5 puan altında kaldı.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ve Macrohub verilerine göre, tüketici kredilerinin büyüme hızı önceki yüksek seviyelerinden belirgin şekilde uzaklaştı.

13 haftalık yıllıklandırılmış ve kur etkisinden arındırılmış verilere göre, 9 Ekim 2026 itibarıyla tüketici kredilerindeki büyüme yüzde 14,5 seviyesine geriledi.

Aynı dönemde ticari kredilerde büyüme yüzde 23,6 olarak gerçekleşti. Böylece ticari kredi büyümesi, tüketici kredilerinin 9,1 puan üzerine çıktı.

Tüketici kredilerindeki büyümenin tarihsel seyri incelendiğinde, daha önce yüzde 62,5 seviyesine kadar yükselen oranın sonraki dönemde yüzde 40,9 ile ara zirve oluşturduğu görüldü.

Bu seviyenin ardından aşağı yönlü bir seyir izleyen tüketici kredisi büyümesi, son verilerle birlikte yüzde 14,5'e kadar geriledi.

Ticari kredilerde ise farklı bir görünüm ortaya çıktı. Daha önce yüzde 16,1 seviyesine kadar düşen ticari kredi büyümesi, sonraki dönemde toparlanarak yüzde 23,6'ya yükseldi.

Ons altın haftalık bazda yüzde 0,64 gerileyerek 4.165,94 dolar seviyesine geldi. Hafta içerisinde en düşük 4.073,35 dolar, en yüksek 4.216,91 dolar seviyesi görüldü.

Altında haftanın zirvesi 4.217 dolar

Altının haftalık zirvesi yaklaşık 4.217 dolar olurken fiyatlarda özellikle ABD'den gelen makroekonomik verilerin ardından dalgalanma arttı.

Beklentileri aşan ABD enflasyonu, Fed'in ilave faiz artırımı ihtimalini güçlendirerek haftanın bir bölümünde dolar ve tahvil faizlerini yukarı taşıdı. Bu görünüm altın üzerinde satış baskısı oluşturdu.

Haftanın sonuna doğru dolar endeksi ve ABD tahvil faizlerinde görülen gerileme ise altındaki kayıpların bir bölümünün telafi edilmesine yardımcı oldu.

Altında hangi seviyeler izleniyor?

Ons altında kısa vadede 4.103,69 dolar ilk önemli destek seviyesi olarak öne çıkıyor.

Bu seviyenin aşağı yönlü kırılması halinde 4.014,51 ve 3.962,72 dolar seviyeleri izlenebilir.

Yukarı yönlü hareketlerde ise 4.244,66 dolar ilk direnç konumunda bulunuyor. Bu seviyenin aşılması halinde 4.296,45 ve 4.385,63 dolar seviyeleri gündeme gelebilir.

ABD enflasyonu altını baskıladı

ABD'de eylül ayı çekirdek tüketici enflasyonu yıllık yüzde 2,6 ile yüzde 2,5'lik beklentinin üzerinde gerçekleşti.

Ardından gelen güçlü üretici enflasyonu verileri de fiyat baskılarının tamamen ortadan kalkmadığına işaret etti.

Bu gelişmeler Fed'in faizleri yeniden artırabileceğine yönelik beklentilerin güçlenmesine neden olurken, faiz getirisi sağlamayan altın üzerinde baskı yarattı.

Altın fonlarına para girişi devam etti

Fiyatlardaki haftalık düşüşe rağmen küresel altın fonlarına yatırımcı ilgisi sürdü.

9 Ekim ile biten haftada küresel altın ETF'lerine toplam 4,5 ton net giriş gerçekleşti.

Avrupa'dan 2,8 ton, Asya'dan 2,5 ton ve diğer bölgelerden 0,2 ton giriş kaydedilirken Kuzey Amerika'dan 1 ton çıkış yaşandı.

Vadeli piyasalarda temkinli görünüm

Vadeli piyasalarda ise yatırımcıların daha temkinli hareket ettiği görüldü.

Altında spekülatif net uzun pozisyonlar haftalık 8,3 bin kontrat azalarak 210,3 bin kontrata geriledi.

ETF tarafında para girişinin sürmesine rağmen vadeli işlemlerde uzun pozisyonların azalması, yüksek faiz riskinin yatırımcı davranışları üzerindeki etkisinin devam ettiğine işaret etti.

Gümüş altından daha sert düştü

Haftanın dikkat çeken hareketlerinden biri de gümüşte yaşandı.

Ons gümüş haftalık yüzde 5,11 değer kaybederek 57,67 dolar seviyesine geriledi. Hafta içerisinde en düşük 55,39 dolar, en yüksek 61,44 dolar görüldü.

Böylece gümüş, haftalık bazda altına göre çok daha sert bir kayıp yaşadı.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) 9 Ekim 2026 tarihli verilerine göre, ihtiyaç kredilerinde takibe dönüşüm oranı yüzde 6,83 seviyesine yükseldi.

Böylece ihtiyaç kredilerinde takipteki alacak oranı, daha önce kaydedilen yüzde 6,66'lık en yüksek seviyeyi aşarak yeni bir rekor kırdı.

Bireysel kredi kartlarında da takipteki alacak oranındaki yükseliş sürdü. Kredi kartlarında söz konusu oran yüzde 5,9'a ulaştı.

Bankacılık sektörünün genelinde ise toplam takipteki alacak oranı yüzde 3,2 olarak gerçekleşti.

İhtiyaç kredileri ve kredi kartlarında yükseliş sürüyor

BDDK verileri, ihtiyaç kredileri ve bireysel kredi kartlarında takipteki alacak oranlarının 2024 yılında görülen düşük seviyelerin ardından yeniden yükselişe geçtiğini ortaya koydu.

2025 yılında başlayan artış eğilimi, 2026 yılında da devam etti.

İhtiyaç kredilerinde takibe dönüşüm oranının yüzde 6,83'e ulaşması, bireysel kredi segmentinde geri ödeme performansındaki bozulmanın belirginleştiğini gösterdi.

Bireysel kredi kartlarında takipteki alacak oranının yüzde 5,9'a, bankacılık sektörü genelinde ise yüzde 3,2'ye yükselmesi, takipteki alacaklardaki artışın yalnızca ihtiyaç kredileriyle sınırlı kalmadığını ortaya koydu.

Son verilerle birlikte ihtiyaç kredilerindeki takibe dönüşüm oranı, hem bireysel kredi kartlarının hem de bankacılık sektörünün genel takipteki alacak oranının üzerinde gerçekleşti.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) verilerine göre, KOBİ kredilerinde takipteki alacak oranı 9 Ekim 2026 itibarıyla yüzde 4,2 seviyesine yükseldi.

Böylece söz konusu oran, yüzde 3,1 düzeyindeki 10 yıllık ortalamanın 1,1 puan üzerine çıktı.

Aynı dönemde genel ticari kredilerde takipteki alacak oranı yüzde 2,5 olarak gerçekleşti. KOBİ kredileri ile genel ticari krediler arasındaki fark ise 1,7 puana ulaştı.

Veriler, KOBİ kredilerinde geri ödeme kaynaklı risklerin genel ticari kredilere göre daha belirgin hale geldiğini gösterdi.

KOBİ kredilerinde takipteki alacak oranı yeniden yükseldi

2018-2026 dönemine ilişkin veriler, KOBİ kredileri ile genel ticari kredilerde takipteki alacak oranlarının farklı dönemlerde yükseliş ve düşüş gösterdiğini ortaya koydu.

COVID-19 salgınının etkili olduğu 2020 yılı civarında KOBİ kredilerinde takipteki alacak oranı yüzde 10'un üzerine çıkarken genel ticari kredilerde bu oran yüzde 6'yı aştı.

Sonraki yıllarda her iki kredi grubunda da takipteki alacak oranları gerilemeye başladı.

2021-2024 döneminde devam eden düşüşle birlikte oranlar, 2024 yılı civarında yüzde 1,5-2 aralığına kadar indi.

Ancak 2025 yılından itibaren takipteki alacak oranlarında yeniden yükseliş görüldü.

Bu eğilim 2026 yılında özellikle KOBİ kredilerinde belirginleşti. KOBİ kredilerinde oran yüzde 4,2'ye ulaşırken genel ticari kredilerde yüzde 2,5 seviyesinde kaldı.

İki kredi grubu arasındaki farkın açılması, KOBİ'lerin kredi geri ödemelerinde karşılaştığı baskının arttığına işaret eden göstergeler arasında yer aldı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı hane halkı tüketim harcaması araştırmasının bölgesel sonuçlarını açıkladı. Verilere göre Türkiye genelindeki toplam tüketim harcamalarından en yüksek payı İstanbul aldı.

Hanehalkı Bütçe Araştırması'nın 2023, 2024 ve 2025 yıllarına ait verilerinin birleştirilmesiyle hazırlanan sonuçlar, tüketim harcamalarının büyük bölümünün konut ve kira, gıda ve alkolsüz içecekler ile ulaştırma kalemlerinde yoğunlaştığını gösterdi.

Türkiye'deki toplam tüketim harcamalarının yüzde 25,6'sı İstanbul'da yaşayan hane halkları tarafından gerçekleştirildi. İstanbul'u yüzde 14,5 ile Ege Bölgesi, yüzde 12,6 ile Akdeniz Bölgesi takip etti.

Toplam tüketim harcamalarından en düşük payı yüzde 1,4 ile Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi aldı. Bu bölgeyi yüzde 2,5 ile Ortadoğu Anadolu ve yüzde 2,8 ile Doğu Karadeniz izledi.

Eğitim ve konut harcamalarında İstanbul öne çıktı

İstanbul, Türkiye genelindeki eğitim hizmetleri harcamalarının yüzde 38,3'ünü gerçekleştirdi.

Kentteki hane halklarının ülke genelindeki lokanta ve konaklama hizmetleri harcamalarından aldığı pay yüzde 32,2, konut ve kira harcamalarından aldığı pay yüzde 28,4 oldu. Eğlence, spor ve kültür harcamalarının ise yüzde 27,3'ü İstanbul'da yapıldı.

Toplam tüketim harcamalarında ikinci sırada bulunan Ege Bölgesi, Türkiye genelindeki alkollü içecekler, tütün ve tütün ürünleri harcamalarının yüzde 17,9'unu gerçekleştirdi.

Ege'nin sağlık harcamalarındaki payı yüzde 15,9 olurken mobilya ve ev eşyaları ile eğlence, spor ve kültür harcamalarındaki payı yüzde 15,5 olarak hesaplandı.

Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi'nin Türkiye genelindeki gıda ve alkolsüz içecekler ile alkollü içecekler ve tütün ürünleri harcamalarından aldığı pay yüzde 1,9, giyim ve ayakkabı harcamalarından aldığı pay ise yüzde 1,8 oldu.

Ortadoğu Anadolu Bölgesi'nin gıda ve alkolsüz içecekler, giyim ve ayakkabı ile bilgi ve iletişim harcamalarındaki payı yüzde 3,4 olarak belirlendi. Bölgenin mobilya ve ev eşyaları harcamalarındaki payı ise yüzde 2,9 seviyesinde gerçekleşti.

Gıdaya en yüksek pay Güneydoğu Anadolu'da

Bölgelerin kendi tüketim harcamaları içindeki dağılımına bakıldığında, konut ve kiraya en yüksek payı yüzde 29,6 ile İstanbul ayırdı. En düşük oran ise yüzde 22,1 ile Kuzeydoğu Anadolu'da kaydedildi.

Ulaştırma harcamalarının bölgesel tüketim içindeki payı yüzde 23,3 ile Batı Marmara'da en yüksek, yüzde 16,5 ile Güneydoğu Anadolu'da en düşük seviyede gerçekleşti.

Gıda ve alkolsüz içeceklerin hane halkı tüketim harcamalarındaki payı ise yüzde 27,1 ile Güneydoğu Anadolu'da en yüksek düzeye ulaştı. İstanbul, yüzde 14,2 ile gıdaya en düşük payı ayıran bölge oldu.

Daha ayrıntılı bölgesel sınıflandırmada konut ve kira harcamalarına en yüksek payı yüzde 30,2 ile İzmir ayırırken en düşük oran yüzde 19,6 ile Van, Muş, Bitlis ve Hakkari bölgesinde görüldü.

Motorlu taşıt alımları, akaryakıt, yolcu taşımacılığı ve araç bakım-onarım giderlerini kapsayan ulaştırma harcamalarında ise yüzde 25 ile Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova bölgesi ilk sırada yer aldı. En düşük pay yüzde 12,9 ile Şanlıurfa ve Diyarbakır bölgesinde gerçekleşti.

Gıda ve alkolsüz içecek harcamalarının toplam tüketim içindeki payı yüzde 29,6 ile Şanlıurfa ve Diyarbakır bölgesinde en yüksek seviyeye ulaşırken İstanbul yüzde 14,2 ile son sırada yer aldı.

TİM 13. İnovasyon Haftası Programı'nda konuşan Erdoğan, fon piyasasında yatırımcılarla fırsatçılar arasında net bir ayrım yapıldığını belirterek sürecin kontrol altına alındığını söyledi.

"Fonlardaki birikimler yatırımcılara ödenecek"

Erdoğan, tasfiyesine karar verilen fonlardaki birikimlerin hak sahiplerine ödenmesinin öncelikleri arasında bulunduğunu ifade etti.

Geçen hafta başlayan ödemelerin sorunsuz şekilde devam ettiğini belirten Erdoğan şu ifadeleri kullandı:

"Fon piyasamızın belli bir kısmında nükseden bir sorunla mücadele ediyoruz. Sorunu kontrol altına aldık. Fon Koordinasyon Kurulu'nu oluşturduk, cerrah titizliğiyle operasyonu yürütüyoruz. Hassas ve dikkatli adımlarla meseleyi hakkaniyete en uygun şekilde çözüyoruz. Üç tane önceliğimiz var. Birincisi tasfiyesine karar verilen fonlardaki birikimlerin yatırım sahiplerine ödenmesi. Geçen hafta ödemeler başladı, sorunsuz devam ediyor. TBMM'ye sunulan kanun teklifimizin yasalaşmasıyla birlikte ara ödemeler başlayacak."

Cumhurbaşkanı Erdoğan, fon piyasasında usulsüz şekilde yüksek kazanç sağladığı değerlendirilen kişilerle yatırımcıların birbirinden ayrıldığını belirtti.

Sağlanan fahiş kazançların karşılıksız kalmayacağını ifade eden Erdoğan, sözlerini şöyle noktaladı: 

"Benim ihracatçı kardeşim bir konteyner daha fazla ürün satmak için ülke ülke dolaşırken, benim sanayici kardeşim etrafımızı saran ateş çemberine rağmen büyük bir özveriyle çalışırken, benim tüccar kardeşim, esnaf kardeşim helalinden kazanmak için adeta kılı kırk yararken piyasa düzenbazlıklarıyla 3 lirasını sadece 3-5 ayda 10'a, 20'ye, 30'a katlayana asla tolerans göstermeyecek, sağladığı fahiş kazancın bedelini ona mutlaka ödeteceğiz."

Hazırlıkların tamamlanmasının ardından kanun teklifinin ilerleyen günlerde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına sunulması planlanıyor.

Süresiz nafaka yerine evlilik süresine dayalı hesaplama

Taslakta, Anayasa Mahkemesinin süresiz nafakaya ilişkin iptal kararı doğrultusunda Türk Medeni Kanunu'nun yoksulluk nafakasını düzenleyen 175. maddesinde değişiklik yapılması öngörülüyor.

Mevcut düzenlemede yer alan "süresiz olarak nafaka isteyebilir" ifadesinden "süresiz" ibaresinin çıkarılması planlanıyor.

Taslağa göre nafaka süresi, 3 yıldan az olmamak ve evlilik süresinin yarısını aşmamak üzere hakim tarafından belirlenecek.

Hakim, nafaka süresini belirlerken boşanma davasının açıldığı tarihe kadar geçen evlilik süresini, nafaka alacaklısının yaşını, eğitim ve sağlık durumunu, kendi geçimini sağlayabilme imkanını ve nafaka yükümlülüğünün diğer tarafın boşanma sonrası yaşamına etkisini dikkate alacak.

Bununla birlikte bazı özel durumlarda daha uzun süreli nafaka kararı verilebilecek.

Nafaka alacaklısının, yükümlünün haksız fiili nedeniyle çalışamayacak duruma düşmesi veya evlilik süresine bağlı olarak yaşının ilerlemesi ve düzenli gelirinin bulunmaması halinde hakim, öngörülen süreden daha uzun bir nafaka süresi belirleyebilecek.

Mevcut nafaka kararları için geçiş hükümleri hazırlanıyor

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte devam eden davalarda yeni hükümlerin uygulanması öngörülüyor.

Kesinleşmiş nafaka kararları için de geçiş hükümleri üzerinde çalışılıyor.

Bu kapsamda mevcut nafaka süresi ile yeni düzenlemeye göre hesaplanacak süre karşılaştırılacak.

Bazı durumlarda nafaka ödemesinin ilave bir yıl devam etmesi ve ardından yükümlülüğün kendiliğinden sona ermesi planlanıyor. Diğer durumlarda ise nafaka yükümlülüğü, yeni hesaplamaya göre belirlenen sürenin tamamlanmasıyla sona erecek.

Boşanma davalarında temyiz süreci değişebilir

13. Yargı Paketi kapsamında boşanma davalarının temyiz süreçlerine ilişkin değişiklikler de gündemde bulunuyor.

Taslağa göre boşanma ve boşanmanın ferilerine ilişkin bazı istinaf başvurularının esastan reddedilmesi kararları, temyiz edilemeyen kararlar arasına alınacak.

Bu çerçevede velayet, nafaka ve tazminata ilişkin bazı uyuşmazlıklarda da temyiz yolunun kapatılması planlanıyor.

Ancak ilk derece mahkemesi ile bölge adliye mahkemesinin farklı kararlar vermesi durumunda temyiz yoluna başvurulabilecek.

Düzenlemeyle boşanma davalarının daha kısa sürede sonuçlandırılması ve yargılama süreçlerinin hızlandırılması hedefleniyor.

MSCI'nın Türkiye piyasasına yönelik uyarısının ardından BIST 100'de günlük kayıplar yüzde 3'e ulaşırken, endeks dolar bazında 235 seviyesini test etti.

Böylece BIST 100 dolar bazında yaklaşık 16 ayın en düşük seviyesine geriledi.

Mayısta 333 doları görmüştü

BIST 100 endeksi dolar bazında mayıs ayında 333 seviyesine kadar yükselmişti.

Son düşüşle birlikte endeks, mayıs ayında gördüğü seviyelerin belirgin şekilde altına geriledi.

MSCI bazı değişiklikleri dondurdu

Küresel endeks sağlayıcısı MSCI, Türkiye'deki yatırım fonu sektöründe yaşanan krizin ardından Türk hisse senedi piyasasına yönelik incelemelerini artırdı.

Kurum, Türkiye hisse senetleriyle ilgili belirli endeks değişikliklerinin derhal ve ikinci bir duyuruya kadar geçerli olmak üzere dondurulduğunu açıkladı.

MSCI, kararına gerekçe olarak bazı küçük halka açık şirketlerle bağlantılı fon varlıklarını içeren olası koordineli işlemlere ilişkin endişeleri gösterdi.

Türkiye'nin gelişmekte olan piyasa statüsünde risk

MSCI, Türkiye'nin mevcut gelişmekte olan piyasa statüsünün ilerleyen dönemde risk altında kalabileceği uyarısında da bulundu.

Kurum, Haziran 2027'ye kadar yeterli ilerleme kaydedildiğinin görülmemesi halinde Türkiye endekslerinin statüsüne ilişkin ek önlemlerin değerlendirilebileceğini bildirdi.

Bu kapsamda MSCI Türkiye Endekslerinin gelişmekte olan piyasa statüsünden sınır piyasa veya bağımsız piyasa statüsüne olası yeniden sınıflandırılması için bir istişare sürecinin başlatılması da seçenekler arasında yer alıyor.

Hartnett, yüksek faiz oranları, ABD'de yaklaşan ara seçimler ve yapay zeka yatırımlarında yaşanan dalgalanmaların küresel piyasalarda risk iştahını baskılayabileceğini belirtti.

Yaz aylarında etkili olan "aşırı iyimser piyasa ortamının" sona erdiğini ifade eden Hartnett, küresel tahvil piyasalarında yaşanan geniş çaplı satışların reel getirileri yüzde 3 seviyesine taşıdığına dikkat çekti.

Yüksek enerji fiyatları ve devam eden enflasyonist baskıların yatırımcıların endişelerini artırdığını kaydeden Hartnett, mevcut koşullar altında riskli varlıklara yönelik temkinli yaklaşımlarını sürdürdüklerini bildirdi.

BofA stratejisti, özellikle önümüzdeki 3-4 haftalık dönemde riskten kaçınma eğiliminin öne çıkabileceğini değerlendirdi.

Fed'den ekim ayında faiz artışı bekliyor

Hartnett, ABD'de enflasyonun beş yılı aşkın süredir ABD Merkez Bankasının (Fed) hedefinin üzerinde seyrettiğini hatırlattı.

Fed'in güvenilirliğini yeniden güçlendirmek amacıyla ekim ayında faiz artırımına gitmesini beklediklerini belirten Hartnett, para politikasındaki gelişmelerin piyasalara ilişkin değerlendirmelerinde önemli yer tuttuğunu ifade etti.

ABD'de kasım ayında gerçekleştirilecek ara seçimlere de değinen Hartnett, Demokratların seçimlerden geniş çaplı bir zaferle çıkma ihtimalinin arttığını değerlendirdi.

BofA'nın değerlendirmesinde, yüksek reel getiriler, enflasyonist baskılar ve siyasi belirsizlikler önümüzdeki haftalarda küresel piyasalardaki risk iştahını etkileyebilecek başlıca unsurlar olarak öne çıktı.

Çin Devlet Konseyi, Başbakan Li Qiang başkanlığında gerçekleştirilen yürütme toplantısında yapay zekanın ekonomik faaliyetlerle daha güçlü biçimde bütünleştirilmesi gerektiğini vurguladı.

Toplantıda yapay zeka alanında arz ve talep arasındaki eşleştirmenin güçlendirilmesi, ortak araştırma ve geliştirme çalışmalarının teşvik edilmesi ve yeni kullanım alanlarının oluşturulması çağrısında bulunuldu.

Ayrıca pilot uygulamaların doğrulama süreçlerinin hızlandırılması gerektiği belirtildi.

Çin yönetiminin bu adımlarla yapay zeka teknolojilerini daha kısa sürede üretken kapasiteye dönüştürmeyi hedeflediği ifade edildi.

Fiyat Kanunu değişikliğine prensipte onay

Devlet Konseyi toplantısında yapay zeka gündeminin yanı sıra çeşitli yasal düzenlemeler de ele alındı.

Çin Halk Cumhuriyeti Fiyat Kanunu'nda değişiklik yapılmasını öngören taslak görüşülerek prensipte kabul edildi.

Toplantıda Çin Halk Cumhuriyeti Öğretmenler Kanunu'nun revize edilmiş taslağı da değerlendirilerek prensipte onaylandı.

Bunun yanında Çin Halk Cumhuriyeti Arşivler Kanunu'nun uygulanmasına ilişkin hükümler de dahil olmak üzere toplam 14 idari düzenlemenin bazı maddelerinde değişikliğe gidilmesi kararlaştırıldı.

Devlet Konseyi ayrıca limanlar arası deniz yolu yolcu taşımacılığında sorumluluk sınırlarına ilişkin düzenlemenin de aralarında bulunduğu 4 idari düzenlemenin yürürlükten kaldırılmasına karar verdi.

Kararname kapsamında 5 yabancı şirketin Rusya'da bulunan iştirakleri ve hisselerinin yönetimi geçici olarak yerel bir şirkete bırakıldı.

Fransa merkezli zemin kaplama üreticisi Tarkett ile Belçika merkezli kişisel hijyen ürünleri üreticisi Ontex'in Rusya'daki iştirakleri, Center Capital adlı yönetim şirketinin kontrolüne geçti.

Ontex'in bünyesinde kişisel bakım ürünleri markası Helen Harper da bulunuyor.

Almanya, Hollanda ve İsveç merkezli şirketler de listede

Putin'in imzaladığı kararname, üç Avrupa şirketinin daha Rusya'daki varlıklarını kapsıyor.

Almanya merkezli Georg MENSHEN, Hollanda merkezli Sonoco Packaging Netherlands Investments ve İsveç merkezli Sverige International Holdings'e ait Rusya'daki ambalaj şirketlerinin hisseleri de Center Capital'in geçici yönetimine devredildi.

Böylece kararnameyle Avrupa merkezli toplam 5 şirketin Rusya'daki iştirakleri veya hisseleri üzerinde geçici yönetim uygulamasına gidildi.

Rusya, daha önce de Batılı ülkelerin yaptırımlarına karşılık olarak bazı yabancı şirketlerin ülkedeki varlıklarına geçici yönetim atamış veya söz konusu varlıkların yönetimini yerel şirketlere bırakmıştı.

IMF, Türkiye ekonomisinin 2026 yılında yüzde 2,7, 2027 yılında yüzde 3,6 ve 2028 yılında yüzde 4 büyüyeceğini öngördü.

Nisan 2026 tahminleriyle karşılaştırıldığında bu yılın büyüme beklentisi 0,7 puan düşürüldü. Buna karşılık 2027 yılı tahmini 0,1 puan, 2028 yılı tahmini ise 0,2 puan artırıldı.

Türkiye'nin enflasyon tahminleri yükseltildi

IMF'nin güncel projeksiyonlarına göre Türkiye'de yıllık enflasyonun 2026 sonunda yüzde 31,2, 2027 sonunda yüzde 26,5 ve 2028 sonunda yüzde 20,6 olması bekleniyor.

Kurum, önceki raporuna kıyasla enflasyon tahminini 2026 yılı için 2,6 puan, 2027 yılı için 5,1 puan ve 2028 yılı için 3,6 puan yükseltti.

Böylece IMF, Türkiye'de enflasyonun önümüzdeki yıllarda gerilemesini beklemekle birlikte önceki tahminlerine göre daha yüksek seviyelerde gerçekleşeceğini öngördü.

Avrupa ekonomisinde büyüme beklentisi

IMF, Avrupa ekonomisinin art arda yaşanan şoklara rağmen büyümeyi sürdürdüğünü ancak ekonomik görünümün kırılganlığını koruduğunu bildirdi.

Raporda yüksek enerji fiyatları, jeopolitik riskler, ticaret tarifeleri, kuraklık, artan kamu harcamaları ve yükselen tahvil faizleri büyümeyi sınırlandıran başlıca unsurlar arasında sıralandı.

Avrupa ekonomisinin 2026 yılında yüzde 1,5, 2027 yılında yüzde 1,6 ve 2028 yılında yüzde 1,7 büyümesi bekleniyor.

Euro Bölgesi için büyüme tahminleri ise aynı yıllar için sırasıyla yüzde 1,1, yüzde 1,2 ve yüzde 1,3 olarak açıklandı.

IMF, Orta, Doğu ve Güneydoğu Avrupa ülkelerinde enerji kaynaklı şokların ihracata dayalı büyüme modelini zorlaştırdığını ve bazı ekonomilerde fiyat baskılarını artırdığını belirtti.

Avrupa'nın yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmesinin Orta Doğu'daki savaşın ekonomik etkilerini hafiflettiğine işaret edilen raporda, düşük verimlilik, yetersiz ekonomik ölçek ve inovasyon eksikliğinin orta vadeli büyümeyi sınırlayabileceği vurgulandı.

Avrupa'da enflasyon baskısı devam edebilir

IMF, Avrupa genelinde yıllık enflasyonun 2026'da yüzde 5,8, 2027'de yüzde 5,1 ve 2028'de yüzde 4,1 seviyesinde gerçekleşeceğini tahmin etti.

Euro Bölgesi'nde ise enflasyonun 2026'da yüzde 3,1, 2027'de yüzde 2,8 ve 2028'de yüzde 2,2 olması bekleniyor.

Raporda petrol fiyatlarının savaş döneminde ulaştığı zirvelerin altında kalmasına rağmen doğal gaz ve rafine petrol ürünlerindeki yüksek fiyatların enflasyonu bir süre daha hedeflerin üzerinde tutabileceği belirtildi.

Bazı ülkelerde güçlü ücret artışlarının ve gevşek maliye politikalarının enflasyonla mücadeleyi zorlaştırabileceği ifade edildi.

IMF, ihtiyaç duyulması halinde para politikasının daha fazla sıkılaştırılması ve genişleyici maliye politikalarından kaçınılması gerektiğine dikkat çekti.

Almanya'nın büyüme tahmini yükseltildi

IMF, Almanya ekonomisi için 2026 büyüme beklentisini yüzde 0,8'den yüzde 1,3'e yükseltti. Fransa'nın büyüme tahmini ise yüzde 0,9'dan yüzde 0,4'e indirildi.

Aynı yıl İspanya ekonomisinin yüzde 2,5, İtalya'nın yüzde 0,8 ve İngiltere'nin yüzde 1,3 büyüyeceği öngörüldü.

Romanya'nın büyüme tahmini yüzde 0,7'den eksi yüzde 0,5'e düşürülürken Rusya için yüzde 0,9, Ukrayna için yüzde 1 büyüme beklentisi açıklandı.

IMF, Avrupa ekonomisinin dayanıklılığını artırmak amacıyla inovasyonun desteklenmesi, Avrupa Birliği tek pazarının tamamlanması, ürün piyasalarındaki engellerin azaltılması ve sermaye ile iş gücü hareketliliğinin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.

Küresel hisse senedi fonlarına haftalık net giriş 64,5 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bu tutarın 39,1 milyar doları ABD hisse senedi fonlarına yöneldi.

Teknoloji sektörü fonları da 10 milyar dolarlık haftalık giriş kaydetti. Söz konusu fonlara yıl başından bu yana yönelen toplam kaynak 196 milyar dolarla rekor seviyeye ulaştı.

ABD hisse senedi fonlarına 2026 yılı başından itibaren gerçekleşen toplam girişler ise 636 milyar dolara yükselerek rekor kırdı.

Tahvil fonlarına girişler devam etti

BofA verilerine göre tahvil fonlarına haftalık 11,8 milyar dolarlık net giriş gerçekleşti.

ABD Hazine tahvili fonlarına yönelen kaynak 3,6 milyar dolar olurken bu fonlar üst üste 16'ncı haftada da yatırımcı girişi kaydetti.

Böylece ABD Hazine tahvili fonlarında Ağustos 2024'ten bu yana en uzun kesintisiz giriş serisi oluştu.

Fon girişleri, küresel piyasalarda oynaklığın arttığı bir dönemde gerçekleşti. Perşembe günü Nasdaq endeksi yüzde 1,8 değer kaybederken ABD tahvillerinde yükseliş görüldü. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi ise 10 baz puan geriledi.

Para piyasası fonlarından 53,1 milyar dolar çıkış

Raporda, nakit benzeri yatırım araçları olarak değerlendirilen para piyasası fonlarından haftalık 53,1 milyar dolarlık çıkış yaşandığı belirtildi.

BofA'nın değerlendirmesi, piyasalardaki dalgalanmaya rağmen yatırımcıların hem hisse senedi hem de tahvil fonlarına kaynak aktardığını ortaya koydu.

Gelişmekte olan piyasa fonlarına aynı dönemde toplam 17,7 milyar dolar giriş gerçekleşti. Bu tutarın 8,6 milyar doları Çin piyasasına yöneldi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verilerine göre 1-3 ay vadeli TL mevduatlarda ortalama basit faiz oranı yüzde 36,4 seviyesine düştü.

Ticari kredi faizi yüzde 39 oldu

Kredili Mevduat Hesabı ve ticari kredi kartları hariç tutulduğunda ortalama ticari kredi faizi yüzde 39 olarak gerçekleşti. TCMB'nin ağırlık ortalama fonlama maliyitei ise yüzde 37 seviyesine geriledi. 

TCMB'nin ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti ise yüzde 37 seviyesine geriledi.

Mevduat faizlerinde düşüş eğilimi sürüyor

TL mevduat faizleri 2025 yılının başlarında yüzde 45-48 aralığında seyrediyordu.

Faiz oranları takip eden dönemde dalgalı ancak genel olarak aşağı yönlü bir seyir izledi.

2026 itibarıyla mevduat ve kredi faizlerinin yüzde 36,4-39 aralığına kadar gerilediği görüldü.

Kamuyu Aydınlatma Platformuna (KAP) yapılan açıklamada, geri alım kararının pay fiyatında sağlıklı ve istikrarlı fiyat oluşumunu desteklemek, pay sahiplerinin menfaatlerini korumak ve şirketin faaliyet performansının hisse fiyatına yansımasına katkı sağlamak amacıyla alındığı belirtildi.

Holdingin açıklamasına göre, 16 Ekim 2026 itibarıyla başlatılacak program kapsamında azami 42 milyon TL nominal değerli payın geri alınması planlanıyor.

Geri alım işlemleri için kullanılabilecek toplam kaynak ise en fazla 7 milyar TL olarak belirlendi.

Pay geri alım programının süresi azami 3 yıl olacak.

Ayrıca program kapsamında geri alınan payların, geri alım programının yürürlükte olduğu süre boyunca satılmamasına karar verildi.

Dün günü 12.070,17 puandan kapatan BIST 100 endeksi, güne 174,09 puan ve yüzde 1,44 azalışla 11.896,08 puandan başladı.

Endeks, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 407,19 puan ve yüzde 3,37 azalışla 11.662,98 puana indi. Endeks, günün ilk yarısında en düşük 11.659,87 puanı, en yüksek 11.905,80 puanı gördü.

Günün ilk yarısında hizmetler endeksi yüzde 3,33, sanayi endeksi yüzde 4,35, teknoloji endeksi yüzde 4,13 ve mali endeks yüzde 2,76 değer kaybetti.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerin tümü geriledi. En çok işlem gören hisse senetleri, Astor Enerji, ASELSAN, Akbank, Türk Hava Yolları ve BİM Birleşik Mağazalar oldu.

Altının ons fiyatı 4 bin 177 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin basit getirisi yüzde 36,10, bileşik getirisi yüzde 39,36 seviyesinde gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla euro/dolar paritesi 1,1250, sterlin/dolar paritesi 1,3330 ve dolar/yen paritesi 157,9 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 49,5270 liradan, euro 55,7840 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,2 artışla 4 bin 177 dolardan, aralık vadeli Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 0,3 azalışla 105,6 dolardan işlem görüyor.

Günün ilk yarısında düşüş eğiliminde hareket eden BIST 100 endeksi, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 407,1 puan ve yüzde 3,37 azalışla 11.662,98 puana indi.

Toplam işlem hacmi 54,6 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi yüzde 1,85, holding endeksi yüzde 3,24 değer kaybetti.

Tüm sektör endeksleri gerilerken, en fazla değer kaybeden ise yüzde 6,38 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Analistler, günün geri kalanında ABD'de sanayi üretimi ile kapasite kullanım oranının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.600 ve 11.500 puanın destek, 11.800 ve 11.900 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Öte yandan, kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor's'un (S&P) beklenen Türkiye değerlendirmesini akşam piyasaların kapanışının ardından açıklaması bekleniyor. Beklenti, S&P'nin Türkiye'nin kredi notunu "BB-", not görünümünü ise "durağan" olarak koruması yönünde.

[post-89845]

Verilere göre, Euro Bölgesi'nde ağustos ayında yüzde 3,2 olarak ölçülen yıllık enflasyon, eylülde yüzde 3,8'e yükseldi. Aylık bazda tüketici fiyatlarındaki artış ise yüzde 0,6 oldu.

Geçen yılın aynı döneminde Euro Bölgesi'nde yıllık enflasyon yüzde 2,2 seviyesinde bulunuyordu.

Eurostat'ın daha önce yayımladığı öncü verilerde de eylül ayı yıllık enflasyon oranı yüzde 3,8 olarak açıklanmıştı. Böylece nihai sonuç, ilk tahmini doğruladı.

Enerji, gıda, alkol ve tütün ürünlerinin hariç tutulmasıyla hesaplanan çekirdek enflasyon, eylülde yıllık yüzde 2,5, aylık yüzde 0,2 olarak gerçekleşti.

Enerji fiyatlarında yüzde 18,9 artış

Euro Bölgesi'nde eylül ayında en yüksek yıllık fiyat artışı enerji grubunda görüldü.

Enerji ürünlerinin fiyatları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 18,9 yükselirken hizmetlerdeki artış yüzde 3,2 olarak hesaplandı.

Gıda, alkol ve tütün ürünlerinde yıllık enflasyon yüzde 1,3, enerji dışı sanayi ürünlerinde ise yüzde 1,1 seviyesinde gerçekleşti.

Avrupa Birliği genelinde de yıllık enflasyon ağustostaki yüzde 3,2'den eylülde yüzde 3,8'e çıktı. AB'de aylık enflasyon yüzde 0,6 olurken geçen yılın aynı ayında yıllık enflasyon yüzde 2,6 olarak kaydedilmişti.

Ülke bazında eylül ayı yıllık enflasyon oranları Almanya'da yüzde 3,3, Fransa'da yüzde 3,4, İtalya'da yüzde 4,2 ve İspanya'da yüzde 5 oldu.

Şimşek, ilgili kurumların önemli düzenlemeleri hayata geçirdiğini belirtirken uluslararası endeks sağlayıcıların değerlendirmelerinin de dikkate alındığını söyledi.

Fonlarda bilgi akışı güçlendirildi

Şimşek, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yapılan düzenlemelerle fonlara ilişkin bilgi akışının güçlendirildiğini ve nihai pay sahipliğinin daha şeffaf hale getirildiğini belirtti.

Ağustos ayı sonunda açıklanan Fon Rehberi kapsamında serbest fonların portföylerini haftalık olarak açıklamasının sağlandığını ifade etti.

TEFAS'ta işlem gören fonlarda belirli pay sahipliği eşiklerinin aşılması veya bu eşiklerin altına inilmesinin kamuoyuna duyurulması da getirilen düzenlemeler arasında yer aldı.

Fonlara yoğunlaşma limitleri getirildi

Şimşek, fonlara yönelik yoğunlaşma limitlerinin devreye alındığını bildirdi.

Borçlanma işlemlerinin ise organize piyasalarda ve teminatlı olarak gerçekleştirilmesinin zorunlu hale getirildiğini açıkladı.

"Yatırımcıların haklarını korumak önceliğimiz"

Yeni düzenlemelerin sonuçlarının yakından takip edileceğini belirten Şimşek, ihtiyaç duyulması halinde tüm paydaşlarla istişare edilerek ilave adımların gecikmeden atılacağını söyledi.

Şimşek, önceliklerinin sorunlu fonların tasfiye süreçlerini tamamlamak ve yatırımcıların haklarını korumak olduğunu vurguladı.

Piyasaların adil ve rekabetçi işleyişini bozanlara karşı yaptırımların kararlılıkla uygulanacağını ifade etti.

Yeni yasal düzenlemeler 2027 başına kadar

Şimşek, fonların koordineli işlemleri dahil olmak üzere sermaye piyasası suçlarıyla mücadeleyi güçlendirecek yeni yasal düzenlemelerin 2027 yılı başına kadar tamamlanmasının planlandığını bildirdi.

Hedeflerinin yatırımcı haklarının korunduğu, şeffaf, güvenilir ve etkin bir sermaye piyasası oluşturmak olduğunu kaydetti.

Elektrikli otomobillerin daha düşük karbon emisyonu üretmesi, enerji verimliliği sağlaması ve sessiz çalışması da bu araçlara yönelik ilginin artmasında öne çıkan özellikler arasında bulunuyor.

Türkiye'nin yerli otomobil markası Togg'un pazar payının genişlemesi ve yeni modellerini satışa sunması da elektrikli otomobil sayısındaki artışta etkili oldu.

Trafiğe kayıtlı elektrikli otomobil sayısı 2015 yılında yalnızca 565 seviyesindeyken 2024 sonunda 183 bin 776'ya ulaştı. Bu sayı 2025 sonunda 370 bin 591'e yükseldi.

Eylül 2025'te 319 bin 155 olan elektrikli otomobil sayısı, Eylül 2026 itibarıyla yüzde 52,4 artarak 486 bin 359 olarak kaydedildi.

Elektrikli otomobillerin Türkiye'de trafiğe kayıtlı toplam otomobiller içindeki payı ise yüzde 2,68'e çıktı.

Hibrit otomobil sayısı 915 bini geçti

Elektrikli otomobillerin yanı sıra hibrit motor teknolojisine sahip araçların sayısında da artış yaşandı.

Türkiye'de hibrit otomobillere ilişkin ilk kayıtlar 2011 yılında 23 araçla başladı. Trafiğe kayıtlı hibrit otomobil sayısı 2019'da 13 bin 877'ye yükseldi.

2023 sonunda 222 bin 328 olan hibrit otomobil sayısı, 2024'te 391 bin 296'ya, 2025 sonunda ise 697 bin 27'ye ulaştı.

Eylül 2026 itibarıyla Türkiye'de trafiğe kayıtlı hibrit otomobil sayısı 915 bin 892 olarak hesaplandı.

Hibrit otomobillerin toplam kayıtlı otomobiller içindeki payı da 2025 yılındaki yüzde 4 seviyesinden Eylül 2026'da yüzde 5,06'ya yükseldi.

Böylece elektrikli ve hibrit otomobillerin toplam sayısı Eylül 2026 itibarıyla 1 milyon 402 bin 251'e ulaştı.

Banka, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın ilerleyen dönemde Türk lirasında daha hızlı nominal değer kaybına izin veren bir kur patikasına yönelebileceğini değerlendirdi.

Daha hızlı kur artışı riskleri azaltabilir

BBVA'ya göre döviz kurundaki daha hızlı ve kontrollü değer kaybı, ilerleyen dönemde daha sert bir kur düzeltmesi yaşanması riskini azaltabilir.

Banka, kur politikasında böyle bir ayarlamanın yapılmasının carry trade görünümünü temelden değiştirmeyeceğini belirtti.

Faiz indirimi için iki gelişmeye dikkat çekti

BBVA, TCMB'nin 22 Ekim'deki Para Politikası Kurulu toplantısında faiz indirimi beklentilerinin güçlendiğini bildirdi.

Banka bu beklentinin arkasında iki temel gelişmenin bulunduğunu belirtti.

Bunlardan ilki, yıllık enflasyonun eylül ayında yüzde 30'un altına gerilemesi oldu.

İkinci unsur ise yatırım fonu sektöründe yaşanan çalkantı olarak gösterildi.

Fon piyasasındaki gelişmeler güveni zayıflattı

BBVA'nın değerlendirmesine göre yatırım fonu piyasasında yaşanan sorunlar güven üzerinde baskı yaratırken bazı şirketlerin likidite koşullarını da sıkılaştırdı.

Banka, bu durumun ekonomik aktivite ve finansal koşullar üzerindeki etkileri nedeniyle TCMB üzerinde faiz indirimi yönündeki baskıyı artırabileceğini değerlendirdi.

Gözler 22 Ekim'deki TCMB toplantısında

BBVA'nın değerlendirmesinin ardından piyasaların odağında TCMB'nin 22 Ekim'de gerçekleştireceği Para Politikası Kurulu toplantısı bulunuyor.

Banka, mevcut enflasyon görünümü ile fon sektöründeki gelişmelerin faiz indirimi ihtimalini güçlendirdiğini belirtirken, kur politikasında da daha hızlı nominal değer kaybına izin veren bir yaklaşımın gündeme gelebileceğini öngörüyor.

Türkiye genelinde konut fiyatları, eylülde bir önceki aya göre yüzde 1,2 yükseldi. Endeks, geçen yılın aynı ayına kıyasla nominal olarak yüzde 22,3 artarken enflasyon etkisinden arındırıldığında yüzde 5,7 düşüş gösterdi.

Böylece konut fiyatlarında yıllık nominal artış devam ederken reel bazdaki gerileme sürdü.

İstanbul, Ankara ve İzmir'de konut fiyatları ne kadar arttı?

TCMB verilerine göre, eylül ayında üç büyükşehirde konut fiyatları aylık ve yıllık bazda yükseldi.

İstanbul'da konut fiyatları bir önceki aya göre yüzde 2 artarken yıllık artış yüzde 26,8 olarak gerçekleşti.

Ankara'da aylık yükseliş yüzde 0,1, yıllık artış yüzde 22 oldu. İzmir'de ise konut fiyatları aylık yüzde 1, yıllık yüzde 21 arttı.

Bu sonuçlarla üç büyükşehir arasında hem aylık hem de yıllık bazda en yüksek konut fiyat artışı İstanbul'da kaydedildi.

Yeni kiracı kiralarında İstanbul öne çıktı

TCMB'nin Yeni Kiracı Kira Endeksi, eylülde Türkiye genelinde aylık yüzde 2,1 yükseldi. Endeksin yıllık artışı yüzde 26,6 olurken reel değişimi yüzde 2,4 düşüş olarak hesaplandı.

İstanbul'da yeni kiracı kiraları aylık yüzde 3,5, yıllık yüzde 35,5 arttı.

Ankara'da aylık kira artışı yüzde 0,6, yıllık artış yüzde 25,1 olarak gerçekleşti. İzmir'de ise yeni kiracı kiraları bir önceki aya göre yüzde 1,1, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 23,7 yükseldi.

Böylece İstanbul, üç büyükşehir arasında yeni kiracı kiralarının yıllık bazda en fazla arttığı şehir oldu.

Yılmaz, gelecek yılın bütçesini dayanıklılık, refah ve dönüşüm odaklı olarak nitelendirirken 2027 yılında Türkiye'nin milli gelirinin 111 trilyon liraya ulaşmasının beklendiğini belirtti.

Bütçe açığının 3 trilyon 868 milyar lira olması öngörülürken açığın gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranının yüzde 3,5 seviyesinde gerçekleşeceği tahmin edildi. Deprem harcamaları hariç tutulduğunda bu oranın yüzde 2,8 olması bekleniyor.

Yılmaz, merkezi yönetim bütçesinin 2025 yılından itibaren düşük düzeyde de olsa faiz dışı fazla verdiğini ifade etti.

Bütçede vergi gelirleri ve harcama kalemleri

2027 yılı bütçesinde en yüksek vergi geliri kalemini 5 trilyon 681 milyar lirayla katma değer vergisi (KDV) oluşturdu.

Gelir vergisinden 5 trilyon 533 milyar lira, özel tüketim vergisinden (ÖTV) 3 trilyon 284 milyar lira ve kurumlar vergisinden 2 trilyon 223 milyar lira gelir sağlanması planlandı.

Diğer vergi gelirleri 3 trilyon 184 milyar lira, vergi dışı gelirler ise 3 trilyon 502 milyar lira olarak hesaplandı.

Bütçe harcamalarında cari transferler 10 trilyon 240 milyar lirayla ilk sırada yer aldı. Personel giderleri için 7 trilyon 117 milyar lira, faiz ödemeleri için 3 trilyon 975 milyar lira, mal ve hizmet alımları için 2 trilyon 184 milyar lira ödenek öngörüldü.

Eğitim, sağlık ve sosyal yardımlara ayrılan kaynaklar

Yılmaz'ın açıklamasına göre, 2027 bütçesinde Milli Eğitim Bakanlığına 2 trilyon 459 milyar lira, yükseköğretim kurumlarına ise 872 milyar lira kaynak ayrılması planlandı.

Yükseköğretim harcamaları dahil toplam eğitim bütçesi 3 trilyon 747 milyar liraya ulaşırken bu tutar merkezi yönetim bütçesinin yüzde 13,7'sine karşılık geldi.

Sağlık hizmetleri için merkezi yönetim bütçesinden 2 trilyon 134 milyar lira ayrıldı. Sağlık Bakanlığı, üniversiteler ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) harcamalarıyla birlikte sağlık alanındaki toplam kaynak 4 trilyon 532 milyar lira olarak belirlendi.

Sosyal yardım ve destekler için 1 trilyon 341 milyar lira ödenek planlandı. Bu tutarın bütçe içindeki payı yüzde 4,9 oldu.

Sosyal konut finansmanının desteklenmesine ayrılan kaynak yüzde 150 artırılarak 250 milyar liraya çıkarıldı.

Ödeme gücü bulunmayan vatandaşların sağlık sigortası primleri için 186 milyar lira, yaşlı ve engelli aylıkları için 132 milyar lira, engellilere yönelik evde bakım desteği için 109 milyar lira ve eğitim destekleri için 90 milyar lira ayrıldı.

Doğum yardımı ödemelerine 84 milyar lira, ekonomik yoksunluk yaşayan çocuklara yönelik sosyal ve ekonomik desteklere ise 29 milyar lira kaynak öngörüldü.

Vatandaşların elektrik ve doğal gaz faturalarını desteklemek amacıyla enerji sübvansiyonlarına ayrılan ödenek yüzde 62 artışla 605 milyar liraya yükseltildi. Yılmaz, bu desteklerin bütçe açığının milli gelire oranına 0,5 puanlık etkisi bulunduğunu belirtti.

Asgari ücret tutarına kadar olan kazançların vergi dışında tutulması uygulamasının çalışanların gelirlerine 2027 yılında 1 trilyon 460 milyar lira katkı sağlaması bekleniyor.

Enerji destekleri ve ücret istisnaları dahil edildiğinde sosyal harcamalar için öngörülen toplam kaynak 3 trilyon 406 milyar liraya ulaşıyor.

Tarım, reel sektör ve savunma bütçesi

2027 yılı bütçesinde tarım sektörüne toplam 1 trilyon 305 milyar lira kaynak ayrıldı.

Bu tutarın 342 milyar lirası tarıma yönelik vergi harcamaları, 325 milyar lirası tarımsal kredi destekleri, 268 milyar lirası yatırımlar ve 235 milyar lirası doğrudan tarımsal destek programları için planlandı.

Tarımsal kamu iktisadi teşebbüslerinin finansmanı, müdahale alımları ve ihracat desteklerine ise 135 milyar lira ödenek ayrıldı.

Yılmaz, çiftçilerin mazot maliyetinin yüzde 50'sinin, gübre giderlerinin yüzde 25'inin karşılandığını, tarımsal kredilerde faiz maliyetinin ortalama yüzde 70'inin Hazine tarafından üstlenildiğini belirtti.

Tarımsal kredi sübvansiyonları dışında reel sektör destekleri için 658 milyar lira kaynak öngörüldü.

SGK işveren prim desteklerine 351 milyar lira, esnaf kredisi sübvansiyonlarına 92 milyar lira, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının teşvik ödemelerine 73 milyar lira ve ihracat desteklerine 65 milyar lira ayrılması planlandı.

Deprem hasarlarının giderilmesi ve afetlere karşı dayanıklılığın artırılması için 769 milyar lira ödenek belirlendi.

Savunma ve güvenlik harcamalarına ise toplam 3 trilyon 454 milyar lira kaynak ayrıldı. Bunun 2 trilyon 206 milyar lirası savunma, 1 trilyon 248 milyar lirası iç güvenlik harcamalarından oluştu.

Yılmaz, Milli Savunma Bakanlığı bütçesinde silah, mühimmat, silah sistemleri ve diğer savunma araçlarının alımına yönelik ödeneklerin yüzde 229 artırıldığını açıkladı.

Belediyeler ve il özel idarelerine aktarılacak kaynak 2 trilyon 384 milyar liraya yükseltildi. Bu tutarın bütçedeki payının 2002'deki yüzde 4 seviyesinden 2027'de yüzde 8,7'ye çıkması öngörüldü.

Sulama, demiryolu, deniz yolu, enerji arama ve madencilik projelerini de kapsayan kamu yatırımları için 2 trilyon 849 milyar lira ayrıldı. Yatırım ödeneklerinin toplam bütçe içindeki payı yüzde 10,4 olarak hesaplandı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, bütçe teklifine ilişkin ayrıntıları gelecek hafta Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonunda gerçekleştireceği sunumda paylaşacağını bildirdi.

Banka, MSCI'ın Türkiye endekslerinde bazı güncellemeleri geçici olarak durdurmasını bir uyarı olarak nitelendirirken piyasa sınıflandırmasının değiştirilmesine yönelik hemen bir istişare süreci başlatılmamasına dikkat çekti.

MSCI'ın kararı kapsamında Türk hisselerinin Yabancı Dahil Etme Faktörlerinde (FIF) ve hisse sayılarında artış yönlü değişiklik yapılmayacak. Endekslere yeni hisse eklenmesi ve şirketlerin büyüklük kategorileri arasında üst segmentlere geçişi de durdurulacak.

HSBC, söz konusu kararın yerel yatırım fonlarında yaşanan likidite sıkışıklığı ve ilgili soruşturmaların ardından geldiğini belirtti. Raporda, 7 şirketin yönettiği 131 fonun tasfiyeye zorlanmasına işaret edildi.

Ayrıca ilişkili fonlar üzerinden gerçekleştirilebilecek koordineli işlemler ile şirketlerin halka açıklık oranlarının hesaplanmasına yönelik endişelerin MSCI'ın değerlendirmesinde etkili olduğu aktarıldı.

HSBC, MSCI'ın Türkiye'deki sermaye piyasası otoritesinin belirli fonların sahip olduğu hisseleri halka açıklık oranı hesaplamalarının dışında tutan yeni düzenlemesini dikkate aldığını bildirdi.

Bununla birlikte, uygulamaya alınan önlemlerin yatırımcıların beklediği yapısal iyileştirmeleri sağlayıp sağlamadığının anlaşılması için daha fazla zamana ihtiyaç duyulduğu ifade edildi.

HSBC'den Haziran 2027 değerlendirmesi

HSBC'nin analizine göre MSCI, Haziran 2027'ye kadar yeterli ilerleme sağlanmadığı sonucuna varırsa Türkiye'nin mevcut gelişmekte olan piyasa sınıflandırmasının değiştirilmesine yönelik istişare başlatabilecek.

Bu kapsamda Türkiye'nin Öncü Piyasalar (Frontier) veya Bağımsız Piyasa (Standalone) statüsüne alınması ihtimali gündeme gelebilecek.

Banka, Endonezya için izlenen süreçten farklı olarak Türkiye hakkında derhal bir yeniden sınıflandırma istişaresi açılmamasını ve ek süre tanınmasını koşullu bir rahatlama olarak değerlendirdi.

HSBC, Türkiye'de sermaye piyasası otoritesinin attığı son düzenleme adımları ile yüksek riskli hedge fon oyuncularının piyasadan temizlenmesini uzun vadeli yapısal gelişmeler açısından olumlu bulduğunu belirtti.

Banka, bu değerlendirmeler doğrultusunda Türkiye piyasasına yönelik "Ağırlığını Artır" tavsiyesini değiştirmedi.

Eylül ayında ilk el konut satışları, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,9 artarak 51 bin 519'a yükseldi. İkinci el konut satışları ise yüzde 15,3 düşüşle 90 bin 871 olarak kaydedildi.

Toplam satışların yüzde 36,2'sini ilk el, yüzde 63,8'ini ikinci el konutlar oluşturdu.

Ocak-eylül döneminde Türkiye genelinde satılan konut sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7,2 azalarak 1 milyon 92 bin 919 oldu.

İpotekli konut satışları arttı

Türkiye genelinde ipotekli konut satışları, eylülde yıllık bazda yüzde 5,1 artışla 23 bin 397'ye ulaştı. Diğer satış türlerinde ise yüzde 11,6 düşüş yaşandı ve satış sayısı 118 bin 993 olarak gerçekleşti.

İpotekli satışların toplam içindeki payı yüzde 16,4 olurken diğer satışların payı yüzde 83,6 olarak hesaplandı.

Yılın ilk dokuz ayında ipotekli konut satışları yüzde 24,7 yükselerek 212 bin 210'a çıktı. Aynı dönemde diğer konut satışları yüzde 12,5 azalışla 880 bin 709'a indi.

Yabancılara yapılan konut satışları ise eylülde geçen yılın aynı ayına göre yüzde 9,9 artarak 2 bin 167 oldu. Bu satışların toplam konut satışları içindeki payı yüzde 1,5 seviyesinde gerçekleşti.

Ocak-eylül döneminde yabancılara satılan konut sayısı yüzde 4,3 düşüşle 15 bin 308 olarak kayıtlara geçti.

Eylülde yabancılara en fazla konut satışı 388 ile Rusya Federasyonu vatandaşlarına yapıldı. Rusya'yı 166 konutla Irak ve 162 konutla Almanya vatandaşları takip etti.

İş yeri satışlarında düşüş görüldü

TÜİK verilerine göre, Türkiye genelinde iş yeri satışları eylülde yıllık bazda yüzde 3,8 azalarak 17 bin 345 oldu.

İlk el iş yeri satışları yüzde 13,2 artışla 5 bin 789'a ulaşırken ikinci el satışlar yüzde 10,5 gerileyerek 11 bin 556 olarak gerçekleşti.

Ocak-eylül döneminde toplam iş yeri satışları yüzde 5,1 düşüşle 135 bin 543'e indi.

İpotekli iş yeri satışları eylülde yüzde 37,7 artarak 683'e yükseldi. Diğer iş yeri satışları ise yüzde 5 azalarak 16 bin 662 oldu.

Yılın ilk dokuz ayında ipotekli iş yeri satışları yüzde 61,8 artışla 6 bin 35'e çıkarken diğer satışlar yüzde 6,9 azalışla 129 bin 508'e geriledi.

Takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre, eylülde ilk el konut satışları yıllık bazda yüzde 3,8 artarken ikinci el satışlar yüzde 15,4 azaldı.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış serilerde ise ilk el konut satışları bir önceki aya göre yüzde 5,5 yükseldi. İkinci el konut satışlarında aylık değişim yaşanmadı.

İş yeri satışlarında takvim etkilerinden arındırılmış yıllık veriler, ilk el satışlarda yüzde 13,2 artışa, ikinci el satışlarda yüzde 10,5 düşüşe işaret etti.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış aylık verilere göre ise ilk el iş yeri satışları yüzde 3,3 artarken ikinci el satışlar yüzde 1 azaldı.

Ankette 12 ay sonrasına yönelik enflasyon beklentisinde sınırlı yükseliş görülürken, yıl sonu enflasyon tahmini de hafif arttı.

12 ay sonrası enflasyon beklentisi yüzde 23,89

Katılımcıların 12 ay sonrası tüketici enflasyonu beklentisi bir önceki anket dönemindeki yüzde 23,70 seviyesinden yüzde 23,89'a yükseldi.

Cari yıl sonu TÜFE beklentisi ise yüzde 29,61'den yüzde 29,63'e çıktı.

Politika faizi beklentisi yüzde 36

Katılımcıların BIST Repo ve Ters-Repo Pazarı'nda oluşan cari ay sonu gecelik faiz oranı beklentisi yüzde 37'den yüzde 36'ya geriledi.

Ekim ayı Para Politikası Kurulu toplantısına ilişkin TCMB politika faizi beklentisi de yüzde 36 olarak gerçekleşti.

Dolar/TL'de 12 ay sonrası beklenti yükseldi

Katılımcıların 2026 yıl sonu dolar/TL beklentisi bir önceki anket dönemindeki 51,57 TL'den 51,55 TL'ye sınırlı geriledi.

12 ay sonrası döviz kuru beklentisi ise 58,60 TL'den 59,26 TL'ye yükseldi.

2026 büyüme beklentisi düşürüldü

Piyasa katılımcılarının 2026 yılı Gayrisafi Yurtiçi Hasıla büyüme beklentisi yüzde 3'ten yüzde 2,9'a geriledi.

2027 yılı büyüme beklentisi ise değişmeyerek yüzde 3,9 seviyesinde kaldı.

ABD'de açıklanan makroekonomik veriler, tahvil piyasasına ilişkin gelişmeler ve teknoloji hisselerinin seyri, küresel piyasaların yönü üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor.

ABD'de Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), eylülde aylık yüzde 1,3, yıllık yüzde 6,3 ile beklentilerin üzerinde arttı. Ülkede üretici enflasyonu, aylık bazda Mart 2022'den, yıllık bazda Aralık 2022'den bu yana en yüksek seviyesine çıktı.

Ülkede açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verilerinin ardından ÜFE'deki artışın da hızlanması kalıcı fiyat baskılarına dair endişelerin artmasına neden oldu.

ABD Merkez Bankasının (Fed) hedefin üzerinde seyreden enflasyonla mücadele kapsamında yeni faiz artışlarına gidebileceğine dair beklentiler öne çıkıyor. ABD'de perakende satışların eylülde aylık bazda yüzde 0,8 ile beklentilerin üzerinde artması da bankanın sıkı para politikasına devam edeceğine yönelik öngörülerin gücünü korumasına neden oluyor.

Yüksek faiz oranlarının yapay zeka yatırımlarını olumsuz etkileyebileceğine dair endişelerle dün teknoloji hisseleri üzerinde görülen satış baskısı, ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh'ın yapay zeka temasına dair yaptığı iyimser değerlendirmeler sonrasında bugün yerini toparlanma eğilimine bıraktı.

Diğer taraftan teknoloji sektörüne ilişkin endişelerin hala devam etmesi ve ekonomik büyümeye dair endişeleri artırması, yatırımcıların tahvillere yönelmesine neden oldu.

Bu durum tahvil faizlerindeki gerilemede etkili oldu. Dün 11 baz puan düşüşle yüzde 5,19'dan yüzde 5,08'e kadar gerileyen ABD'nin 10 yıllık tahvil faizinde bugün yatay bir seyir öne çıkıyor. Tahvil piyasasındaki satış baskısının azalması pay piyasalarını da olumlu etkiledi.

Tahvil piyasasındaki satış baskısının hafiflemesiyle dolar endeksi yüzde 0,2 azalışla 101,9 seviyesinde seyrederken, altının onsu önceki kapanışın hemen üzerinde 4 bin 171 dolardan işlem görüyor.

Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) mart ayında taahhüt edilen rekor düzeydeki acil rezerv salımından kalan petrolün yanı sıra piyasaya 20 milyon varilden fazla dizel sunulması konusunda anlaşmaya vardığına dair haberlerle, aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,5 azalışla 105,4 dolarda seyrediyor.

Öte yandan ABD Hazine Bakanlığı, İran'ın uluslararası finans sistemine erişimini engellemeyi amaçlayan yaptırımlar kapsamında İran bağlantılı 16 kişi ve 10 kuruluşu yaptırım listesine ekledi.

New York borsası pozitif seyretti

New York borsasında dün, teknoloji şirketlerinin hisselerindeki düşüşlere karşın sağlık sektöründeki şirketlerin hisselerindeki yükselişlerle pozitif bir seyir izlendi.

Nvidia'nın hisseleri yüzde 2'ye yakın, AMD'nin hisseleri yüzde 1,5 ve Intel'in hisseleri yaklaşık yüzde 3 değer kaybetti.

Sağlık sektöründen Eli Lilly'nin hisseleri yüzde 3,5 ve UnitedHealth'in hisseleri yüzde 2,8, perakende devi Walmart'ın hisseleri yüzde 1,5 artış gösterdi.

Barclays analistleri, SpaceX ve Tesla'nın üst düzey yöneticilerinin birleşmeyi düşündüklerine dair işaretler gördüklerini belirtti. SpaceX'in hisseleri yüzde 2,3, Tesla'nın hisseleri yüzde 1,3 değer kaybetti.

Makroekonomik veri tarafında ABD'de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı ise 10 Ekim'de sona eren haftada 199 bine yükseldi. Bu sonuç piyasa beklentilerine paralel gerçekleşti.

Söz konusu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 1,08, S&P 500 endeksi yüzde 0,33 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,08 değer kazandı.

ABD'de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

Avrupa borsaları pozitif seyretti

Avrupa borsaları, şirketlerin açıkladığı güçlü bilançolar ve sağlık sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin hisselerinde görülen yükselişlerle İtalya hariç pozitif seyretti.

Makroekonomik veri tarafında İngiltere'de ağustos ayına ilişkin büyüme aylık yüzde 0,1, yıllık yüzde 2,1 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Ülkede dün açıklanan büyüme verisi sonrasında sterlin/dolar paritesi bugün 1,33 ile 30 Eylül'den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Diğer taraftan Avro Bölgesi'nde ağustos ayına ilişkin sanayi üretimi ise aylık yüzde 0,5, yıllık yüzde 1,1 ile beklentilerin üzerinde azaldı.

Söz konusu gelişmelerle Almanya'da DAX 40 yüzde 0,33, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,08, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,78 değer kazanırken, İtalya'da FTSE MIB endeksi yüzde 0,72 değer kaybetti.

Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

Asya borsaları pozitif seyrediyor

Asya borsaları, teknoloji hisselerindeki toparlanma eğiliminin etkisiyle yeni günde pozitif seyrediyor.

Güney Koreli teknoloji şirketlerinden SK Hynix'in hisseleri yüzde 3,8, Samsung Electronics'in hisseleri yüzde 4,6, Japon teknoloji şirketlerinden Kioxia'nın hisseleri yüzde 3,2, Sony'nin hisseleri yüzde 2,4 arttı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 3,9, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,1, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1 değer kazandı.

Borsa günü düşüşle tamamladı

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,40 değer kaybederek 12.070,17 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,08 değer kazandı.

Dolar/TL dün günü yüzde 0,1 artışla 49,4648'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 49,5106'dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde konut fiyat endeksi ve piyasa katılımcıları anketi, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor's'un (S&P) beklenen Türkiye değerlendirmesi, yurt dışında ise İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başkanı Andrew Bailey'in konuşması, Avro Bölgesi'nde dış ticaret dengesi ve enflasyon, ABD'de ise sanayi üretimi ile kapasite kullanım oranının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.000 ve 11.900 puanın destek, 12.200 ve 12.300 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

S&P'nin Türkiye’ye ilişkin değerlendirmesini akşam piyasaların kapanışının ardından açıklaması bekleniyor. Beklenti, S&P’nin Türkiye’nin kredi notunu "BB-", not görünümünü ise "durağan" olarak koruması yönünde.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler ve gelişmeler şöyle:

10.00 Türkiye, eylül konut fiyat endeksi

10.00 Türkiye, ekim ayı piyasa katılımcıları anketi

12.00 Avro Bölgesi, ağustos ayı dış ticaret dengesi (mevsimsellikten arındırılmış)

12.00 Avro Bölgesi, eylül ayı TÜFE

12.00 Avro Bölgesi, eylül ayı çekirdek TÜFE

12.00 ABD, ekim ayı New York Fed hizmetler iş aktivitesi endeksi

15.30 ABD, eylül ayı ithalat fiyat endeksi

15.30 ABD, eylül ayı petrol hariç ithalat fiyat endeksi

15.30 ABD, eylül ayı ihracat fiyat endeksi

16.15 ABD, eylül ayı sanayi üretimi

16.15 ABD, eylül ayı imalat sanayi üretimi

16.15 ABD, eylül ayı kapasite kullanım oranı

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,40 değer kaybederek 12.070,17 puandan tamamladı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 174,09 puan ve yüzde 1,44 azalışla 11.896,08 puana indi. Bankacılık endeksi yüzde 1,48, holding endeksi yüzde 1,42 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında tek kazandıran yüzde 0,36 ile menkul kıymet yatırım ortaklığı, en çok gerileyen yüzde 6,52 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Yurt içinde uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu S&P'nin Türkiye’ye ilişkin değerlendirmesini akşam piyasaların kapanışının ardından açıklaması bekleniyor. Beklenti, S&P’nin Türkiye’nin kredi notunu "BB-", not görünümünü ise "durağan" olarak koruması yönünde.

Analistler, bugün yurt içinde konut fiyat endeksi ve piyasa katılımcıları anketi, yurt dışında ise İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başkanı Andrew Bailey'in konuşması, Avro Bölgesi'nde dış ticaret dengesi ve enflasyon, ABD'de ise sanayi üretimi ile kapasite kullanım oranının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.800 ve 11.700 puanın destek, 12.000 ve 12.100 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

MSCI Inc., bu sabah Türkiye’deki fon sektöründe yaşanan krizin ardından ülkenin hisse senedi piyasasına yönelik incelemelerini artırarak bazı endeks değişikliklerini dondurmuştu. Türkiye’nin gelişmekte olan piyasa statüsünün ileride risk altında kalabileceği uyarısında bulunmuştu.

Dün satış ağırlıklı seyreden ekim vadeli endeks kontratı, normal seansı yüzde 0,70 azalışla 15.174,00 puandan tamamlamıştı. Endeks kontratı akşam seansında ise kayıplarının bir kısmını telafi ederek 15.195,00 puandan işlem gördü.

Ekim vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışına göre yüzde 1,15 azalarak 15.000,00 puandan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde konut fiyat endeksi ve piyasa katılımcıları anketi, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor's'un (S&P) beklenen Türkiye değerlendirmesi, yurt dışında ise İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başkanı Andrew Bailey'in konuşması, Avro Bölgesi'nde dış ticaret dengesi ve enflasyon, ABD'de ise sanayi üretimi ile kapasite kullanım oranının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 14.900 ve 14.800 puanın destek, 15.100 ve 15.200 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Verilere göre, ülkedeki ticari ham petrol stokları bir önceki haftaya kıyasla yaklaşık 8,6 milyon varil azalarak 415,6 milyon varile indi. Piyasalarda stokların 200 bin varil artması bekleniyordu.

Ticari ham petrol stoklarının dışında tutulan stratejik petrol rezervleri ise 283 milyon varil seviyesinde değişmedi.

Aynı dönemde benzin stokları 3,5 milyon varil yükselerek 208,3 milyon varile ulaştı.

ABD'de günlük petrol üretimi azaldı

ABD'nin günlük ham petrol üretimi, 3-9 Ekim döneminde 300 bin varil düşüşle 13 milyon 679 bin varil olarak gerçekleşti.

Ülkenin günlük ham petrol ithalatı, önceki haftaya göre 791 bin varil azalarak 6 milyon 49 bin varile geriledi.

Ham petrol ihracatı da günlük 195 bin varil düşüşle 4 milyon 570 bin varil seviyesine indi.

EIA'nın ekim ayında yayımladığı "Kısa Dönem Enerji Görünümü" raporunda ise ABD'nin günlük ortalama ham petrol üretiminin 2026 yılında 13 milyon 870 bin varil, 2027 yılında 14 milyon 300 bin varil olması öngörüldü.

Uluslararası Para Fonu (IMF) yıllık toplantıları kapsamında Bangkok'ta bulunan Nagel, gazetecilere yaptığı açıklamada, AMB'nin faiz artırım sürecinin henüz sona ermiş olmayabileceğine işaret etti.

Nagel, “Politika faizlerini iki kez artırdık. Durum mevcut haliyle devam ederse yeni adımlar atmamız gerekebileceği ihtimalini dışlamıyoruz” dedi.

AMB, mevcut parasal sıkılaştırma döngüsünde politika faizlerini iki kez artırdı.

Piyasalarda ise bankanın aralık ayında gerçekleştireceği para politikası toplantısında faizleri 25 baz puan daha yükselteceği beklentisi ağırlık kazanıyor.

Bangkok'ta düzenlenen Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası yıllık toplantıları kapsamında IMF Başkanı Kristalina Georgieva ile söyleşiye katılan Warsh, merkez bankalarının dünya genelinde eş zamanlı olarak para politikalarını sıkılaştırdığını söyledi.

Hiçbir ülkenin bu süreçten muaf kalamayacağını belirten Warsh, Fed'in gelecek toplantılarda alacağı kararları önceden açıklamayacağını vurguladı.

Warsh, “Toplantılar hakkında önceden hüküm vermem. Yılın geri kalanındaki toplantılarda ne yapabileceğimi şimdiden açıklamaya inanmıyorum” dedi.

Ekonomik verilerin piyasa katılımcıları tarafından değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Warsh, Fed'in gelecekteki politika adımlarına yönelik önceden yönlendirme yapmasına karşı olduğunu yineledi.

Bu yaklaşımın, ekim ayı toplantısı öncesinde faiz kararına ilişkin ipucu bekleyen yatırımcıları hayal kırıklığına uğratabileceğini kabul eden Warsh, “Fed’de yeni bir döneme giriyoruz ve artık bu işi yapmıyoruz. Ancak istediğiniz yönde ilerleyebiliriz” ifadelerini kullandı.

Açıklamaların ardından Asya hisse senedi piyasaları ve ABD Hazine tahvili getirilerinde belirgin bir değişim görülmedi.

Warsh'tan yapay zekanın ekonomik etkilerine ilişkin değerlendirme

Fed Başkanı Warsh, yapay zekanın ABD ve dünya ekonomisi üzerindeki etkilerine ilişkin de açıklamalarda bulundu.

Yapay zekayı yaşamı boyunca karşılaştığı “muhtemelen en önemli dönüşüm” olarak tanımlayan Warsh, bu teknolojiden etkili şekilde yararlanan ekonomilerin üretkenliklerini ve refah düzeylerini artıracağını belirtti.

Bununla birlikte teknolojik dönüşümün zorluklar yaratabileceğine işaret eden Warsh, yapay zekanın kısa vadede istihdam üzerindeki etkilerinin henüz netleşmediğini söyledi.

Warsh, “Benden iyimserlik duymanızı istiyorum, ancak bu iyimserlik ciddi bir amaç duygusuyla dengelenmeli” dedi.

Fed Başkanı, önümüzdeki on yılın ardından geriye bakıldığında yapay zekanın ekonomik açıdan son derece önemli bir değişim olarak değerlendirileceğini ifade etti.

Ons altın, cuma günü 4.160 dolar seviyesine yakın seyretti. Spot altın, saat 07.48 itibarıyla yüzde 0,3 düşüşle 4.158,03 dolardan işlem gördü.

Küresel piyasalarda yapay zeka yatırımlarındaki büyümeye ilişkin endişelerin artması, Wall Street'te özellikle çip üreticilerinin hisselerinde satışlara yol açtı. Hisse senetlerinden çıkan yatırımcıların tahvil piyasasına yönelmesiyle küresel tahviller değer kazandı.

ABD Hazine tahvillerinin getirileri, farklı vadelerde 12 ila 15 baz puana ulaşan düşüşler kaydetti. Faiz getirisi bulunmayan altın, tahvil getirilerinin gerilediği dönemlerde yatırımcılar açısından daha cazip hale gelebiliyor.

Cuma günü ise hisse senedi piyasalarındaki satış baskısında hafifleme görüldü.

Altın fiyatlarında gözler Fed Başkanı Warsh'a çevrildi

Altın, çarşamba günü açıklanan ve piyasa beklentilerini aşan ABD eylül ayı enflasyon verisinin ardından yaşadığı kayıpları da telafi etti.

Beklentilerin üzerinde gelen enflasyon rakamları, ABD Merkez Bankasının (Fed) ekim ayında faiz artırabileceğine yönelik beklentileri güçlendirmişti.

Piyasa katılımcıları, Fed Başkanı Kevin Warsh'ın Bangkok'ta düzenlenen Uluslararası Para Fonu (IMF) toplantısında yerel saatle 10.30'da yapacağı açıklamalara odaklandı.

Değerli metallerde gümüş, yüzde 0,5 değer kaybederek ons başına 57,13 dolara geriledi. Platin ve paladyum fiyatlarında ise önemli bir değişim yaşanmadı.

UEA'nın 32 üyesinden oluşan yönetim kurulu, 15 Ekim Perşembe günü gerçekleştirdiği toplantıda, 20 milyon varili aşan dizel miktarının mümkün olan en kısa sürede piyasaya sunulmasını öngören planları ele aldı.

Toplantıda ayrıca mart ayında açıklanan acil rezerv salımı kapsamında henüz piyasaya verilmemiş petrol ve petrol ürünlerinin kullanımının hızlandırılması kararlaştırıldı.

Mart ayında 400 milyon varili aşan rezerv taahhüdü verilmişti

UEA tarafından yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan krize karşı Mart 2026'da başlatılan ortak müdahalenin sürdürüleceği bildirildi.

Üye ülkeler, mart ayında enerji fiyatlarında yaşanan sert yükselişin ardından stratejik stoklarından 400 milyon varilden fazla ham petrol ve petrol ürününü piyasaya sunmayı taahhüt etmişti.

Son toplantıda bu taahhütten kalan miktarların daha hızlı kullanılması konusunda uzlaşmaya varıldı.

İran savaşı ile Rusya-Ukrayna çatışmasının neden olduğu arz kesintileri, birçok piyasada dizel fiyatlarının rekor seviyelere ulaşmasına yol açtı. Yükselen yakıt maliyetleri, hükümetler ve tüketiciler açısından enflasyon ve yaşam maliyeti risklerini artırdı.

Trump'tan Avrupa Birliği'ne rezerv baskısı

ABD Başkanı Donald Trump, 3 Kasım'da yapılacak ara seçimler öncesinde enerji fiyatlarını düşürmeye yönelik girişimlerini sürdürürken Avrupa Birliği ülkelerinden stratejik rezervlerini kullanmalarını istedi.

Trump, Avrupa ülkelerinin bu yönde adım atmaması durumunda ABD'nin dizel ihracatına yasak getirebileceği uyarısında bulundu.

UEA yönetim kurulu ise son toplantısında rezervlerin piyasaya sunulmasına ilişkin miktar ve zamanlamayı değerlendirdi.

Ajansın açıklamasına göre, 20 milyon varilden fazla dizelin kısa sürede piyasaya verilmesini içeren hazırlıklar tamamlandı.

Brent petrol vadeli kontratları yüzde 0,39 değer kaybederek varil başına 105,51 dolardan işlem gördü. ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün fiyatı ise yüzde 0,55 azalışla 97,43 dolara geriledi.

WTI, ABD'de ham petrol stoklarında yaşanan sert düşüşün ardından perşembe günü yüzde 3'ün üzerinde yükselmişti. Aynı seansta Brent petrolün fiyatında belirgin bir değişim görülmemişti.

IEA'dan petrol ve dizel arzını artırma kararı

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), perşembe günü 20 milyon varili aşan dizel miktarının piyasaya sunulması konusunda anlaşmaya vardı.

Karar kapsamında, mart ayında duyurulan rekor düzeydeki acil rezerv salımından kalan petrolün de piyasaya verilmesi planlanıyor.

Alınan önlemlerle küresel arzın artırılması ve yükselen enerji fiyatlarının düşürülmesi amaçlanıyor.

Haitong Futures, cuma günü yayımladığı değerlendirmede, petrol fiyatlarının önceki seansta yükselişini sürdürmesinin piyasa katılımcılarının açıklanan önlemleri yeterli bulmadığını gösterdiğini belirtti.

Kurum, petrol piyasasında kalıcı rahatlama sağlanabilmesi için Orta Doğu'daki gerilimin azalması gerektiğini ifade etti.

ABD yönetiminin de petrol taşımacılığına ilişkin yaptırımlarda değişiklik yapmayı değerlendirdiği bildirildi.

ABD'li bir yetkiliye göre Donald Trump yönetimi, küresel navlun maliyetlerini azaltmak amacıyla Rusya, İran ve Venezuela'dan petrol ve petrol ürünleri taşıyan bazı gölge filo tankerlerine uygulanan yaptırımları kaldırmayı görüşüyor.

Söz konusu değerlendirme, Trump'ın Rus dizel yakıtına yönelik yaptırımları geçici olarak kaldırmasının ardından gündeme geldi.

Bu karar, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Avrupa ülkeleri ve bazı Cumhuriyetçi senatörlerin tepkisine neden oldu.

Orta Doğu'daki saldırılar devam ediyor

Suudi Arabistan ile Yemen'deki Husiler arasındaki çatışmaların yoğunlaşması ve bölgedeki gemilere yönelik saldırılar, petrol fiyatlarındaki gerilemeyi sınırlayan gelişmeler arasında yer aldı.

Son 10 günlük dönemde Hürmüz Boğazı çevresindeki saldırılarda artış yaşandı.

İran, ABD'nin limanlarına uyguladığı abluka ve geçen ay ağırlaştırılan yaptırımlara karşı saldırılarını artırdığını açıkladı.

Husiler, perşembe günü Yemen'in güneyindeki Aden kentinde bulunan başkanlık sarayı kompleksine füze saldırısı düzenledi. Saldırıda iki güvenlik görevlisi yaşamını yitirdi.

Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon ise çatışmaların tırmanmasıyla birlikte Suudi altyapısını hedef alan çok sayıda saldırı gerçekleştirildiğini bildirdi.

MSCI'nın 2026 Piyasa Sınıflandırma İncelemesi kapsamında yaptığı değerlendirmede, Türkiye'deki bazı küçük ölçekli halka açık şirketlerin hisselerine ilişkin işlemler gündeme geldi.

Açıklamada, kurumsal yatırımcıların belirli fonların sahip olduğu paylar üzerinden gerçekleştirilebilecek koordineli işlemlere yönelik ciddi endişeler taşıdığı aktarıldı.

Bu tür işlemlerin şirketlerin serbest dolaşımdaki pay oranlarının hesaplanmasını ve piyasa bütünlüğünü olumsuz etkileyebileceği ifade edildi.

Türk hisselerine yönelik hangi değişiklikler durduruldu?

MSCI, değerlendirme süreci tamamlanana kadar Türkiye endekslerinde belirli işlemlerin gerçekleştirilmeyeceğini duyurdu.

Bu kapsamda Türk hisse senetlerinin Yabancı Yatırımcı Oranlarında (FIF) ve Hisse Sayılarında (NOS) artış yönlü güncellemeler yapılmayacak.

MSCI Türkiye Yatırım Yapılabilir Piyasa Endeksi'ne (IMI) yeni hisse senedi dahil edilmeyecek. Ayrıca şirketlerin mevcut büyüklük segmentlerinden daha üst kategorilere geçişleri de durdurulacak.

Söz konusu kısıtlamalar, endeks incelemeleri ve kurumsal işlemler sonucunda ortaya çıkabilecek ilgili değişiklikleri kapsayacak.

MSCI, endişelerin giderilmesi için şirketlerin nihai pay sahipliği yapılarının ayrıntılı ve zamanında açıklanması gerektiğini belirtti.

Bunun yanında koordineli işlemlerin önlenmesine yönelik etkin denetim ve yaptırım mekanizmalarının oluşturulması ile serbest dolaşım yapısı bozulmuş menkul kıymetlerin şeffaf ve kurallara dayalı bir sistemle tespit edilmesi talep edildi.

MSCI'nın açıklamasında, Türk yetkililerin bu konularda çeşitli düzenlemeleri uygulamaya aldığı ancak çalışmaların henüz başlangıç aşamasında bulunduğu kaydedildi.

Kurumsal yatırımcıların, koordineli işlemlere karşı sürdürülebilir yaptırımların uygulanmasını ve serbest dolaşım oranlarının bağımsız biçimde doğrulanabilmesini sağlayacak açıklama standartlarının geliştirilmesini beklediği aktarıldı.

Türkiye'nin piyasa statüsü 2027'de yeniden değerlendirilecek

MSCI, Türkiye'de hayata geçirilen düzenlemelerin ve denetim uygulamalarının sonuçlarını takip etmeyi sürdüreceğini bildirdi.

Haziran 2027'ye kadar yeterli ilerleme kaydedilmemesi durumunda Türkiye piyasasına yönelik ek önlemler gündeme gelebilecek.

Bu kapsamda Türkiye'nin mevcut Gelişmekte Olan Piyasa sınıflandırmasından Sınır Piyasa veya Bağımsız Piyasa kategorisine alınması ihtimali de değerlendirilebilecek.

MSCI, Türkiye'nin piyasa statüsüne ilişkin incelemenin 2027 Yıllık Piyasa Sınıflandırma İncelemesi kapsamında yapılacağını açıkladı.

Bu süreçte piyasa katılımcılarından görüş alınmaya devam edilecek ve mevcut düzenlemelerin yatırımcıların beklediği yapısal iyileştirmeleri sağlayıp sağlamadığı incelenecek.

Bank of America (BofA), BIST 100 endeksinin düşüşle kapandığı günde 352 milyon TL net alım gerçekleştirdi.

BofA'nın en çok aldığı hisseler

AKBNK: 520 milyon TL

THYAO: 427 milyon TL

ASELS: 163 milyon TL

ISCTR: 151 milyon TL

MGROS: 129 milyon TL

BofA'nın en çok sattığı hisseler

TUPRS: 561 milyon TL

BIMAS: 116 milyon TL

RYGYO: 58 milyon TL

TCELL: 58 milyon TL

TKFEN: 54 milyon TL

Aracı kurum işlemlerinde günün en yüksek net alımını Yapı Kredi Yatırım gerçekleştirdi. Yapı Kredi Yatırım günü 904 milyon TL net alımla tamamlarken, net satış tarafında 970 milyon TL ile Ziraat Yatırım ilk sırada yer aldı.

Net alıcı kurumlar

Yapı Kredi Yatırım: 904 milyon TL

Halk Yatırım: 494 milyon TL

Gedik Yatırım: 436 milyon TL

Tacirler Yatırım: 420 milyon TL

Bank of America: 352 milyon TL

Diğer: 1 milyar 348 milyon TL

Net satıcı kurumlar

Ziraat Yatırım: 970 milyon TL

Ak Yatırım: 583 milyon TL

Bulls Yatırım: 429 milyon TL

QNB Yatırım: 397 milyon TL

Ünlü Menkul: 356 milyon TL

Diğer: 1 milyar 219 milyon TL

Endeks önceki kapanışa göre 48,12 puan değer kaybederken gün içerisinde en düşük 11.962,25, en yüksek 12.160,40 puanı gördü.

BIST 100'de toplam işlem hacmi 92 milyar 346,7 milyon TL olarak gerçekleşti.

BIST 100'de en çok yükselen hisseler

Günün en fazla değer kazanan BIST 100 hissesi yüzde 5,53 yükselişle CVKMD oldu.

BIST 100'de en çok düşen hisseler

Günün en fazla değer kaybeden hissesi yüzde 4,84 düşüşle TCKRC oldu.

15 Ekim 2026 tarihli ve 33401 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliği, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK) kararlarıyla uyumlu şekilde yürürlüğe girdi.

Yeni uygulamaya göre, satış bedeli 40 bin TL'yi aşmayan sıfır cep telefonlarında 12 aya kadar taksit yapılabilecek. Bu tutarın üzerindeki telefonlarda ise mevcut 3 aylık vade sınırı uygulanmaya devam edecek.

Yenilenmiş telefonlarda fiyat sınırı kaldırıldı

Düzenleme kapsamında yenilenmiş cep telefonlarının taksitlendirme koşulları da değiştirildi. Bu ürünlerin satışında tutara bağlı sınırlama kaldırılarak fiyatından bağımsız şekilde 12 ay taksit imkânı sağlandı.

Ticaret Bakanlığı, cep telefonları dışındaki ürün ve hizmet gruplarında mevcut taksitlendirme kurallarının korunduğunu bildirdi.

Elektronik eşya, tablet bilgisayar, televizyon, elektrikli ev aletleri, mobilya, yurt içi turizm ve seyahat harcamaları ile taşıt ve kuyum satışlarında taksit tutarı ve vade sınırlarında değişikliğe gidilmedi.

Taksitlendirmede Bakanlığa yeni yetki

Yönetmelik değişikliğiyle kredi kartı, alışveriş kredisi ve tüketici finansmanı yoluyla gerçekleştirilen satışların taksit sürelerinin BDDK tarafından belirlenmesi, senetli satışlar gibi diğer yöntemlerde ise Ticaret Bakanlığının yetkili olması düzenlendi.

Bakanlığa ayrıca konut satışları dışındaki perakende mal ve hizmet satışlarında taksitlendirme sürelerini belirleme ve ilave sınırlamalar getirme yetkisi tanındı.

Ticaret Bakanlığı, BDDK'nın taksitli satışlara ilişkin alacağı yeni kararların ardından gerekli düzenlemelerin hızlı şekilde hayata geçirileceğini açıkladı.

Mart 2022'den bu yana en yüksek aylık artışın kaydedildiği dönemde yıllık üretici enflasyonu yüzde 6,3'e çıktı. Böylece yıllık ÜFE, Aralık 2022'den sonraki en yüksek seviyesine ulaştı.

Temmuz ayında yüzde 0,2 yükselen endeksin ağustos ayındaki artışı ise yüzde 0,4'ten yüzde 0,5'e revize edildi.

Çekirdek üretici enflasyonu da beklentileri geçti

Gıda ve enerji fiyatlarının hesaplama dışında tutulduğu çekirdek ÜFE, eylülde aylık yüzde 0,7 arttı. Piyasalarda bu göstergenin yüzde 0,3 yükselmesi bekleniyordu.

Gıda, enerji ve ticaret hizmetleri hariç tutularak hesaplanan üretici fiyatlarında ise aylık yüzde 0,5, yıllık yüzde 5 artış kaydedildi.

Enerji fiyatlarında yüzde 10,8 yükseliş

Nihai talep mallarının fiyatları eylülde yüzde 2,6 artarak Aralık 2009'da başlayan veri serisinin en yüksek aylık yükselişini gerçekleştirdi.

Bu artışın yüzde 80'inden fazlası, enerji fiyatlarında görülen yüzde 10,8'lik yükselişten kaynaklandı.

Benzin fiyatları yüzde 20,3 artarken söz konusu kalem, nihai talep mallarındaki toplam fiyat artışının yaklaşık yarısını oluşturdu.

Aynı dönemde gıda fiyatları yüzde 1,2, gıda ve enerji dışındaki mal fiyatları yüzde 0,3 yükseldi. Yumurta fiyatlarında ise yüzde 39,7 düşüş görüldü.

Hizmet fiyatları yüzde 0,8 arttı

ABD'de nihai talep hizmet fiyatları eylül ayında yüzde 0,8 yükseldi.

Ticaret hizmetlerinde kâr marjları yüzde 1,4 artarken taşımacılık ve depolama hizmetlerinin fiyatlarında yüzde 3,4 yükseliş kaydedildi.

Makine ve araç toptancılığı alanındaki kâr marjları yüzde 3,9 artış gösterdi. Buna karşılık otomotiv yakıtları ve yağlayıcıların perakende satış marjları yüzde 30,3 geriledi.

Ham petrol fiyatlarında yüzde 28,3 artış

Ara malı üretiminde kullanılan işlenmiş ürünlerin fiyatları eylülde yüzde 2,5, işlenmemiş ürünlerin fiyatları ise yüzde 8,4 arttı.

Enerji kalemleri incelendiğinde işlenmiş enerji ürünlerinde yüzde 10,2, işlenmemiş enerji hammaddelerinde yüzde 22,2 yükseliş gerçekleşti.

Ham petrol fiyatları aylık yüzde 28,3 artarken dizel yakıt fiyatlarında yüzde 21 yükseliş kaydedildi.

İşlenmiş ara mallarının fiyatları yıllık yüzde 14,1 artarak Ağustos 2022'den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. İşlenmemiş ara mallarında ise yıllık artış yüzde 21,5 ile Eylül 2022'den sonraki en yüksek düzeyde gerçekleşti.

Fon soruşturmasının ardından art arda düşüş kaydedilen para piyasası fonlarının toplam büyüklüğü, son haftada 1 trilyon 622 milyar liradan 1 trilyon 652 milyar liraya yükseldi.

Düzenlemeler ve yapılan açıklamaların ardından gerçekleşen 30 milyar liralık artış, soruşturma sürecinin başlamasından bu yana kaydedilen ilk haftalık yükseliş oldu.

Fon soruşturmasının başladığı hafta 456 milyar liralık düşüş yaşandı

TCMB verilerine göre, soruşturmanın başladığı 18 Eylül haftasında para piyasası fonlarının büyüklüğü 2 trilyon 135 milyar liradan 1 trilyon 679 milyar liraya geriledi.

Bu dönemde kaydedilen 456 milyar liralık azalmanın büyük bölümünün yatırım fonlarına ilişkin olumsuz gelişmelerden kaynaklandığı, bir kısmının ise tasfiye kararı verilen fonlarda fiyat belirlenememesiyle bağlantılı olabileceği değerlendirildi.

Eylül sonunda çıkışlar devam etti

Para piyasası fonlarındaki küçülme, 25 Eylül haftasında da sürdü. Fonların toplam büyüklüğü 12 milyar lira azalarak 1 trilyon 667 milyar liraya indi.

Takip eden haftada ise 45 milyar liralık düşüşle toplam büyüklük 1 trilyon 622 milyar liraya kadar geriledi.

Böylece 18 Eylül öncesindeki 2 trilyon 135 milyar liralık seviyeye kıyasla üç haftalık toplam azalma 513 milyar lirayı buldu.

9 Ekim haftasındaki yükselişin ardından para piyasası fonlarının büyüklüğü, soruşturma öncesindeki seviyenin 483 milyar lira altında kaldı.

Parite etkisinden arındırılmış veriler, söz konusu dönemde döviz mevduatlarının toplam 325 milyon dolar yükseldiğini gösterdi.

Gerçek kişilerin döviz mevduatları haftalık bazda 146 milyon dolar artarken tüzel kişilerin hesaplarında 179 milyon dolarlık yükseliş kaydedildi.

Bir önceki hafta döviz mevduatlarındaki toplam artış 851 milyon dolar olarak gerçekleşmişti. Böylece haftalık artış miktarı önceki döneme göre 526 milyon dolar azaldı.

Yabancı yatırımcılar söz konusu haftada 451,1 milyon dolarlık tahvil alımı gerçekleştirdi. Önceki hafta tahvil piyasasında 484,7 milyon dolarlık satış kaydedilmişti.

Hisse senedinde satışlar devam etti

Tahvil tarafındaki alımların aksine, yabancı yatırımcıların hisse senedi işlemlerinde satışlar öne çıktı.

TCMB verilerine göre, 9 Ekim haftasında yabancıların hisse senedi satışları 248,2 milyon dolar oldu.

Bir önceki haftada 189,9 milyon dolar seviyesinde bulunan hisse senedi satışları, son haftada 58,3 milyon dolar arttı.

Bir önceki hafta 167,4 milyar dolar olan brüt rezervler, haftalık 4,2 milyar dolarlık artışla 171,6 milyar dolara ulaştı.

TCMB'nin rezerv varlıklarının 64,5 milyar dolarlık kısmı dövizden, 107 milyar dolarlık bölümü ise altından oluştu.

Merkez Bankasının net rezervleri, önceki haftadaki 53,8 milyar dolar seviyesinden 57,7 milyar dolara çıktı. Böylece haftalık artış 3,9 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Swap hariç net rezervler ise 37,9 milyar dolardan 44,2 milyar dolara yükselerek bir haftada 6,3 milyar dolar arttı.

Verilere göre Euro Bölgesi'nde mevsimsellikten arındırılmış sanayi üretimi, ağustos ayında temmuz ayına kıyasla yüzde 0,5 azaldı. Üretim, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 1,1 geriledi.

Avrupa Birliği genelinde de sanayi üretiminde düşüş kaydedildi. AB'de sanayi üretimi aylık bazda yüzde 0,3, yıllık bazda yüzde 0,2 azaldı.

Sanayi üretiminde en sert aylık düşüş Belçika'da

AB üyesi ülkeler arasında ağustos ayında sanayi üretimindeki aylık değişimler farklılık gösterdi.

Aylık bazda en yüksek artış yüzde 6,5 ile İsveç'te gerçekleşti. İsveç'i yüzde 4,3 ile Estonya ve yüzde 2,6 ile Hollanda takip etti.

Sanayi üretiminde en fazla aylık düşüş ise yüzde 5,1 ile Belçika'da kaydedildi.

Belçika'nın ardından İrlanda'da üretim yüzde 3,1, Portekiz'de ise yüzde 2 azaldı.

Yıllık üretimde Hollanda yükseldi, İrlanda geriledi

Sanayi üretiminin yıllık değişimine bakıldığında AB ülkeleri arasında en güçlü artış yüzde 9,8 ile Hollanda'da görüldü.

Hollanda'yı yüzde 8,8 ile Macaristan ve yüzde 8,3 ile Danimarka izledi.

Yıllık bazda en sert üretim düşüşü ise yüzde 15 ile İrlanda'da gerçekleşti.

Aynı dönemde Belçika'nın sanayi üretimi yüzde 7,1, Bulgaristan'ın sanayi üretimi ise yüzde 5,4 azaldı.