Yabancı yatırımcılar Yıldız Pazar, Ana Pazar, Alt Pazar, Piyasa Öncesi İşlem Platformu ve Yakın İzleme Pazarı’nda yaklaşık 2,33 trilyon TL tutarında satış işlemi gerçekleştirdi.

Yabancıların en çok sattığı hisse OZATD oldu

Ağustos ayında yabancı yatırımcıların en fazla net satış yaptığı hisse Özata Denizcilik (OZATD) oldu. OZATD’deki net satış tutarı 9,21 milyar TL olarak kaydedildi.

Özata Denizcilik’i 7,56 milyar TL ile Türk Hava Yolları (THYAO), 3,90 milyar TL ile Migros (MGROS) ve 3,46 milyar TL ile Türkiye İş Bankası C (ISCTR) takip etti.

Yabancıların ağustosta en çok sattığı 10 hisse

Yabancı yatırımcıların ağustos ayında en fazla net satış yaptığı 10 hisse şöyle sıralandı:

• Özata Denizcilik (OZATD): 9,21 milyar TL
• Türk Hava Yolları (THYAO): 7,56 milyar TL
• Migros (MGROS): 3,90 milyar TL
• Türkiye İş Bankası C (ISCTR): 3,46 milyar TL
• Akbank (AKBNK): 2,41 milyar TL
• Enka İnşaat (ENKAI): 1,97 milyar TL
• Türk Telekom (TTKOM): 1,85 milyar TL
• Tera Yatırım Teknoloji Holding (TEHOL): 1,59 milyar TL
• Gübre Fabrikaları (GUBRF): 1,54 milyar TL
• SASA Polyester (SASA): 1,47 milyar TL

Toplam işlemler net alımla sonuçlandı

Satış listesindeki yüksek tutarlara karşın yabancı yatırımcıların ağustos ayındaki toplam işlemleri net alım yönünde gerçekleşti.

Tüm pazarlarda yaklaşık 2,34 trilyon TL alış ve 2,33 trilyon TL satış yapılırken ay sonunda 12,95 milyar TL net alım kaydedildi.

Yıldız Pazar, Ana Pazar, Alt Pazar, Piyasa Öncesi İşlem Platformu ve Yakın İzleme Pazarı’nda toplam 4,67 trilyon TL tutarında işlem gerçekleştirildi. Bu işlemlerin yaklaşık 2,34 trilyon TL’sini alışlar, 2,33 trilyon TL’sini ise satışlar oluşturdu.

Yabancıların en çok aldığı hisse TUPRS oldu

Ağustos ayında yabancı yatırımcıların en fazla net alım yaptığı hisse Tüpraş (TUPRS) oldu. TUPRS’taki net alım tutarı 13,38 milyar TL’ye ulaştı.

Tüpraş’ı 10,35 milyar TL ile Aselsan (ASELS), 4,91 milyar TL ile Türk Altın İşletmeleri (TRALT) ve 4,55 milyar TL ile Ereğli Demir ve Çelik (EREGL) takip etti.

Yabancıların ağustosta en çok aldığı 10 hisse

Yabancı yatırımcıların ağustos ayında en fazla net alım yaptığı 10 hisse şöyle sıralandı:

• Tüpraş (TUPRS): 13,38 milyar TL
• Aselsan (ASELS): 10,35 milyar TL
• Türk Altın İşletmeleri (TRALT): 4,91 milyar TL
• Ereğli Demir ve Çelik (EREGL): 4,55 milyar TL
• Borusan Boru (BRSAN): 2,14 milyar TL
• Europower Enerji (EUPWR): 2,08 milyar TL
• Tera Yatırım (TERA): 1,85 milyar TL
• Koç Holding (KCHOL): 1,66 milyar TL
• BİM Mağazalar (BIMAS): 1,47 milyar TL
• Sabancı Holding (SAHOL): 1,38 milyar TL

Yıldız Pazar’da 12,77 milyar TL net alım

Yabancı yatırımcıların ağustos ayındaki işlemlerinde Yıldız Pazar öne çıktı. Bu pazardaki toplam işlem hacmi 4,18 trilyon TL olarak gerçekleşti.

Yıldız Pazar’da alışlar 2,10 trilyon TL, satışlar ise 2,08 trilyon TL seviyesinde kaydedildi. Yabancıların bu pazardaki işlemleri 12,77 milyar TL net alımla tamamlandı.

1940’ların başında yüzde 40 seviyelerinde bulunan kamu borcunun Gayrisafi Yurt İçi Hasıla’ya (GSYH) oranı, İkinci Dünya Savaşı harcamalarının etkisiyle 1945-1946 döneminde yüzde 100’ün üzerine çıkarak tarihi zirvesini görmüştü.

Borç oranı 1970’lerde yüzde 25’in altına inmişti

Savaş sonrasında hızlı ekonomik büyüme ve mali disiplinin etkisiyle kamu borcunun GSYH’ye oranı kademeli olarak geriledi. Borç oranı 1970’lerin ortasında yüzde 25’in altına kadar düştü.

2008 küresel finans krizine kadar yüzde 30-40 bandında seyreden oran, kriz sonrasında uygulanan teşvik paketleriyle yeniden yükselişe geçti.

2020’de başlayan Kovid-19 pandemisi ve genişlemeci maliye politikalarının ardından borç oranı yüzde 100 seviyesine yaklaşırken, 2026 yılının ilk çeyreğinde de yüzde 100’e yakın yüksek seyrini korudu.

Borçlanma maliyetleri piyasaların takibinde

ABD kamu borcundaki artış, küresel sermaye piyasaları ve ABD Hazine tahvili getirileri açısından takip edilen başlıklardan biri olmaya devam ediyor.

Bütçe açıkları ve uzun vadeli borçlanma maliyetlerindeki yükseliş, ABD hükümetinin borç servis maliyetini artırırken piyasalarda ABD maliye politikasının sürdürülebilirliği ve borç tavanına ilişkin gelişmeler izleniyor.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 14.357,04, en yüksek 14.590,33 puanı gördü.

Günün ilk yarısında hizmetler endeksi yüzde 0,16, teknoloji endeksi yüzde 0,72, mali endeks yüzde 0,17 ve sanayi endeksi yüzde 1,16 değer kazandı.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 63'ü yükselirken 34'ü düştü, 3'ü yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri Sasa Polyester, Akbank, Türkiye İş Bankası (C), Tüpraş ile ASELSAN oldu.

Altının ons fiyatı 4 bin 402 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören gösterge kağıdı 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin saat 13.00 itibarıyla basit getirisi yüzde 36,29, bileşik getirisi yüzde 39,58 seviyesinde gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla euro/dolar paritesi 1,1625, sterlin/dolar paritesi 1,3533 ve dolar/yen paritesi 153,6 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 48,7770 liradan, euro 56,3890 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,8 artışla 4 bin 390 dolardan, Londra'da kasım vadeli Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 2,60 artışla 100,5 dolardan işlem görüyor.

Toplam işlem hacmi 148,4 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi yüzde 0,13, holding endeksi yüzde 0,16 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 3,39 ile kimya petrol plastik, en fazla kaybettiren ise yüzde 3,69 ile bilişim oldu.

Orta Doğu'daki yeni saldırıların enerji arzına ilişkin endişeleri artırması küresel piyasalarda risk iştahını törpülerken yurt içi piyasalar pozitif ayrışıyor.

Analistler, öğleden sonra yurt içinde ve yurt dışında veri gündeminin sakin olacağını belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puanın direnç, 14.400 ve 14.300 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Referans vadeli işlem kontratları cuma gününden bu yana yüzde 8’in üzerinde değer kazanarak Ocak 2023’ten bu yana görülen en yüksek seviyelere ulaştı.

ABD Donanmasına ait bir savaş gemisine yönelik iki saldırı girişimine misilleme olarak ABD’nin İran’a ait ham petrol tankerlerini vurmasının ardından petrol fiyatları da yükselerek varil başına 100 doları gördü. Tahran ayrıca Ürdün’e füze attı ve Basra Körfezi’ndeki tüm gemileri uyardı.

İhracatta devam eden aksaklıklar küresel gaz piyasasını sıkılaştırırken Avrupa, kış öncesinde doğalgaz stoklarını yeniden oluşturmakta zorlanıyor.

Avrupa’nın gaz depoları yüzde 67 dolu

Avrupa’daki doğalgaz depolama tesislerinin doluluk oranı yüzde 67 seviyesinde bulunuyor. Bu oran, yüzde 84 olan beş yıllık ortalamanın altında kalıyor.

Tüccarlar, ısıtma sezonunun başlamasıyla birlikte Avrupa’nın Asya ve diğer bölgelerdeki alıcılarla gaz sevkiyatları için daha yoğun bir rekabetle karşı karşıya kalması riskini değerlendiriyor.

Avrupa’nın en büyük enerji pazarı Almanya’da ise depolama tesislerinin doluluk oranı yüzde 55 seviyesinde bulunuyor.

Alman Ekonomi Bakanlığı, ülkedeki dört depolama tesisinin neredeyse boş olduğunu ve ısıtma sezonu başlamadan önce doluluk hedeflerine ulaşılmasının teknik olarak mümkün olmadığını açıkladı. Bakanlık, bununla birlikte tesislerin yaklaşık dörtte birinin hedeflerini aştığını ve bir arz krizinin yaklaştığına inanmak için neden bulunmadığını belirtti.

Referans gaz fiyatı 77,98 euroya yükseldi

Columbia Üniversitesi Küresel Enerji Politikası Merkezi araştırmacısı Anne-Sophie Corbeau, doğalgaz piyasasındaki görünümü değerlendirerek, “Fiyatlar üzerindeki baskının ortadan kalkması olası görünmüyor. Ancak fiziki bir kıtlığın işareti yok. Böyle bir duruma gelmesi için çok sayıda ek olumsuz faktörün bir araya gelmesi gerekir” dedi.

Avrupa’nın doğalgaz referans göstergesi olan Hollanda’nın en yakın vadeli işlem kontratları, Amsterdam’da saat 08:44 itibarıyla yüzde 2,8 yükselerek megavat-saat başına 77,98 euro seviyesinde işlem gördü.

Piyasanın bu seviyede kapanması halinde kapanış fiyatı Aralık 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaşmış olacak.

Konuya yakın kaynaklara göre OPEC’in en büyük ikinci üreticisi olan Irak, gelecekteki üretim hedeflerinin günlük 6 milyon varillik temel seviye üzerinden hesaplanmasını istedi.

Irak’ın Eylül ve Ekim ayları için OPEC+ üretim tavanı günlük 4,431 milyon varil seviyesinde bulunuyor. Bu nedenle günlük 6 milyon varillik temel seviyenin kabul edilmesi, mevcut seviyeye kıyasla önemli bir artış anlamına gelecek.

OPEC ve ortakları, üretim kotalarını mevcut koşullarla daha uyumlu hale getirmek amacıyla üyelerin fiziksel olarak üretebilecekleri maksimum seviyeleri değerlendirmesi için harici bir danışman görevlendirdi.

Sürecin bu ayın sonunda tamamlanması ve sonuçların Kasım ayı sonundaki toplantıda petrol bakanlarının onayına sunulması öngörülüyor.

Irak 2030 için günlük 10 milyon varili hedefliyor

Iraklı yetkililer ülkenin petrol üretimini artırmaya yönelik hedeflerini daha önce de açıklamıştı.

Petrol Bakanı Basim Muhammed Hudayir, mayıs ayında İran ile yaşanan çatışmanın sona ermesinin ardından üretimi günlük 5 milyon varile çıkarmak için OPEC ile görüşmeler yürüttüklerini belirtmişti.

Başbakan Ali ez-Zeydi ise bu ay yaptığı açıklamada, Irak’ın 2030 yılına kadar günlük yaklaşık 10 milyon varil üretim seviyesine ulaşmayı hedeflediğini ifade etti.

Bununla birlikte günlük 6 milyon varillik temel seviyenin OPEC tarafından kabul edilip edilmeyeceği belirsizliğini koruyor. Paris merkezli Uluslararası Enerji Ajansı, Irak’ın toplam sürdürülebilir üretim kapasitesini günlük 4,9 milyon varil olarak tahmin ediyor.

OPEC’in kapasite değerlendirmesi ay sonunda tamamlanacak

İran çatışmasının Hürmüz Boğazı’ndan petrol akışını kısıtlaması, bölgedeki petrol üretimi ve ihracatı üzerinde etkili oluyor.

OPEC’in kapasite değerlendirmesinin sonucu, Basra Körfezi’nden ham petrol ihracatının düzenli şekilde yeniden başlaması halinde küresel petrol piyasasındaki arz dengesi açısından önem taşıyor.

Süreç, Irak’a dönüş için müzakereler yürüten Chevron ve Exxon Mobil gibi büyük petrol şirketleri açısından da takip ediliyor.

OPEC içinde üretim kapasiteleri üzerinden yapılacak yeni değerlendirmelerin, üye ülkelerin gelecek yılki üretim hedeflerinin belirlenmesinde kullanılması planlanıyor.

İstanbul, Ankara ve İzmir’de yeni eğitim döneminde uygulanacak tarifelere göre okul servisi ücretlerine geçen yıla kıyasla yüzde 10 ile yüzde 35 arasında zam yapıldı.

Üç büyükşehir arasında en düşük başlangıç tarifesi 27 bin 331 TL ile Ankara’da belirlenirken, İstanbul’da en uzun mesafe için yıllık servis ücreti 93 bin 610 TL’ye ulaştı.

İstanbul servis ücretleri

İstanbul’da okul servis ücretlerine 2026-2027 eğitim öğretim döneminde yüzde 10 zam yapıldı. Yıllık servis ücretleri mesafeye göre şöyle:

• 0-1 km: 39 bin 970 TL
• 1-3 km: 42 bin 804 TL
• 3-5 km: 46 bin 258 TL
• 5-7 km: 48 bin 249 TL
• 7-9 km: 50 bin 868 TL
• 9-11 km: 58 bin 923 TL
• 11-13 km: 67 bin 822 TL
• 13-15 km: 71 bin 239 TL
• 15-17 km: 76 bin 899 TL
• 17-19 km: 81 bin 304 TL
• 19-21 km: 86 bin 515 TL
• 21-23 km: 90 bin 112 TL
• 23-25 km: 93 bin 610 TL

Böylece İstanbul’da yıllık okul servisi ücreti mesafeye göre 39 bin 970 TL ile 93 bin 610 TL arasında değişiyor.

Ankara servis ücretleri

Ankara’da okul servis ücretlerine yüzde 25,49 zam yapıldı. 2026-2027 eğitim öğretim yılı için belirlenen yıllık tarife şöyle:

• 0-3 km: 27 bin 331 TL
• 3-6 km: 30 bin 155 TL
• 6-10 km: 34 bin 785 TL
• 10-15 km: 40 bin 432 TL
• 15 km üzeri: Her kilometre için 527 TL ek ücret

Ankara’da okul servisi ücretleri 27 bin 331 TL’den başlarken, 15 kilometrenin üzerindeki mesafelerde kilometre başına ek ücret uygulanacak.

İzmir servis ücretleri

Üç büyükşehir arasında okul servisi ücretlerine en yüksek zam İzmir’de yapıldı. Kentte yeni eğitim öğretim yılı tarifesi geçen döneme göre yüzde 35 artırıldı.

İzmir’de yıllık okul servisi ücretleri şöyle:

• 0-3 km: 32 bin 850 TL
• 4-6 km: 40 bin 50 TL
• 7-10 km: 43 bin 20 TL
• 11-15 km: 50 bin 940 TL
• 16-20 km: 61 bin 110 TL
• 21-25 km: 67 bin 950 TL
• 26-30 km: 74 bin 880 TL
• 31-35 km: 78 bin 480 TL
• 36-40 km: 83 bin 250 TL

İzmir’de yıllık okul servisi ücretleri mesafeye göre 32 bin 850 TL’den başlayarak 83 bin 250 TL’ye kadar çıkıyor.

Böylece yabancı yatırımcıların ağustos ayındaki net alımı 273,5 milyon dolar oldu.

Temmuz ayında ise 48 milyar 390,4 milyon dolarlık alıma karşılık 48 milyar 398,7 milyon dolarlık satış yapılmış ve ay 8,3 milyon dolarlık net satışla tamamlanmıştı. Böylece yabancı işlemleri temmuzdaki net satıştan ağustosta net alıma döndü.

Ağustostaki net alımın yaklaşık 269,5 milyon doları Yıldız Pazar’dan geldi. Ana Pazar’da 3,8 milyon dolar, Alt Pazar’da ise 866,9 bin dolar net alım kaydedildi.

Piyasa Öncesi İşlem Platformu’nda 71,2 bin dolar, Yakın İzleme Pazarı’nda ise 566,9 bin dolarlık net satış gerçekleşti.

Tüpraş yabancı alımında ilk sırada

Yabancı yatırımcıların ağustosta en fazla net alım yaptığı hisse 281 milyon dolarla Tüpraş oldu. Tüpraş, temmuz ayında da 292,1 milyon dolarlık net alımla ilk sırada yer almıştı.

Aselsan’da ise dikkat çeken bir değişim yaşandı. Temmuz ayında 120,6 milyon dolarlık net satış yapılan hissede ağustosta 217,5 milyon dolarlık net alım gerçekleşti.

Türk Altın İşletmeleri 103 milyon dolar, Ereğli Demir Çelik 94,6 milyon dolar ve Borusan Boru 44,8 milyon dolarlık net alımla öne çıkan diğer hisseler oldu.

Ağustosta ASELS, SAHOL, AKSEN, GESAN ve TOASO hisseleri de temmuz ayındaki net satışın ardından net alıma geçti.

En yüksek net satış Özata Denizcilik’te

Yabancı yatırımcıların ağustosta en fazla net satış yaptığı hisse 194,3 milyon dolarla Özata Denizcilik oldu. Şirkette temmuz ayındaki net satış 3,8 milyon dolar seviyesindeydi.

Türk Hava Yolları, temmuzdaki 117,6 milyon dolarlık net alımın ardından ağustosta 159 milyon dolarlık net satışla ikinci sırada yer aldı.

Migros’ta temmuzda gerçekleşen 45 milyon dolarlık net alım, ağustosta 81,6 milyon dolarlık net satışa döndü. İş Bankası C hisselerinde 72,4 milyon dolar, Akbank’ta 49,9 milyon dolar ve Enka İnşaat’ta 41,3 milyon dolarlık net satış gerçekleşti.

THYAO, MGROS, ENKAI, TTKOM, TEHOL, GUBRF, TKFEN, SISE, KARCL ve KLRHO hisselerinde de temmuzdaki net alımların ardından ağustosta net satış kaydedildi.

Para piyasaları, ECB’nin mevduat faizini 25 baz puan artırarak yüzde 2,50’ye çıkarmasını tamamen fiyatladı.

Faiz artırımının büyük ölçüde fiyatlara yansıması nedeniyle yatırımcıların odağında ECB’nin kararından çok güncelleyeceği büyüme ve enflasyon tahminleri ile gelecek dönemde para politikasına ilişkin vereceği mesajlar bulunuyor.

LMAX Group piyasa stratejisti Joel Kruger, euronun dolardaki genel zayıflıktan ve ECB’nin faiz artıracağı beklentisinden destek aldığını belirtti.

Kruger’e göre euronun bundan sonraki yönünde ECB’nin güncellenen ekonomik görünümü ile yüksek enerji fiyatlarının enflasyon risklerini artırdığı ortamda ilave sıkılaşmaya açık kapı bırakıp bırakmayacağı etkili olacak.

Petrol fiyatları tahvil faizlerini yükseltti

Euro Bölgesi tahvil faizleri, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon endişelerini artırmasıyla yukarı yönlü hareket etti.

Brent petrol yüzde 1,7 yükselişle varil başına 99,59 dolardan işlem gördü. Almanya’nın 10 yıllık tahvil faizi ise 1,9 baz puan artarak yüzde 3,375’e çıktı.

Mizuho’dan Evelyne Gomez-Liechti, Euro Bölgesi faizlerinin ülke içi ekonomik temellerden ziyade enerji fiyatlarının etkisiyle hareket etmeyi sürdürdüğünü ifade etti.

Piyasalarda ECB’nin faiz kararının yanı sıra enerji fiyatlarının enflasyon görünümüne etkisi ve bankanın gelecek dönemde atacağı para politikası adımlarına ilişkin mesajları takip edilecek.

Piyasalarda ABD Hazinesinin perşembe günü başlayacak uzun vadeli tahvil geri alım operasyonu ile cuma günü açıklanacak ABD enflasyon verileri takip ediliyor.

ABD Hazinesinin tahvil geri alımlarının büyüklüğünü çarşamba günü açıklaması bekleniyor.

Bitcoin ETF’lerinde üç günlük giriş serisi sona erdi

SoSoValue verilerine göre ABD’de işlem gören spot Bitcoin ETF’lerinden 8 Eylül’de toplam 46,65 milyon dolarlık net çıkış gerçekleşti.

Böylece spot Bitcoin ETF’lerinde üç gün boyunca devam eden kesintisiz net giriş serisi sona erdi.

Ethereum ETF’lerinden 24,29 milyon dolar çıktı

Spot Ethereum ETF’lerinde de 8 Eylül’de toplam 24,29 milyon dolarlık net çıkış kaydedildi.

Fidelity’nin FETH fonunda ise 9,89 milyon dolarlık net giriş gerçekleşti. FETH, böylece söz konusu günde en yüksek net giriş kaydedilen Ethereum ETF’si oldu.

ABD ile İran arasında tırmanan gerilim, petrol tedarikine ilişkin riskleri artırdı. Enerji maliyetlerinde yaşanan yükseliş ve değişen faiz beklentileri de bölge piyasalarının yönü üzerinde etkili oldu.

Çin’de enflasyon beklentileri aştı

Çin’de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), ağustos ayında yıllık bazda yüzde 0,8 arttı. Üretici Fiyat Endeksi’ndeki (ÜFE) yıllık yükseliş ise yüzde 3,8 olarak kaydedildi. Her iki veri de piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti.

Analistler, enerji maliyetlerindeki artışın Çin’de enflasyonun hızlanmasına neden olduğunu belirtti.

Teknoloji hisselerine talep sürüyor

Orta Doğu’da yoğunlaşan saldırıların petrol tedarikine yönelik riskleri artırması, Asya piyasalarında risk iştahını sınırladı. Buna karşın yapay zekaya ilişkin iyimserlik ve yarı iletken şirketlerine yönelik yatırımcı talebi teknoloji hisselerini destekledi.

Japon yeni değer kazandı

Japonya Merkez Bankasının (BoJ) para politikasına ilişkin şahin beklentiler ile Japon hükümetinin müdahalesi, yenin dolar karşısındaki değerlenmesini sürdürmesine yardımcı oldu.

Dolar/yen paritesi yüzde 0,5 düşüşle 153,3 seviyesine geriledi.

Asya borsalarında son durum

Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,42 yükselişle 7.053 puandan kapanırken Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,19 değer kaybederek 65.146 puana indi.

Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3 artışla 3.935,1 puanda işlem gördü. Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,3 düşüşle 25.254 puana, Hindistan’da Sensex endeksi ise yüzde 0,7 kayıpla 75.050 puana geriledi.

İnşaat maliyetlerindeki yıllık artışta işçilik kalemi öne çıktı. İşçilik endeksi yıllık yüzde 30,51 artarken malzeme endeksindeki yükseliş yüzde 27,13 olarak kaydedildi.

Malzeme ve işçilik maliyetleri arttı

Temmuz ayında malzeme endeksi bir önceki aya göre yüzde 1,28 yükseldi. Aynı dönemde işçilik endeksindeki aylık artış yüzde 0,92 oldu.

Yıllık veriler incelendiğinde işçilik maliyetlerindeki artışın, malzeme maliyetlerindeki yükselişin 3,38 puan üzerinde gerçekleştiği görüldü.

Bina inşaatı maliyetleri ne kadar arttı?

Bina inşaatı maliyet endeksi Temmuz 2026’da aylık yüzde 1,08, yıllık yüzde 28,37 arttı.

Bina inşaatında malzeme maliyetleri aylık yüzde 1,21 ve yıllık yüzde 27,34 yükseldi. İşçilik maliyetlerindeki artış ise aylık yüzde 0,86, yıllık yüzde 30,19 olarak hesaplandı.

Bina dışı yapıların maliyeti aylık yüzde 1,38 yükseldi

Bina dışı yapılar için inşaat maliyet endeksi bir önceki aya göre yüzde 1,38, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 28,19 arttı.

Bu grupta malzeme endeksi aylık yüzde 1,49 ve yıllık yüzde 26,50 yükseldi. İşçilik endeksi ise aylık yüzde 1,15 artarken yıllık yükseliş yüzde 31,65’e ulaştı.

TÜİK, inşaat maliyet endeksine ilişkin bir sonraki haber bültenini 9 Ekim 2026 tarihinde yayımlayacak.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 24,01 puan ve yüzde 0,17 azalışla 14.381,24 puana indi. Bankacılık endeksi yüzde 0,16, holding endeksi yüzde 0,21 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 0,69 ile madencilik, en çok gerileyen yüzde 3,03 ile bilişim oldu.

Orta Doğu'daki yeni saldırıların enerji arzına ilişkin endişeleri artırmasına karşın, yapay zeka iyimserliği küresel piyasalarda risk iştahını desteklemeye devam ediyor.

Yurt içinde ise Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), fiili dolaşım oranı ve pay sahipliğine ilişkin kararlarını açıkladı. Buna göre Kurul, 11 Eylül 2026 gün sonundan itibaren borsada işlem gören ihraççıların sermayesindeki pay sahipliği bildirim yükümlülüğü sınırının yüzde 3 olmasına karar verdi.

Diğer taraftan doğrudan yüzde 3 ve üzeri paya sahip gerçek ve tüzel kişileri gösteren tablo ile serbest fonlar dahil dolaylı yoldan yüzde 10 ve üzeri paya sahip gerçek ve tüzel kişileri gösteren tablo, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından anlık güncellenecek.

Bugün yurt içinde ve yurt dışında veri gündeminin sakin olacağını belirten analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.500 ve 14.600 puanın direnç, 14.200 ve 14.100 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

“bySEREZ” isimli hesap mercek altına alındı

Soruşturma kapsamında, sosyal medya platformu X üzerinden “bySEREZ” adıyla paylaşım yapan hesap incelemeye alındı.

Söz konusu hesaptan 2023 yılı boyunca Borsa İstanbul’da işlem gören 9 farklı hisse hakkında yatırımcıları yanıltıcı ve manipülatif nitelikte paylaşımlar yapıldığı öne sürüldü.

5 şüpheli hakkında gözaltı kararı

Savcılık, paylaşımlarla “bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığı” suçunun işlendiği iddiasıyla 5 şüpheli hakkında gözaltı kararı verdi.

Emniyet ekiplerince düzenlenen eş zamanlı operasyonlarda 4 şüpheli yakalanarak gözaltına alındı. Firari durumdaki diğer şüphelinin yakalanmasına yönelik çalışmaların devam ettiği belirtildi.

Soruşturma sürüyor

Şüphelilerin emniyetteki işlemleri sürerken soruşturmanın ayrıntılarına ve incelemeye konu olan hisselere ilişkin henüz kapsamlı bir açıklama yapılmadı.

Çin Ulusal İstatistik Bürosunun (NBS) açıkladığı verilere göre Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), ağustosta yıllık bazda yüzde 3,8 arttı.

ÜFE, ekonomistlerin yüzde 3,6 seviyesindeki artış beklentisini aşarken temmuz ayında kaydedilen yüzde 3,5’lik yükselişin de üzerine çıktı. Temmuz verisi, üretici fiyatlarında üç ayın en düşük artışına işaret etmişti.

Ekonomistler, ÜFE’deki toparlanmanın büyük ölçüde olumlu baz etkisi ve yükselen emtia maliyetlerinden kaynaklandığını belirtti. Buna karşılık Pekin’in takas sübvansiyonları ve tüketimi desteklemeye yönelik diğer önlemlerinin etkisinin azalmasıyla hanehalkı talebinin zayıf kalmaya devam ettiği ifade edildi.

Tüketici enflasyonu yüzde 0,8’e yükseldi

Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ağustosta yıllık bazda yüzde 0,8 arttı. Veri, ekonomistlerin yüzde 0,8’lik beklentisine paralel gerçekleşti.

Tüketici fiyatlarındaki yıllık artış temmuz ayında yüzde 0,5 seviyesindeydi. Böylece tüketici enflasyonu ağustosta hızlanmış oldu.

Gıda ve enerji fiyatları gibi oynak kalemlerin hariç tutulmasıyla hesaplanan çekirdek TÜFE de temmuzdaki yüzde 0,9 seviyesinden ağustosta yüzde 1’e yükseldi.

Emtia fiyatları ve teknoloji talebi etkili oldu

NBS Baş İstatistikçisi Dong Lijuan, enflasyondaki toparlanmayı küresel emtia fiyatlarındaki oynaklık, mevsimsel gıda fiyatlarındaki artış ve yüksek teknoloji sektörlerinde yükselen taleple ilişkilendirdi.

Son aylarda petrol fiyatlarında yaşanan sert yükseliş de emtia maliyetlerini etkileyen gelişmeler arasında yer aldı.

Ekim vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışına göre yüzde 0,37 azalarak 17.736,00 puandan işlem görüyor.

Orta Doğu'daki yeni saldırıların enerji arzına ilişkin endişeleri artırmasına karşın, yapay zeka iyimserliği küresel piyasalarda risk iştahını desteklemeye devam ediyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise ABD'de haftalık mortgage başvurularının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 17.600 ve 17.500 puanın destek, 17.900 ve 18.000 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Beyaz Saray tarafından yayımlanan bildirilere göre ABD yönetimi, 1930 Tarife Yasası’nın 338. bölümü kapsamında Kanada’ya karşı uyguladığı önlemlerde yeni bir adım attı.

Trump, Kanada’nın motorlu taşıt, süt ürünleri ve alkollü içecek sektörlerini hedef alan beş yeni bildiriyi imzaladı.

Kararlara gerekçe olarak Kanada’nın otomotiv tarifeleri düzenlemesini sürdürmesi, başta peynir çeşitleri olmak üzere süt ürünlerinde tarife kontenjanı uygulamalarına devam etmesi ve Amerikan menşeli alkollü içeceklere yönelik eyalet düzeyindeki kısıtlamaları genişletmesi gösterildi.

Üç ürün grubunda ithalat 29 Eylül’de yasaklanacak

Trump’ın imzaladığı üç bildiriyle daha önce yüzde 50 ek gümrük vergisine tabi tutulan Kanada menşeli belirli motosiklet, süt ürünleri ve alkollü içeceklerin ABD’ye ithalatı 29 Eylül itibarıyla yasaklanacak.

Bu tarihten önce ithal edilen ancak henüz serbest dolaşıma sokulmayan veya tüketime sunulmak üzere antrepodan çekilmeyen ürünlere yüzde 50 gümrük vergisi uygulanmaya devam edilecek.

İthalat yasağının yargı veya idari yollarla geçersiz kılınması durumunda ise ilgili ürünlere otomatik olarak yüzde 50 ek gümrük vergisi uygulanacak.

Trump tarafından imzalanan diğer iki bildiriyle Kanada’nın motorlu araç ve alkollü içecek politikalarına karşı uygulanan yüzde 50 ek gümrük vergilerinin kapsamı da 15 Eylül’den itibaren değiştirilecek.

Bazı Kanada ürünleri yüzde 50 ek vergi kapsamına alınırken daha önce listede bulunan bazı ürünler ise kapsam dışında bırakılacak.

ABD ile Kanada arasındaki ticaret müzakereleri sonuçsuz kaldı

ABD yönetimi temmuz ayında Kanada’nın Amerikan ürünlerine yönelik ticaret uygulamalarını gerekçe göstererek ülkeden ithal edilen bazı mallara yüzde 50 ek gümrük vergisi uygulanacağını duyurmuştu.

Söz konusu vergiler 18 Ağustos’ta müzakere taahhütleri doğrultusunda 3 gün süreyle askıya alınmış, görüşmelerin olumsuz sonuçlanmasının ardından 22 Ağustos’ta yürürlüğe girmişti.

Kanada yönetimi de ABD’nin yüzde 50’lik tarifelerine karşılık belirli Amerikan ürünlerine yüzde 15, yüzde 25 veya yüzde 50 oranlarında gümrük vergisi uygulanacağını açıklamıştı. Kanada’nın söz konusu tarifeleri 8 Eylül’de uygulanmaya başladı.

Brent ham petrol vadeli kontratları yüzde 1,4 artışla varil başına 99,33 dolara yükseldi. ABD ham petrolü (WTI) de yüzde 1,4 değer kazanarak 94,34 dolardan işlem gördü.

Böylece petrol fiyatları üst üste dördüncü seansta yükselirken Brent kritik 100 dolar seviyesine yaklaştı.

Brent petrol, altı aydır devam eden savaşta kalıcı bir çözüme ulaşılacağına yönelik umutların azalması ve çatışmaların yeniden alevlenmesiyle ağustos başından bu yana yaklaşık dörtte bir oranında yükseldi.

Orta Doğu’daki saldırılar arz endişelerini artırdı

Orta Doğu’daki savaş salı günü daha da şiddetlendi. İran destekli Yemen’deki Husiler, Suudi Arabistan’ın çeşitli kentlerine saldırılar düzenlerken ABD güçleri de çok sayıda İran petrol tankerini vurdu. İran ise Ürdün’deki bir ABD üssünü hedef aldı.

ING analistleri gelişmelere ilişkin değerlendirmesinde, “Son gelişmeler, barış görüşmelerinin yeniden başlamasından hâlâ oldukça uzak olduğumuz görüşünü güçlendiriyor. Bu süreçte piyasanın önemli bir risk primini fiyatlamaya devam etmesi muhtemel” ifadelerini kullandı.

Son saldırılar, Orta Doğu’daki petrol arzında yaşanan kesintilerin daha da derinleşmesi riskini artırırken bölgedeki enerji altyapısı ve kritik deniz taşımacılığı güzergahlarına yönelik gelişmeler de yakından takip ediliyor.

Suudi Arabistan’ın petrol ihracatı takip ediliyor

Analistler, Suudi Arabistan’ın ihracatının bir bölümünü Hürmüz Boğazı’ndan uzaklaştırdığını ancak ülkeye yönelik saldırıların uzun süre devam etmesi halinde ham petrolün küresel piyasalara akışını sürdürme çabalarının daha karmaşık hale gelebileceğini belirtti.

OCBC analistleri ise “İran’ın Suudi Arabistan’daki enerji tesislerine yönelik saldırıları ve ardından beş İran tankerinin imha edilmesi, petrol arzında yeni ve uzun süreli bir kesinti yaşanabileceğine ilişkin endişeleri artırdı” değerlendirmesinde bulundu.

Trump, Beyaz Saray’ın bahçesinde düzenlenen ve 11 Eylül saldırılarının ardından Amerikan çelik endüstrisinin nasıl yeniden yapılandırıldığının anlatıldığı etkinlikte konuştu.

11 Eylül saldırılarında hayatını kaybedenleri anan Trump, benzer saldırıların bir daha yaşanmaması için her türlü çabayı gösterdiklerini belirtti.

İran’ın nükleer silaha sahip olamayacağını vurgulayan Trump, “Şu anda savaşıyoruz çünkü nükleer silah elde etmek isteyen bir ülke var. Buna çok yaklaşmışlardı, ama artık bunu elde etme şansları kalmadı. İran asla nükleer silaha sahip olamayacak” değerlendirmesinde bulundu.

Trump İran’a yönelik ablukayı değerlendirdi

İran’a yönelik deniz ablukasının “çok başarılı” olduğunu savunan Trump, “İran çok ağır bir şekilde cezalandırıldı. Onlara gerçekten sert bir ders verdik” ifadelerini kullandı.

ABD donanmasının uyguladığı ablukanın Hürmüz Boğazı’ndaki tanker geçişlerini önemli ölçüde mümkün kıldığını belirten Trump, “Abluka o kadar güçlü ve etkili oldu ki kimse bu kadar iyi işleyebileceğini düşünmemişti” yorumunu yaptı.

Trump, konuşmasının ardından 11 Eylül saldırılarında hayatını kaybeden bazı kişilerin ailelerine madalya taktı.

Yeni düzenlemeyle şirket sermayesinin yüzde 10 ve üzerinde payına sahip ortakların hisseleri fiili dolaşımdaki payların hesaplanmasında kapsam dışında tutulacak.

Kamu tüzel kişilerinin sahip olduğu paylar, şirketlerin geri aldığı paylar ile belirli yönetici ve yönetim kurulu üyelerinin sahip olduğu paylar da fiili dolaşım hesabına dahil edilmeyecek.

SPK ayrıca fiili dolaşım dışında bırakılacak payların belirlenmesinde dolaylı sahiplikleri de kapsama aldı.

Fiili dolaşımda dolaylı sahiplik de dikkate alınacak

Serbest fonlar, serbest özel fonlar veya Borsa İstanbul’da işlem gören diğer halka açık şirketler üzerinden dolaylı olarak sahip olunan paylar, sahiplik oranları ölçüsünde fiili dolaşım dışında değerlendirilecek.

Yurt dışı piyasalarda işlem gören paylar da fiili dolaşım kapsamında sayılmayacak.

Yeni kriterlere göre fiili dolaşımdaki pay adedi ve oranları, 11 Eylül 2026’dan itibaren Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından günlük olarak hesaplanarak açıklanacak.

Borsada işlem gören şirketler ise düzenleme kapsamındaki gerçek ve tüzel kişilerin kimlik ve unvan bilgilerini her ayın ilk iş gününde MKK’ya bildirecek.

Pay sahipliği bildirimlerinde sınır yüzde 3 oldu

SPK’nın diğer ilke kararıyla, borsada işlem gören şirketlerde pay veya oy haklarının belirlenen oranlara ulaşması ya da bu oranların altına düşmesi halinde yapılacak özel durum açıklamalarında alt sınır yüzde 3 olarak belirlendi.

MKK, doğrudan yüzde 3 ve üzerinde pay veya oy hakkına sahip gerçek ve tüzel kişileri gösteren tabloyu değişiklik olması halinde güncelleyecek.

Dolaylı sahiplikler de dikkate alınarak yüzde 10 ve üzerinde paya sahip kişiler için ayrıca bir tablo yayımlanacak.

Buna göre toplam sigortalı çalışan sayısı haziranda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2,5, bir önceki aya göre ise yüzde 2 arttı. Böylece toplam sigortalı çalışan sayısı 26 milyon 340 bin 445 kişiye ulaştı.

Sigortalı çalışan sayısında yıllık bazda 652 bin 570, aylık bazda ise 510 bin 483 kişilik artış gerçekleşti.

Toplam sigortalı çalışanların yaklaşık yüzde 75’ini oluşturan sigortalı ücretli çalışanların (4/a) sayısı yıllık bazda yüzde 3 artışla 578 bin 145 kişi, aylık bazda ise yüzde 2,5 artışla 479 bin 970 kişi yükseldi.

Esnaf ve çiftçilerden oluşan 4/b kapsamındaki sigortalıların toplam sayısı yıllık yüzde 0,1 geriledi. Çiftçi sayısı yıllık yüzde 35,5 artarak 158 bin 23 kişi yükselirken esnaf sayısı yüzde 6,3 düşüşle 160 bin 109 kişi azaldı. Kamu sektöründeki sigortalı çalışanların (4/c) sayısı ise yıllık yüzde 2,1, aylık yüzde 0,3 arttı.

İmalatta haziranda 108 bin kişilik istihdam artışı

İmalat sektöründe haziran ayında gerçekleşen 108 bin kişilik aylık istihdam artışı, iki yıldır devam eden yıllık gerilemenin sona ermesini sağladı.

Aylık artışta giyim eşyaları imalatındaki 15 bin 104 kişilik ve tekstil ürünleri imalatındaki 8 bin 216 kişilik yükseliş etkili oldu.

Buna karşın giyim eşyaları imalatı yıllık bazda 37 bin 143 kişilik kayıpla istihdamın en fazla azaldığı sektör olmaya devam etti. Sektörde yıllık daralma yüzde 6,1 olarak gerçekleşti.

Giyim eşyaları imalatını 12 bin 683 kişilik düşüşle tekstil ürünleri imalatı ve 11 bin 102 kişilik kayıpla makine ve teçhizat hariç fabrikasyon metal ürünleri imalatı izledi.

İncelenen 88 alt sektörün 23’ünde sigortalı ücretli çalışan sayısı yıllık bazda geriledi. Oransal olarak en hızlı düşüş yüzde 12,7 ile kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması sektöründe görüldü.

Yıllık bazda en yüksek istihdam artışı ise 99 bin 110 kişiyle ikamet amaçlı olan ve olmayan binaların inşaatı sektöründe kaydedildi.

İstihdam artışında Ankara ilk sırada

Sigortalı ücretli çalışan sayısındaki yıllık artışın en yüksek olduğu il 110 bin 838 kişiyle Ankara oldu. Ankara’yı 107 bin 182 kişiyle İstanbul, 28 bin 194 kişiyle Konya ve 21 bin 723 kişiyle Kocaeli takip etti.

Yaklaşık 19 milyon sigortalı ücretli çalışanın yarısı beş büyük ilde istihdam edildi. Toplam istihdamda İstanbul yüzde 26,3, Ankara yüzde 8,1, İzmir yüzde 6, Antalya yüzde 4,7 ve Bursa yüzde 4,4 pay aldı.

En yüksek yıllık istihdam kaybı ise 23 bin 75 kişiyle Hatay’da gerçekleşti. Hatay’ı 19 bin 667 kişiyle Malatya ve 12 bin 663 kişiyle Adıyaman izledi.

Sigortalı ücretli kadın çalışan sayısı da Haziran 2026’da yıllık yüzde 2,6 artarak 6 milyon 225 bin 819 kişiye ulaştı. Kadınların toplam sigortalı ücretli istihdam içindeki payı yüzde 31,7 olarak gerçekleşti.

Spot altın yüzde 0,73 artışla ons başına 4 bin 387,26 dolardan işlem görürken gram altın yüzde 0,77 yükselişle 6 bin 839,26 TL’ye çıktı.

Doların sakin seyretmesi, dolar üzerinden fiyatlanan değerli metalleri diğer para birimlerini kullanan yatırımcılar açısından daha erişilebilir hale getirdi.

ABD’de Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) perşembe, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ise cuma günü açıklanacak. CME FedWatch verilerine göre piyasalar, Fed’in yaklaşan toplantısında faizleri artırmasına yaklaşık yüzde 60 olasılık veriyor.

Pepperstone Group Stratejisti Ahmad Assiri, enflasyonun beklentilerin altında gelmesinin faizlerin sabit tutulması ihtimalini güçlendirerek altın yatırımcılarını rahatlatacağını belirtti. Assiri, yukarı yönlü bir enflasyon sürprizinin ise faiz artışı beklentisini destekleyerek değerli metal üzerinde güçlü baskı oluşturabileceğini ifade etti.

OANDA Kıdemli Piyasa Analisti Kelvin Wong da altın piyasasında alıcılar ile satıcılar arasında kısa vadeli bir mücadele yaşandığını ve bu görünümün cuma günkü TÜFE verisine kadar sürebileceğini söyledi.

Altında 4 bin 342 dolar destek olarak izleniyor

Teknik görünümde spot altının ons başına 4 bin 342 dolar desteğini yeniden test edebileceği belirtildi. Bu seviyenin kırılması halinde fiyatların 4 bin 281-4 bin 297 dolar aralığına gerileyebileceği öngörüldü.

Altının 4 bin 696 dolardan 4 bin 281 dolara uzanan düşüş hareketindeki geri çekilme seviyeleri takip edilirken, 4 bin 342 dolardan başlayan tepkinin 4 bin 379 dolar civarında sona erebileceği değerlendirildi.

ABD-İran gerilimi altın fiyatlarını destekledi

İran Devrim Muhafızları, ABD ordusunun 5 İran petrol tankerini imha ettiğini açıklamasının ardından Ürdün’de ABD tarafından kullanılan bir üsse balistik füzelerle saldırdığını ve 10 gemiyi hedef aldığını duyurdu.

Gerilimin artmasıyla Brent petrol fiyatları üst üste dördüncü seansta yükseldi. Enerji maliyetlerindeki artışın ekonominin geneline yayılması, enflasyon üzerindeki yukarı yönlü baskıyı güçlendirebilir.

Diğer değerli metallerde spot gümüş yüzde 0,9 artışla 66,31 dolara, platin yüzde 1,1 yükselişle 1.833,58 dolara çıktı. Paladyum ise yüzde 0,1 düşüşle 1.347,82 dolara geriledi.

En fazla para girişi olan hisseler

Türkiye İş Bankası A.Ş. (ISCTR) – 1 milyar 681 milyon TL

Sasa Polyester Sanayi A.Ş. (SASA) – 308 milyon TL

Türk Hava Yolları A.O. (THYAO) – 285 milyon TL

Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları A.Ş. (SISE) – 185 milyon TL

Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. (TCELL) – 142 milyon TL

Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. (EREGL) – 137 milyon TL

Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. (VAKBN) – 128 milyon TL

Koç Holding A.Ş. (KCHOL) – 105 milyon TL

En fazla para çıkışı olan hisseler

Aselsan Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (ASELS) – 148 milyon TL

Akbank T.A.Ş. (AKBNK) – 125 milyon TL

Tüpraş-Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. (TUPRS) – 106 milyon TL

Türkiye Halk Bankası A.Ş. (HALKB) – 68 milyon TL

Astor Enerji A.Ş. (ASTOR) – 59 milyon TL

Türkiye Garanti Bankası A.Ş. (GARAN) – 38 milyon TL

CW Enerji Mühendislik Ticaret ve Sanayi A.Ş. (CWENE) – 26 milyon TL

Doğan Şirketler Grubu Holding A.Ş. (DOHOL) – 25 milyon TL

Ülkelerin ortak açıklamasında, Batı Şeria’daki durumun yerleşimci şiddeti ve yerleşim alanlarının genişlemesi nedeniyle hızla kötüleştiği belirtildi.

Ticaret Kısıtlamasına Katılan 12 Ülke

Batı Şeria’daki İsrail yerleşimleriyle ticareti sınırlandırma taahhüdünde bulunan ülkeler şöyle sıralandı:

Fransa

İngiltere

Kanada

Danimarka

İspanya

Finlandiya

İrlanda

İzlanda

Norveç

Polonya

Portekiz

İsveç

Ortak açıklamada ülkelerin atacağı adımların kapsamı ve uygulama takvimi konusunda ayrıntı verilmedi.

Fransa, İngiltere ve Kanada Ulusal Düzenleme Hazırlayacak

Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, ülkesinin işgal altındaki Filistin topraklarında bulunan İsrail yerleşimlerinden gelen ürünlerle ticareti durduracağını açıkladı.

Fransa, İngiltere ve Kanada’nın, söz konusu yerleşimlerle ticareti yasaklamaya yönelik ulusal düzenlemeler hazırlayacağı bildirildi. Barrot, Avrupa Birliği’ne de benzer önlemler alma çağrısında bulundu.

İngiltere’den Yeni Yaptırımlar

İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, Avam Kamarasında yaptığı açıklamada hükümetin Orta Doğu politikasını yeniden düzenleyeceğini ve Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerine yeni yaptırımlar uygulayacağını söyledi.

İngiltere’nin açıkladığı önlemler kapsamında yerleşimlerden yapılan ithalat yasaklanacak. İngiliz şirketlerinin yeni yerleşim projelerine finansman, inşaat ve reklam hizmetleri sunması da sınırlandırılacak.

İsrail’den Karşılık Mesajı

İsrail Dışişleri Bakanı, İngiltere’nin aldığı kararın ülkede yaklaşan seçimlere müdahale anlamına geldiğini ve iç siyasi gerekçelerle alındığını savundu.

Bazı tedbirlerin ABD eyaletlerindeki yasalarla çeliştiğini öne süren İsrailli Bakan, İngiltere’nin adımının İsrail’e karşılık vermekten başka seçenek bırakmadığını söyledi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise İran ve bölgedeki müttefiklerini kastederek “ahtapot” olarak nitelendirdiği yapıyla mücadelede kritik bir aşamaya yaklaşıldığını belirtti.

Orta Doğu’daki çatışmaların sürmesi durumunda petrol fiyatlarında daha sert yükselişlerin görülebileceği uyarısında bulunan Bank of America, Brent petrol için 95-120 dolar ve 150 dolarlık iki ayrı risk senaryosu paylaştı.

Brent Petrol Tahmini 83 Dolara Yükseltildi

Bank of America, 2026’nın ikinci yarısına ilişkin Brent petrolün ortalama fiyat tahminini varil başına 83 dolara çıkardı.

Bankanın 2027 yılı için Brent petrol beklentisi ise varil başına ortalama 75 dolar olarak belirlendi. Tahminlerdeki yukarı yönlü revizyona Hürmüz Boğazı’nda süren petrol sevkiyatı kesintileri gerekçe gösterildi.

Brent Petrol 120 Dolara Çıkabilir mi?

Bank of America’ya göre Orta Doğu’daki çatışmaların petrol akışını sınırlandırarak yıl sonuna kadar devam etmesi halinde Brent petrolün varil fiyatı 95-120 dolar aralığına yükselebilir.

Bu tahmin, çatışmaların ve sevkiyat kesintilerinin devam ettiği koşullu bir risk senaryosunu ifade ediyor. Bankanın temel senaryosunda 2026’nın ikinci yarısı için ortalama fiyat beklentisi 83 dolar seviyesinde bulunuyor.

150 Dolarlık Petrol Senaryosu

Banka, çatışmaların genişlemesi ve bölgedeki büyük enerji altyapılarında ciddi hasar meydana gelmesi durumunda Brent petrolün varil başına 150 dolara kadar çıkabileceği uyarısında bulundu.

Brent petrolün 150 dolara ulaşacağı öngörüsü, bankanın ana tahmini değil; petrol üretimi ve sevkiyatında daha ağır kesintilerin yaşanmasını içeren yüksek riskli senaryo olarak öne çıktı.

Hürmüz Boğazı Neden Önemli?

Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve doğal gaz sevkiyatının önemli geçiş noktalarından biri olarak biliniyor. Bölgede yaşanan kesintiler, küresel enerji arzının azalabileceğine yönelik endişeleri artırarak petrol fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabiliyor.

Bank of America’nın yeni tahminleri de Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat sorunlarının süresi ve Orta Doğu’daki çatışmaların seyri üzerine şekilleniyor.

Bankacılık endeksi yüzde 4,32, holding endeksi yüzde 1,95 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran bankacılık, en fazla kaybettiren ise yüzde 2,39 ile bilişim oldarak belirlendi.

Orta Doğu'daki jeopolitik riskler ve petrol fiyatlarındaki yükseliş küresel piyasalarda risk algısının artmasına neden olurken yurt içi piyasalar bankacılık hisseleri öncülüğünde pozitif ayrıştı.

Analistler, yarın yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise Çin'de enflasyon, Japonya'da makine siparişleri ve ABD'de haftalık mortgage başvurularının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.500 ve 14.600 puanın direnç, 14.300 ve 14.200 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

BIST 100’de en çok yükselen hisseler

SISE: %9,99

ALTNY: %9,98

BALSU: %9,97

PETKM: %9,97

VAKBN: %9,96

BIST 100’de en çok düşen hisseler

ODINE: %-10,00

KTLEV: %-9,99

PASEU: %-9,96

BSOKE: %-9,88

GESAN: %-3,91

Kamuyu Aydınlatma Platformu’nda (KAP) yayımlanan açıklamaya göre fiili dolaşım oranı FORTE’de yüzde 38, PASEU’da yüzde 16 ve TEHOL’de yüzde 53 olarak dikkate alınacak.

Üç Hissenin Yeni Fiili Dolaşım Oranları

Borsa İstanbul tarafından açıklanan ve 9 Eylül 2026 tarihinden itibaren geçerli olacak oranlar şöyle:

Hisse Fiili Dolaşımdaki Pay Oranı Geçerlilik Tarihi Forte Bilgi İletişim Teknolojileri (FORTE) %38 9 Eylül 2026 Pasifik Eurasia Lojistik (PASEU) %16 9 Eylül 2026 Tera Yatırım Teknoloji Holding (TEHOL) %53 9 Eylül 2026

Fiili Dolaşımdaki Pay Oranı Nedir?

Fiili dolaşımdaki pay oranı, bir şirketin toplam payları içinde piyasada serbestçe alınıp satılabilen bölümünü gösteriyor. Şirket ortaklarının sahip olduğu ve dolaşımda kabul edilmeyen paylar bu hesaplamanın dışında tutuluyor.

Borsa İstanbul, payların ilgili endekslerdeki ağırlıklarını hesaplarken fiili dolaşımdaki pay oranını dikkate alıyor.

Oran Değişikliği Hisseleri Nasıl Etkileyebilir?

Fiili dolaşım oranlarındaki güncellemeler, şirketlerin dahil olduğu endekslerdeki ağırlıklarının hesaplanmasını etkileyebiliyor. Bu nedenle endeks fonları ve endeksi takip eden yatırımcılar tarafından yakından izleniyor.

Ancak açıklanan yeni oranlar, hisselerin fiyatının kesin olarak yükseleceği veya düşeceği anlamına gelmiyor. Fiyat hareketlerinde şirket gelişmeleri, piyasa koşulları ve yatırımcı işlemleri de belirleyici oluyor.

Bahçıvan’ın kararıyla İstanbul Sanayi Odasında 13 yıldır devam eden başkanlık döneminin seçimlerin ardından sona ermesi bekleniyor.

Erdal Bahçıvan Neden Yeniden Aday Olmayacak?

Bahçıvan, görev süresi boyunca küresel finansal dalgalanmalar, kur şokları, Covid-19 salgını, enerji krizi, savaşlar, deprem felaketi ve yüksek enflasyon gibi birçok zorlu sürecin yaşandığını belirtti.

İSO’nun bu dönemde sanayicileri yalnız bırakmamak için hizmet kapasitesini artırdığını ifade eden Bahçıvan, kurumun sanayi sektörünün sorunlarını kamuoyuna ve karar alıcılara aktarmaya devam ettiğini söyledi.

“En Büyük Gururumuz Doğruları Söylemek Oldu”

Görev dönemini değerlendiren Erdal Bahçıvan, “En büyük gururumuz her zaman susmamak ve doğruları söylemek oldu. İSO’nun sesini yalnızca yüksek değil, daha güvenilir kılmaya çalıştık” dedi.

Bahçıvan, İSO’nun güvenilirliğini ve sanayi dünyasındaki temsil gücünü artırmayı hedeflediklerini vurguladı.

Ender Yılmaz’a Destek Verecek

Erdal Bahçıvan, yaklaşan İSO seçimlerinde başkanlığa adaylığını açıklayan Ender Yılmaz’ı destekleyeceklerini bildirdi.

Yılmaz’ın İstanbul Sanayi Odasının marka değerini daha ileri taşıyacağına inandığını belirten Bahçıvan, seçim sürecindeki tercihini böylece Ender Yılmaz’dan yana açıkladı.

Bakan Şimşek, eğitimde elde edilen kazanımların daha ileri taşınacağını vurgularken Türkiye’nin Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) 2025 sonuçlarındaki performansına da dikkat çekti.

Eğitimin 2026 Bütçesindeki Payı Ne Kadar?

Şimşek’in açıklamasına göre 2026 yılı bütçesinden eğitime ayrılan pay yüzde 15,3 oldu. Böylece eğitim, bütçeden en yüksek payı alan alan olarak öne çıktı.

Eğitim politikalarının beşeri sermayenin niteliğini güçlendirmeyi amaçladığını belirten Şimşek, bu alandaki uygulamaların kararlılıkla sürdürüleceğini bildirdi.

Türkiye PISA Sıralamasında Yükseldi

Türkiye, PISA 2025 sonuçlarına göre değerlendirmeye katılan 91 ülke arasında fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik alanlarındaki sıralamasını yükseltti.

Şimşek, Türkiye’nin fen bilimleri ve okuma becerilerinde OECD ortalamasının üzerinde performans gösterdiğini açıkladı.

En Büyük Yükseliş Matematikte Gerçekleşti

PISA 2025 sonuçlarına göre Türkiye’nin ülke sıralamasındaki değişimi şöyle gerçekleşti:

Fen bilimlerinde 15 basamak yükseldi.

Okuma becerilerinde 18 basamak yükseldi.

Matematikte 11 basamak yükseldi.

Strategy, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC) sunduğu 8-K bildiriminde, aynı dönemde piyasadan hisse satışı programı kapsamında yeni pay ihraç etmediğini de bildirdi.

Strategy’nin Kaç Bitcoin’i Var?

Şirketin 7 Eylül itibarıyla elinde tuttuğu Bitcoin miktarı yaklaşık 845 bin 50 olarak açıklandı. Strategy, söz konusu Bitcoin’leri toplam 63,73 milyar dolarlık satın alma maliyetiyle edindi.

Şirketin Bitcoin başına ortalama maliyeti yaklaşık 75 bin 412 dolar olarak hesaplandı. Bitcoin’in 78 bin dolar civarındaki fiyatı dikkate alındığında şirketin varlıkları ortalama maliyetinin üzerinde bulunuyor.

Bitcoin Alımına Bir Haftalık Ara Verildi

Strategy, 31 Ağustos-7 Eylül haftasında Bitcoin portföyünde herhangi bir değişiklik yapmadı. Bu dönemde yeni Bitcoin alınmadığı gibi mevcut varlıklardan satış da gerçekleştirilmedi.

Şirket ayrıca piyasadan hisse satışı programı kapsamında pay ihraç etmeyerek Bitcoin alımlarını finanse etmek için kullandığı yöntemlerden birine de söz konusu hafta başvurmadı.

Geri Alım Limiti 2 Milyar Dolara Çıkarıldı

Strategy, Dijital Kredi Menkul Kıymetleri Geri Alım Programı için yetkilendirilen tutarı iki katına çıkardı. Programın daha önce 1 milyar dolar olan üst limiti 2 milyar dolara yükseltildi.

Şirket, 31 Ağustos-7 Eylül döneminde 1 milyon 810 bin 885 adet STRC imtiyazlı payı yaklaşık 176,3 milyon dolar karşılığında geri aldı.

Dolar Rezervi 5,10 Milyar Dolar

Strategy’nin 7 Eylül itibarıyla dolar rezervi yaklaşık 5,10 milyar dolar olarak açıklandı. Şirketin nakit dolar bakiyesi ise yaklaşık 1,44 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Açıklanan veriler, şirketin yeni Bitcoin alımı yapmadığı haftada likidite ve menkul kıymet geri alımına ağırlık verdiğini gösterdi.

Masrafsız para transferi ve yüksek günlük faiz 

Yeni İşim Hesabı ile işletmeler, 7/24 ücretsiz EFT, havale ve FAST işlemleri sayesinde günlük bankacılık ihtiyaçlarını masrafsız şekilde yönetebiliyor. Ayrıca yabancı para transferlerini (SWIFT) de dijital kanallar üzerinden ücretsiz olarak gerçekleştirebiliyor. Bu kapsamda işletmeler, ING Mobil ve İnternet Bankacılığı aracılığıyla gönderdikleri yabancı para transferlerinde ING ve muhabir bankaya herhangi bir masraf ödemiyor. Bunun yanı sıra, işletmelerin ING Türkiye hesaplarına gelen SWIFT transferlerinden de para birimi fark etmeksizin ING tarafından herhangi bir işlem ücreti alınmıyor.

İlk kez Yeni İşim Hesabı açan işletmeler, şirketlerinin ilk yılı boyunca İşim İçin Turuncu Hesap kapsamında sunulan güncel yüksek Hoş Geldin Faizi avantajından yararlanabiliyor. Günlük yüksek faiz kazandıran bu yapı sayesinde işletmeler birikimlerini vade beklemeden değerlendirebilirken, ihtiyaç duydukları anda hesaplarına para yatırıp çekerek nakit akışlarını esnek biçimde yönetebiliyor.

İş kuranlara operasyonel destek

ING Türkiye, Yeni İşim Hesabı ile girişimcilere yalnızca bankacılık hizmetleri değil, işlerini büyütmelerine katkı sağlayacak ek avantajlar da sunuyor. Yeni yazarkasa POS’unda ING’yi tercih eden işletmeler, belirlenen ciro koşullarını sağlamaları halinde 8.000 TL’ye varan nakit ödül fırsatından yararlanabiliyor. Bunun yanı sıra LUCA Mali Müşavir Paketi ile e-Belge entegrasyonunda 1.500 kontör avantajı ve ticari kredi ile başvurulabilen aidatsız şirket kredi kartı gibi desteklerle işletmelerin operasyonel maliyetleri azaltılıyor.

Hüsniye Ulu: Yeni iş kuranlara entegre bir başlangıç paketi sunuyoruz. 

Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan ING Türkiye Tüzel Bankacılık Genel Müdür Yardımcısı Hüsniye Ulu şunları söyledi “Yeni bir iş kurma sürecinde maliyetlerin doğru yönetilmesi ve nakit akışının sağlıklı planlanması büyük önem taşıyor. Biz de bu ihtiyaçtan yola çıkarak ING Türkiye olarak girişimcilerin ilk adımlarından itibaren yanlarında olmayı ve onlara işlerini kolaylaştıran bütüncül çözümler sunmayı önemsiyoruz. Yeni İşim Hesabı ile KOBİ’lere yalnızca bir banka hesabı değil; ilk yıllarını daha az maliyetle ve daha güçlü bir finansal zeminde geçirebilecekleri entegre bir başlangıç paketi sunuyoruz. Girişimcilerin finansal süreçlerini kolaylaştırırken büyüme yolculuklarını desteklemeye devam edeceğiz.” 

ING Türkiye Hakkında:

Faaliyetlerini ING Grubu’nun, insanların iş ve özel hayatlarında bir adım önde olmalarını mümkün kılma amacıyla gerçekleştiren ING, Türkiye'nin en sevilen dijital bankası olma hedefiyle ilerliyor. Müşterilerine her zaman, her yerden, kolay ve zahmetsiz hizmet sunmayı hedefleyen ING Türkiye, “Sen hayatını yaşa” marka yolu ile insanların hayatında bankacılığın daha az yer tutması gerektiğine dikkat çekerken; “Aslan gibi banka, arkanda” söylemiyle de bankacılığı zahmetsiz hale getirerek hayatlarında istediklerini yapabilmeleri için müşterilerinin yanında olduklarını vurguluyor. Stratejisinde üstün müşteri deneyimini ve sürdürülebilirliği önceliklendiren ING Türkiye, Sabancı Üniversitesi İstanbul Uluslararası Enerji ve İklim Merkezi (IICEC), İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği Türkiye (SKD) üyesi ve UN WEPs – Kadını Güçlendirme Prensipleri imzacısı.

ING Grubu Hakkında:

Güçlü bir Avrupa temeline sahip, dünya çapında bir finansal hizmetler şirketi olan ING Grubu, bankacılık faaliyetlerini ING Bank şirketi üzerinden yürütüyor. İnsanları güçlendirerek özel ve iş hayatlarında bir adım önde olmalarını sağlamayı amaçlayan ING Grubu, 100’den fazla ülkede 60 binin üzerindeki çalışanının gücü ile perakende ve kurumsal bankacılık hizmetleri sunuyor. ING Grubu hisseleri Amsterdam (INGA AS, INGA.AS), Brüksel ve New York Menkul Kıymetler Borsası’nda (ADRs: ING US, ING.N) işlem görüyor. Sürdürülebilirliği işinin merkezinde konumlandırmayı hedefleyen ING’nin, MSCI tarafından Mart 2026 yılında sağlanan ESG değerlendirmesinde “AAA” derecelendirmesi bulunuyor. Ayrıca, Haziran 2025 itibarıyla Sustainalytics, ING'nin ESG riskinin yönetimi güçlü olarak değerlendiriyor. Mevcut ESG Risk Derecelendirmesi ise 18,0 (düşük risk). ING Grup hisseleri ayrıca, Euronext, STOXX, Morningstar ve FTSE Russell gibi önemli sürdürülebilirlik endekslerinde yer alıyor. Dünya düşük karbon ekonomisine geçiyor. Müşterilerimiz ve biz de öyle. Hâlâ finanse ettiğimiz sürdürülebilir olmayan faaliyetler daha fazla olsa da giderek daha çok sürdürülebilir faaliyeti finanse ediyoruz. Nasıl ilerlediğimizi görmek için ing.com/climate.

(ADVERTORIAL)

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 14.087,44, en yüksek 14.159,18 puanı gördü.

Günün ilk yarısında hizmetler endeksi yüzde 0,45, teknoloji endeksi yüzde 1,63 ve mali endeks yüzde 0,22 değer kaybederken sanayi endeksi yüzde 0,30 değer kazandı.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 54'ü yükselirken 41'i düştü, 5'i yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri Sasa Polyester, Türkiye İş Bankası (C), Tüpraş, Akbank ile Türk Hava Yolları oldu.

Altının ons fiyatı 4 bin 402 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören gösterge kağıdı 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin saat 13.00 itibarıyla basit getirisi yüzde 36,37, bileşik getirisi yüzde 39,68 seviyesinde gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla euro/dolar paritesi 1,1614, sterlin/dolar paritesi 1,3529 ve dolar/yen paritesi 153,9 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 48,4598 liradan, euro 56,3201 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,1 azalışla 4 bin 402 dolardan, Londra'da kasım vadeli Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 1,65 artışla 98,6 dolardan işlem görüyor.

Toplam işlem hacmi 105,2 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi yüzde 0,73 değer kazanırken, holding endeksi yüzde 0,44 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 1,48 ile gayrimenkul yatırım ortaklığı, en fazla kaybettiren ise yüzde 2,54 ile bilişim oldu.

Orta Doğu'daki jeopolitik riskler ve petrol fiyatlarındaki yükseliş küresel piyasalarda risk algısının artmasına neden oluyor.

Analistler, bugün yurt içinde ve yurt dışında veri gündeminin sakin olduğunu belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 13.900 puanın destek, 14.300 ve 14.400 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Buna göre, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ihracat, temmuzda aylık bazda yüzde 0,8 düşüşle 138,2 milyar euroya geriledi. Piyasa beklentileri ise ihracatın yüzde 0,1 artacağı yönündeydi. Ülkenin ihracatı temmuzda yıllık bazda yüzde 6,1 artış kaydetti.

Almanya'nın ithalatı ise aynı dönemde yüzde 5,7 azalarak 116,9 milyar euroya geriledi. İthalattaki sert daralmanın etkisiyle ülkenin dış ticaret fazlası temmuzda 21,3 milyar euro olarak gerçekleşti.

En büyük düşüş Çin ve AB pazarlarında yaşandı

İhracattaki düşüşte Çin ve Avrupa pazarlarından gelen zayıf talep belirleyici oldu. Almanya'nın Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelere ihracatı temmuzda yüzde 1,6 azalarak 78 milyar euroya geriledi. Çin'e yapılan ihracat ise yüzde 9,5 azalışla 5,6 milyar euroya düştü.

Buna karşın Almanya'nın en büyük ihracat pazarı konumunu sürdüren ABD'ye yapılan sevkiyatlar, temmuzda bir önceki aya göre yüzde 19,1 artarak 14,4 milyar euroya ulaştı.

Türkiye imalat sektörünün ana ihracat pazarlarındaki faaliyet koşullarını ölçen endeks, temmuz ayındaki 52,2 seviyesinden ağustosta 52,7’ye yükseldi. Böylece endeks üst üste dördüncü ay artış kaydetti.

Endekste eşik değer olan 50’nin üzerindeki rakamlar ihracat ikliminde iyileşmeye, 50’nin altındaki değerler ise bozulmaya işaret ediyor.

Ağustos verileri, ihracat pazarlarındaki talep koşullarının aylık bazda güçlü şekilde iyileştiğini gösterdi. Söz konusu iyileşme Mayıs 2024’ten bu yana en belirgin düzeyde gerçekleşti.

ABD ve Orta Doğu’da üretim artışı öne çıktı

Türk imalat sektörünün ihracat pazarının yaklaşık yüzde 6’sını oluşturan ABD’de üretim ağustosta güçlü artış kaydetti. Üretimdeki artış son 52 ayın en yüksek hızına ulaştı.

Orta Doğu’da da genel olarak iyileşme eğilimi görüldü. Üretim artışı Birleşik Arap Emirlikleri’nde son 6 ayın, Suudi Arabistan’da ise son 7 ayın zirvesine ulaşarak küresel ölçekte en güçlü artışlar arasında yer aldı.

Kuveyt’te büyüme, bölgedeki savaşın patlak vermesinden önceki dönemden bu yana en güçlü düzeyde gerçekleşti. Üretim Katar ve Mısır’da düşmeye devam ederken Lübnan’da hemen hemen aynı kaldı.

Avrupa’da ekonomik aktivite birçok ülkede genişledi

Avrupa’da büyüme oranları genel olarak daha mütevazı seviyelerde kalmasına rağmen bölgenin büyük bölümünde ekonomik aktivite ağustosta genişledi.

Almanya ve Birleşik Krallık’ta üst üste ikinci ay büyüme kaydedildi. Her iki ülkede de büyüme ılımlı seviyelerde kalırken temmuz ayına göre hızlandı.

Hollanda ve İspanya’da ekonomik aktivite belirgin artış gösterirken İtalya’daki genişleme Kasım 2025’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Romanya’da ekonomik aktivite son 27 ayın en yüksek hızında gerçekleşti.

Önemli ihracat pazarları arasında yalnızca Fransa ve Polonya’da ekonomik aktivite zayıfladı.

S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, sonuçlara ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

“Üçüncü çeyrek ilerledikçe, küresel ekonomik büyümenin güçlendiği görülüyor. Bu eğilimin yurt dışı pazarlarda iş hacimlerini artırmak konusunda Türk imalatçılarına yardımcı olması bekleniyor. Talep koşullarındaki güçlü iyileşmede iki önemli bölge belirleyici. Üretim artışının yaklaşık dört buçuk yılın zirvesine ulaştığı ABD ve bölgedeki savaşın patlak vermesinin ardından toparlanma eğiliminin devam ettiği Orta Doğu, Avrupa pazarlarında büyüme genel olarak daha ılımlı düzeylerde gerçekleşti ancak önümüzdeki aylarda burada da başlayacak bir ivmelenme Türk imalatçılar için fırsatları genişletecektir.”

HSBC stratejistleri, olumsuz gelişmelerin piyasalarda kalıcı etki yaratmamasından hareketle mevcut görünümü “Teflon” olarak nitelendiriyor.

Bankanın değerlendirmesine göre piyasalardaki direncin arkasında özellikle ABD’de şirket kazançlarının ve ekonomik büyümenin beklentileri aşması bulunuyor. Bu performansın yalnızca teknoloji ve yapay zeka sektörleriyle sınırlı olmadığı belirtiliyor.

Devlet tahvillerinin geçmişte olduğu kadar güçlü bir çeşitlendirme aracı olmaması da yatırımcıların hisse senetlerine yönelmesine ve yüksek değerlemelerin korunmasına katkıda bulunuyor. ABD’de hane halkı servetinin salgın öncesi trendlerin üzerine çıkması ve nakit varlıkların güçlü seyretmesi de piyasaları destekleyen unsurlar arasında gösteriliyor.

HSBC piyasaları bekleyen riskleri sıraladı

HSBC, mevcut olumlu görünümün kalıcı olmayabileceğini belirterek özellikle ABD’de kurumlar vergilerinde yaşanabilecek artışın şirket kârlılığını ve piyasaları baskılayabileceğine dikkat çekti.

Enflasyonun hedeflenen seviyelere gerilemesi durumunda hisse senetleri ile tahviller arasındaki geleneksel ters ilişkinin yeniden ortaya çıkabileceği belirtiliyor. Bankaya göre böyle bir gelişme, yatırımcıların hisse senedi ağırlığını azaltmasına ve değerlemelerin gerilemesine neden olabilir.

Özel sektör borçlanmasındaki olası artışların ekonomiyi şoklara karşı daha savunmasız hale getirebileceğini belirten HSBC, merkez bankalarının piyasalara sağladığı desteğin geri çekilmesini de önemli risklerden biri olarak gösterdi.

Deutsche Bank stagflasyon riskine dikkat çekti

Deutsche Bank ise piyasaların mevcut dayanıklılığının sürdürülebilir olmadığı görüşünde. Banka, reel faizlerdeki yükseliş ve artan enflasyon baskısına rağmen riskli varlıkların bu gelişmelere karşı kayıtsız kalmasına dikkat çekti.

Deutsche Bank’a göre faiz piyasaları olası bir stagflasyon şokunu fiyatlamaya başlarken hisse senedi ve kredi piyasaları, yüksek faizlerin ekonomik büyümeyi olumsuz etkilemeyeceği varsayımıyla hareket ediyor.

Banka, piyasalardaki bu iyimser dengenin gerçekçi olmadığını ve bozulabileceğini belirtti.

Kuruluş, TCMB’nin perşembe günü gerçekleştirilecek toplantıda herhangi bir faiz değişikliğine gitmesini beklemiyor. Buna göre yüzde 37 seviyesindeki haftalık repo faiz oranının sabit tutulacağı öngörülüyor.

S&P Global Market Intelligence Avrupa Ekonomisi Direktör Yardımcısı Andrew Birch, TCMB’nin iki hafta önce bankaları yeniden yüzde 37’lik politika faizi üzerinden fonlamaya başlamasına dikkat çekti.

Birch, fonlama kanalındaki son ayarlama ile faiz kararı arasında çok kısa bir süre bulunduğunu belirterek TCMB’nin bu toplantıda ek bir faiz indirimine gitmesinin beklenmediğini ifade etti.

Enerji fiyatlarının enflasyona etkisine dikkat çekti

Birch, ağustos ayında ABD ile İran arasında yeniden tırmanan gerilim ve çatışmaların küresel enerji fiyatları üzerinde kısa vadeli yeni bir baskı yarattığını belirtti.

Bu gelişmelerin Türkiye’deki enflasyon patikasını olumsuz etkileyeceğini ifade eden Birch, TCMB’nin yıl sonu için koruduğu yüzde 28’lik enflasyon tahmininin mevcut koşullar altında aşırı iyimser kaldığını savundu.

TCMB fonlama faizini yüzde 37’ye çekmişti

TCMB, yaklaşık altı ay boyunca bankacılık sistemini yüzde 40 seviyesindeki daha maliyetli gecelik borç verme penceresinden fonladıktan sonra ağustos ayının sonlarında haftalık repo ihalelerini yeniden başlatmıştı.

Bu adımla efektif fonlama oranı yüzde 37 seviyesindeki politika faizine çekilmişti. Fonlama maliyetlerinde kademeli bir rahatlama sağlayan kararın ardından piyasa aktörleri de perşembe günkü toplantıda haftalık repo faizinin yüzde 37’de sabit tutulmasını bekliyor.

Buna göre ağustosta aylık en yüksek reel getiri, yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) ile indirgendiğinde yüzde 7,17, tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile indirgendiğinde ise yüzde 7,93 ile külçe altında gerçekleşti.

Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) yüzde 0,66, euro yüzde 0,61 ve mevduat faizi yüzde 0,33 oranında yatırımcısına reel getiri sağladı. Dolar yüzde 0,86, BIST 100 endeksi ise yüzde 1,83 oranında reel kayba neden oldu.

TÜFE ile indirgendiğinde DİBS yüzde 1,38, euro yüzde 1,34 ve mevduat faizi yüzde 1,05 reel getiri sağladı. Dolar yüzde 0,15, BIST 100 endeksi ise yüzde 1,13 oranında yatırımcısına kaybettirdi.

Üç aylık dönemde DİBS öne çıktı

Üç aylık değerlendirmede DİBS, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 3,46, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 4,77 ile en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı oldu.

Aynı dönemde BIST 100 endeksi, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 7,15, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 5,98 oranında yatırımcısına en fazla kaybettiren yatırım aracı olarak hesaplandı.

Altı aylık dönemde ise mevduat faizi (brüt), Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 1,19, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 2,87 ile en yüksek reel getiriyi sağladı.

Külçe altın aynı dönemde Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 19,35, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 18,01 oranında yatırımcısına en fazla kaybettiren yatırım aracı oldu.

Yıllık en yüksek reel getiri külçe altında

Finansal yatırım araçlarının yıllık performansında külçe altın ilk sırada yer aldı. Altın, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 19,73, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 16,49 oranında reel getiri sağladı.

Yıllık değerlendirmede Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde DİBS yüzde 4,21 ve mevduat faizi yüzde 3,35 reel getiri sağlarken BIST 100 endeksi yüzde 0,20, dolar yüzde 8,36 ve euro yüzde 8,68 oranında kaybettirdi.

TÜFE ile indirgendiğinde ise DİBS yüzde 1,39 ve mevduat faizi yüzde 0,56 reel getiri sağladı. BIST 100 endeksi yüzde 2,9, dolar yüzde 10,84 ve euro yüzde 11,16 oranında reel kayba neden oldu.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 0,22 puan artışla 14.151,80 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,25 değer kazanırken, holding endeksi yüzde 0,26 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 1,32 ile kimya petrol plastik en çok gerileyen yüzde 2,58 ile bilişim oldu.

Orta Doğu'daki jeopolitik riskler küresel piyasaların yönü üzerinde belirleyici oluyor. ABD ile İran arasındaki gerilimin sürmesi ve Hürmüz Boğazı çevresindeki arz riskleriyle kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı 97 doların üzerinde seyrediyor. Bu nedenle bugün hisse senedi piyasalarının yönü üzerinde jeopolitik gelişmelere yönelik haber akışının belirleyici olmaya devam edebileceği tahmin ediliyor.

Analistler, enerji maliyetlerinin gerilememesi nedeniyle enflasyon risklerinin varlığını koruduğunu belirterek, bu çerçevede küresel merkez bankalarının şahin tutumunun devam edebileceğini söyledi.

Bu doğrultuda, ABD'de cuma günü açıklanacak enflasyon verisinin öneminin arttığını kaydeden analistler, verinin beklentiler doğrultusunda gerçekleşip gerçekleşmemesine bağlı olarak ABD Merkez Bankasının (Fed) politika adımlarına ilişkin beklentilerde oynaklık yaşanabileceğini dile getirdi.

Bugün yurt içinde ve yurt dışında veri gündeminin sakin olacağını belirten analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.300 ve 14.400 puanın direnç, 14.000 ve 13.900 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

İhracattaki artış ekonomistlerin beklentisiyle örtüşürken temmuz ayında kaydedilen yüzde 23,9’luk yükselişin üzerine çıktı.

Çin’in ithalatı ise ağustosta yıllık bazda yüzde 28,2 yükseldi. İthalattaki artış, ekonomistlerin yüzde 30’luk beklentisinin altında kalırken temmuz ayındaki yüzde 27,5’lik artışa göre hızlandı.

Ticaret fazlası 119,09 milyar dolara yükseldi

İhracat ve ithalat verilerinin ardından Çin’in ticaret fazlası da ağustos ayında yükseldi.

Ülkenin temmuz ayında 112,5 milyar dolar olan ticaret fazlası, ağustosta 119,09 milyar dolara çıktı.

İthalat beklentilerin altında kaldı

Çin’in ithalatındaki yıllık artış temmuz ayına göre hız kazanmasına rağmen piyasa beklentisini karşılayamadı.

Ağustos ayında yüzde 28,2 artan ithalat için ekonomistlerin beklentisi yüzde 30 seviyesindeydi.

Ancak bölgede geçmiş dönemlerde olduğu gibi iyimser havanın kısa sürede değişebileceği ihtimali, yatırımcıların nihai bir anlaşmaya kadar temkinli hareket etmesine neden oluyor. Söz konusu anlaşmaya yönelik olumlu haber akışına karşın, petrol şirketi Saudi Aramco'nun Cizan petrol tesislerinin vurulduğu yönündeki gelişmelerin ardından petrol fiyatlarının yükselmesi dikkati çekiyor.

Analistler, enerji maliyetlerinin gerilememesi nedeniyle enflasyon risklerinin varlığını koruduğunu belirterek, bu çerçevede küresel merkez bankalarının şahin tutumunun devam edebileceğini söyledi.

Bu doğrultuda, ABD'de cuma günü açıklanacak enflasyon verisinin öneminin arttığını kaydeden analistler, verinin beklentiler doğrultusunda gerçekleşip gerçekleşmemesine bağlı olarak ABD Merkez Bankasının (Fed) politika adımlarına ilişkin beklentilerde oynaklık yaşanabileceğini dile getirdi.

Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, Kanadalı uçak firması Bombardier'in ürünlerinin artık ABD'de de satılmayacağını belirterek Kanada'yı Amerikan şirketlerinin ülkedeki faaliyetlerini engellemekle suçladı.

Açıklamada şirketin gelirlerinin yüzde 50'den fazlasının ABD'den geldiğini ve ürünlerinin ise yeterince iyi olmadığını öne süren Trump, "Artık Bombardier ürünleri ABD'de satılmayacak." ifadesini kullandı.

Buna ek olarak Trump, sosyal medya üzerinden Kanada, Meksika ve Grönland dahil çevredeki bölgeleri "ABD toprağı" olarak gösteren bir harita paylaştı.

Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, Trump'ın paylaşımına tepki gösterdi. Sheinbaum, Meksika'nın "özgür, bağımsız ve egemen" bir ülke olduğunu belirterek, "hiçbir yabancı ülkenin himayesi altında olmadığını ve olmayacağını" ifade etti.

Bu gelişmelerin yanı sıra yapay zeka alanındaki olumlu gelişmeler piyasaları desteklemeye devam ediyor.

ABD merkezli yapay zeka şirketi OpenAI'ın şimdiye kadarki en gelişmiş ve akıllı yapay zeka modeli olarak duyurduğu GPT-6 Astra'nın ardından diğer yapay zeka geliştiricilerinin de yatırımlarını artıracağı beklentisi, yarı iletken sektöründe talebin artacağı öngörülerini güçlendirerek teknoloji hisselerine yönelik risk iştahını canlı tuttu.

Altın yönünü yukarı çevirdi

Bu gelişmelerin ışığında enerji arzına yönelik endişelerin tam olarak giderilmemesi nedeniyle petrol fiyatları güçlü kalmaya devam etti. Dün yüzde 0,8 artışla 97 dolara çıkan kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı, yeni günde de yüzde 0,6 yükselişle 97,6 dolarda seyrediyor.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi ise yatay seyrini sürdürerek yüzde 4,78 seviyesinde bulunuyor. Hürmüz Boğazı'na ilişkin olası anlaşma ve Japon yenindeki değerlenmenin etkisiyle dün yüzde 0,3 düşerek 98,8 seviyesine gerileyen dolar endeksi, yeni işlem gününde önceki kapanışına yakın seyrediyor.

Doların görece zayıflaması ve tahvil faizlerindeki yükselişin frenlenmesiyle alternatif maliyeti azalan altının ons fiyatı ise yüzde 0,7 artışla 4 bin 434 dolardan alıcı buluyor.

Dün İşçi Bayramı dolayısıyla işleme kapalı olan New York borsası bugün yeniden işlem görmeye başlayacak. ABD'de endeks vadeli kontratlar ise güne karışık başladı.

Avrupa borsaları karışık seyretti

Avrupa borsalarında dün karışık bir seyir izlenirken, ABD-İran geriliminin enerji fiyatları üzerindeki etkileri yatırımcıların odağında kalmaya devam ediyor.

Dün açıklanan verilere göre, Avro Bölgesi ekonomisi, bu yılın ikinci çeyreğinde önceki çeyreğe kıyasla yüzde 0,6 büyüme kaydetti. Avro Bölgesi'nde yatırımcı güven endeksi, eylül ayında yükselişini üst üste beşinci aya taşıyarak Şubat 2022'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Almanya'da sanayi üretimi, temmuz ayında piyasa beklentilerinin aksine yüzde 1,1 geriledi.

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, Grönland'da dijital bağlantı, temiz enerji ve kritik ham madde alanlarını desteklemek üzere 200 milyon avroluk yatırım paketini duyurdu.

Ayrıca AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Almanya için Alternatif (AfD) partisinin Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerini kazanmasını, Rusya kaynaklı olduğu öne sürülen Avrupa'ya yönelik hibrit saldırı tehditlerine "gözlerini kapatan kesimlerin zemin kazanması" olarak değerlendirdi.

Söz konusu gelişmelerle, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,08 ve Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,15 düşerken, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,25 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,33 yükseldi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

Asya tarafında yapay zeka desteği sürüyor

Mevcut gelişmelerin ışığında Asya tarafındaki fiyatlamalarda yapay zekaya yönelik iyimserlik, bölgede açıklanan makroekonomik verilerden alınan sinyaller ve dolar/yen paritesindeki hareket etkili oluyor.

Japonya'da nihai büyümenin ilk tahminlerin üzerinde gerçekleşmesi ve reel ücretlerdeki artış, Japonya Merkez Bankasına (BoJ) yönelik sıkılaşma beklentilerini desteklerken, Çin'in ağustos ayına ilişkin ihracat ve ithalat verileri güçlü dış ticaret görünümüne işaret ediyor.

Japonya ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde yüzde 1,4 ile öncü tahminlerin üzerinde büyüdü. Ülkede cari işlemler dengesi temmuzda yaklaşık 2,99 trilyon yen (yaklaşık 19,5 milyar dolar) fazla verdi.

Çin'in ağustos 2026 dönemi dış ticaret fazlası, piyasa beklentilerine paralel olarak 119,09 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu dönemde ülkenin ihracatı yıllık bazda yüzde 25, aylık bazda da yüzde 28,2 artış kaydetti.

Bu arada Japonya'da kura müdahale söylemlerinin yükseldiği dönemde dolar/yen paritesi 152,89'a gerileyerek 18 Şubat'tan bu yana en düşük seviyesine indi. Analistler, yenin dolar karşısında değer kazanmasının dolar endeksinde gevşemeye katkı sağladığını belirterek, söz konusu durumun varlık fiyatlarında oynaklığın artmasına neden olabileceğini kaydetti.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,8 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 yükselirken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,5 düştü.

BIST 100 endeksi günü yükselişle tamamladı

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,99 değer kazanarak 14.151,59 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,20 yükseldi.

Dolar/TL dünü 48,4320'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 48,4560'tan işlem görüyor.

Analistler, yarın yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise Almanya'da dış ticaret dengesinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.300 ve 14.400 puanın direnç, 14.000 ve 13.900 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

09.00 Almanya, temmuz ayı dış ticaret dengesi

Buna göre İstanbul, geçen ay 5 milyar 503 milyon dolarla en fazla ihracat yapan il oldu. Kentin ihracatı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 13 arttı. İstanbul'u, 3 milyar 122 milyon dolar ve yüzde 16,6 yükselişle Kocaeli ile 1 milyar 842 milyon dolar ve yüzde 1,2 azalışla İzmir takip etti.

Kıymetli veya yarı kıymetli taşlar faslı, 1 milyar 585 milyon 465 bin dolarla İstanbul'un ihracatında ilk sırada yer aldı. Bu faslı, 444 milyon 940 bin dolarla örme giyim eşyası ve aksesuarları, 420 milyon 309 bin dolarla kazanlar-makineler izledi.

Kocaeli'de, motorlu kara taşıtları 1 milyar 16 milyon 136 bin dolarla en fazla dış satım yapılan sektör oldu. Bu faslı, 335 milyon 903 bin dolarla elektrikli makine ve cihazlar, 296 milyon 975 bin dolarla mineral yakıtlar ve yağlar takip etti.

İzmir'in ihracatında, mineral yakıtlar ve yağlar, 292 milyon 454 bin dolarla ilk sırada yer aldı. Söz konusu faslın ardından, 183 milyon 569 bin dolarla kazanlar-makineler, 180 milyon 198 bin dolarla demir ve çelik geldi.

İlk 3 ilin en fazla ihracat yaptığı ülkeler

İstanbul'un ihracatında, 986 milyon 101 bin dolarla İsviçre ilk sırada yer aldı. Bu ülkeyi, 479 milyon 727 bin dolarla ABD ve 336 milyon 420 bin dolarla Birleşik Arap Emirlikleri izledi.

Kocaeli, en fazla ihracatı 304 milyon 910 bin dolarla İngiltere'ye yaptı. Bu ülkenin ardından, 280 milyon 591 bin dolarla Almanya ve 179 milyon 400 bin dolarla ABD geldi.

İzmir'in en fazla ihracat yaptığı ülke, 177 milyon 652 bin dolarla Almanya oldu. Bu ülkeyi, 169 milyon 126 bin dolarla ABD, 144 milyon 824 bin dolarla İspanya takip etti.

İhracatını tutar bazında en çok artıran iller

Ağustosta, yıllık bazda ihracatını en fazla artıran iller sıralamasında İstanbul 634 milyon dolarlık artışla ilk sırada geldi. İstanbul'u, 467 milyon dolarla Mersin, 444 milyon dolarla Kocaeli izledi.

Böylece ocak-ağustos döneminde 25 il 1 milyar doların üzerinde ihracat yaptı, 56 il de ihracatını artırdı.

Ekim vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışına göre yüzde 0,20 artarak 17.400,00 puandan işlem görüyor.

Küresel piyasalar, Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin gölgesinde karışık seyrediyor

Analistler, bugün yurt içinde ve yurt dışında veri gündeminin sakin olacağını belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 17.500 ve 17.600 puanın direnç, 17.200 ve 17.300 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

İran’ın açıklaması, iki tarafın yeniden karşılıklı saldırılarda bulunmasının üzerinden yalnızca birkaç gün geçerken geldi.

Altı aydır devam eden savaş, aralıklarla yaşanan çatışmaların ardından gelen ateşkes ve duraklama dönemleriyle şekillendi.

ABD, İran hedeflerine yönelik son saldırıların cumartesi günü gerçekleştirildiğini bildirdi. ABD güçleri bu saldırılarda üç İran petrol tankerini vurdu.

İran devlet medyası ise pazar günü ülkenin Qassem Basir füzesini ateşlediğini duyurdu.

İran Körfez’de yeni kısıtlı bölge ilan edecek

İran, önümüzdeki günlerde Körfez’de yeni bir kısıtlı bölge ilan edeceğini açıkladı.

Tahran yönetimi ayrıca Hürmüz Boğazı üzerinden geçiş sağlayacak yeni bir deniz taşımacılığı koridorunun haritalarını yayımlayacağını bildirdi.

Yeni kısıtlı bölge ve deniz taşımacılığı koridoruna ilişkin ayrıntıların ne zaman paylaşılacağı ise henüz netlik kazanmadı.

Aralarında Daan Struyven’in de bulunduğu analistlerin hazırladığı nota göre banka, Aralık 2026 ve 2027 için petrol fiyat tahminlerini varil başına 5 dolar artırdı.

Goldman Sachs, Brent petrol için Aralık 2026 fiyat tahminini varil başına 85 dolar olarak belirledi. Bankanın 2027 yılı için Brent petrol tahmini ise 80 dolar oldu.

WTI petrol için Aralık 2026 tahmini 80 dolar, 2027 tahmini ise 75 dolar olarak açıklandı.

Petrol stoklarındaki sınırlı düşüş tahminleri etkiledi

Goldman Sachs analistlerine göre petrol fiyat tahminlerindeki artışın sınırlı kalmasında, savaşın başlamasından bu yana OECD ülkelerindeki ticari kara petrol stoklarının çok az gerilemesi etkili oldu.

Bu durumun piyasadaki arz açığının beklenenden daha küçük olduğuna işaret ettiği belirtildi.

Orta Doğu petrol arzında uyum bekleniyor

Analistler, deniz taşımacılığındaki kesintilerin uzaması halinde bile Orta Doğu’daki petrol arzının yeni koşullara uyum sağlamasını bekliyor.

Bu kapsamda “karanlık sevkiyatların” artacağı ve 2027’nin sonlarında yeni boru hatlarının devreye gireceği öngörülüyor.

Motosiklet, kozmetik, peynir ve çeşitli tüketim ürünlerine de yeni tarifeler uygulanmaya başlandı. Düzenleme, New York saatiyle salı günü saat 00.01’de yürürlüğe girdi.

Yeni tarifelerin, Kanada ile yoğun ticaret yapan ve kasım ayındaki ara seçimlerde kritik yarışların yaşanacağı Michigan ve Ohio gibi ABD eyaletlerindeki ihracatçıları özellikle etkilemesi bekleniyor.

Kanada Washington ile müzakerelerde elini güçlendirmeyi hedefliyor

Başbakan Mark Carney yönetimi, ABD Başkanı Donald Trump’a karşı daha sert bir tutum sergilemenin Washington ile yürütülen müzakerelerde Kanada’nın elini güçlendireceğini düşünüyor.

Kanada’nın misilleme tarifeleriyle ABD’li şirketler ve tüketiciler açısından ticaret savaşının maliyetini artırarak Washington yönetiminin yeniden müzakere masasına dönmesini sağlamayı amaçladığı belirtiliyor.

Eski Kanada Başbakanı Justin Trudeau döneminde de ABD’ye karşı tarifeler uygulanmış, ancak Carney hükümeti yaklaşık bir yıl önce bu tarifelerin önemli bölümünü kaldırmıştı.

“Amaç ticaret savaşını sona erdirmek”

Trudeau döneminde ABD-Kanada ilişkileri konusunda üst düzey ticaret danışmanlığı yapan Brian Clow, Kanada’nın tarifeleri yeni bir ticaret savaşı başlatmak amacıyla uygulamadığını belirtti.

Clow, “Kanada bu tarifeleri ticaret savaşı istediği için uygulamıyor. Tarifeleri, ticaret savaşının sona ermesini istediği için uyguluyor” değerlendirmesinde bulundu.

Dolar/yen salı günü erken saatlerde yaklaşık 153,58 seviyesinde işlem gördü. Parite yalnızca bir hafta önce 160 seviyesinde bulunuyordu.

Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama, ülkesinin para birimlerine yönelik tutumunun ABD’li yetkililerle gerçekleştirilen ortak döviz müdahalesinden bu yana değişmediğini belirtti. Katayama, yetkililerin piyasaların düzenli işleyişini korumak için çalışacağını ve ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ile yakın temasını sürdüreceğini söyledi.

Katayama, “3 Ağustos’ta Japonya’da düzenlenen basın toplantısında söylediğim ve Bakan Bessent’ın da Washington’da yayımladığı açıklamada belirttiği gibi, Japonya ile ABD’nin koordineli müdahale gerçekleştirmesinden bu yana yaklaşımımızda hiçbir değişiklik olmadı” dedi.

Dolar/yende 152 seviyesi öne çıktı

Yenin hızlı değer kazanması, yetkililerin yeni bir müdahalede bulunduğuna ilişkin belirgin bir işaret olmamasına rağmen dolar/yeni 155 seviyesinin altına taşıdı.

Yenin dolar karşısında bu yıl ulaştığı en güçlü seviyeyi temsil eden 152,10 bölgesi, yükseliş ivmesinin güçlenmesiyle öne çıkıyor. Teknik göstergeler de 155 civarındaki desteğin aşılmasının ardından 152 seviyesini potansiyel hedef olarak gösteriyor.

National Australia Bank stratejisti Rodrigo Catril, destek bölgesinin aşılmasının “hareketin daha da devam etmesinin önünü açıkça açtığını” söyledi.

Catril, “USD/JPY, önceki dip seviyeler olan 152,27 ve 152,10 civarını test etmeye hazır görünüyor” dedi.

BOJ beklentilerini güçlendiren veriler geldi

Salı günü açıklanan ekonomik veriler, BOJ’un faiz artırabileceğine yönelik beklentileri destekledi.

Japonya ekonomisinin ikinci çeyrek büyümesi, bir önceki çeyreğe göre yıllıklandırılmış bazda yüzde 1,4’e yukarı yönlü revize edildi.

Ülkede ücretler ise temmuz ayında yaklaşık 30 yılın en hızlı artışını kaydetti.

ABD altın vadeli kontratları ise aralık teslimi için 4 bin 475,10 dolarda yatay seyretti.

ABD dolar endeksi yüzde 0,4 geriledi. Dolardaki düşüş, dolar cinsinden fiyatlanan değerli metalleri diğer para birimlerini kullanan yatırımcılar açısından daha uygun hale getirdi.

Pepperstone Group Araştırma Başkanı Chris Weston, “Altın hâlâ alıcılar ve satıcılar arasındaki mücadelede sıkışmış durumda. Tarafların hiçbiri kalıcı ve istikrarlı bir yön hareketi yaratacak kadar güçlü bir inanç ortaya koyamıyor” dedi.

ABD enflasyon verileri takip edilecek

ABD Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verisinin perşembe, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verisinin ise cuma günü açıklanması bekleniyor.

Spot altın, ABD’de istihdam artışının ağustos ayında belirgin şekilde hızlandığını gösteren verilerin ardından önceki iki seansta gerilemişti. İşsizlik oranının yüzde 4,1’de sabit kalması ise iş gücü piyasasında iyileşmeye işaret etmişti.

CME FedWatch Tool verilerine göre yatırımcılar, Fed’in gelecek haftaki politika toplantısında faiz artırma ihtimalini yüzde 60 olarak fiyatlıyor. Yüksek faiz oranları, getiri sağlamayan altının cazibesini azaltma eğiliminde.

Marex analisti Edward Meir, aylık değerlendirme notunda, “Merkez bankası faiz artırsa bile altının çok fazla gerileyeceğini düşünmüyoruz. Faiz kararından daha önemli olan, piyasaların Fed ve Hazine’nin verdiği mesajlar konusunda bir miktar huzursuz olması” dedi.

Diğer değerli metaller de yükseldi

Jeopolitik cephede İran, ABD’yi “ekonomik savaş” ile tehdit etti ve ABD savaş gemilerine gelişmiş bir füze fırlattığını açıkladı. Bu açıklamalar, tarafların yeniden karşılıklı saldırılarda bulunmasından birkaç gün sonra savaşın daha da tırmanabileceğine ilişkin riskleri artırdı.

Diğer değerli metallerde spot gümüş yüzde 1 artışla ons başına 66,78 dolara yükseldi. Platin yüzde 0,4 artışla 1.834 dolara, paladyum ise yüzde 1 yükselişle 1.402,87 dolara çıktı.

Bankacılık endeksi yüzde 0,55, holding endeksi yüzde 1,02 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 3,38 ile orman kağıt basım, en fazla kaybettiren ise yüzde 2,41 ile bilişim oldu.

Yapay zeka alanındaki olumlu gelişmelere karşın Orta Doğu'da devam eden jeopolitik gerginliklerden dolayı petrol fiyatlarındaki yükselişin devam etmesi küresel piyasalarda risk iştahını törpüledi.

ABD piyasalarında ise bugün tatil olması nedeniyle işlem gerçekleşmiyor.

Analistler, yarın yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise Japonya'da büyüme, Japonya, Almanya ve Çin'de dış ticaret dengesinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.200 ve 14.300 puanın direnç, 14.000 ve 13.900 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

BIST 100’de en çok yükselen hisseler

MIATK: %9,97

PETKM: %9,97

SASA: %9,61

SISE: %6,60

HEKTS: %6,44

BIST 100’de en çok düşen hisseler

KTLEV: %-9,98

ODINE: %-9,98

PASEU: %-9,97

BALSU: %-9,91

HALKB: %-8,15

Hazine nakit dengesi bir önceki ay 395,7 milyar TL açık vermişti.

Ağustos ayında Hazine’nin nakit gelirleri 1 trilyon 677 milyar 104 milyon TL, nakit giderleri ise 1 trilyon 627 milyar 288 milyon TL olarak gerçekleşti.

Hazine’nin faiz dışı nakit dengesi ağustos ayında 209,6 milyar TL fazla verdi. Faiz dışı nakit dengesi bir önceki ay 70,4 milyar TL açık olarak kaydedilmişti.

Hazine’nin ağustos ayındaki faiz ödemeleri ise 159 milyar 781 milyon TL olarak gerçekleşti.

MHS, farklı cihazların verilerini ve durum bilgilerini yapay zeka ajanlarının anlayabileceği ortak bir yapı üzerinden paylaşmasına imkan tanıyor. Böylece yapay zeka ajanları cihazların yeteneklerine, çalışma durumlarına ve izin verilen eylemlerine erişebiliyor.

Anthropic, MHS’nin ilk araştırma ön izlemesini bilimsel araştırma laboratuvarları ve ileri üretim alanında faaliyet gösteren şirketlerle test ediyor.

Standardın ortaya çıkışında Howard Hughes Tıp Enstitüsünde sinirbilimci olarak çalışan Arco Bast’ın laboratuvarındaki çalışmalar etkili oldu. Bast, mikroskoplar ve diğer ekipmanları birbirine bağlamak için uzun süre donanım entegrasyonuyla uğraştıktan sonra Claude Code kullanarak yapay zeka ajanlarının fiziksel cihazlarla iletişim kurmasını sağlayan bir arayüz geliştirdi.

Bast’a göre sistem, laboratuvarda deney hazırlama süresini haftalardan birkaç güne indirdi. Anthropic ise MHS ile bazı cihaz entegrasyonlarının haftalar veya aylardan saatler ya da dakikalara indirilebileceğini belirtiyor.

Qiagen ve Genentech MHS’yi test ediyor

Alman-Hollandalı biyoteknoloji ve tıbbi teknoloji şirketi Qiagen, MHS’yi nükleik asit saflaştırma işlemlerinde kullanılan QIAsymphony Connect platformunda test ediyor.

Qiagen Araştırma ve Geliştirme Kıdemli Direktörü Töresin Karakoyun, yapay zeka ajanlarının ekipman arızalarını erken tespit etmesi, arızaların nedenlerini analiz etmesi ve laboratuvar personeline sorun giderme sürecinde yardımcı olması üzerinde çalıştıklarını belirtti.

ABD merkezli biyoteknoloji şirketi Genentech de MHS’yi bir numunedeki protein konsantrasyonunu ölçen robotik iş istasyonunda test etti. Claude, sıvı işleyici, robotik kol ve plaka okuyucudan oluşan üç cihazın birlikte kullanıldığı protein ölçüm deneyini koordine etti.

Testler sırasında yapay zekanın fiziksel işlemlerdeki sınırlamaları da ortaya çıktı. Sıvıların karıştırılması sırasında kabarcıklar oluştuğunda sistem, sorunu gidermek yerine daha fazla kabarcık üretti. Genentech, en büyük zorlukların fiziksel hata düzeltme süreçlerinde yaşandığını ve yapay zeka sistemlerinin insan bilim insanlarının fiziksel sezgisine sahip olmadığını belirtti.

Fiziksel yapay zeka pazarı 430 milyar dolara ulaşabilir

MHS, makinelerin veri ve ölçümlerini paylaşabileceği ortak bir belleğe dayanıyor. Bast, bu yapıyı farklı cihazlar arasında gerekli bilgilerin paylaşıldığı ortak bir “beyaz tahta” olarak tanımladı.

Sistem sayesinde yapay zeka ajanları sensör verilerine, cihazların durum bilgilerine ve kamera görüntülerine erişerek bunları analiz edebiliyor. Ajanlar elde edilen sonuçlara göre cihazlarda belirli işlemleri de başlatabiliyor.

Bu yapıyla her laboratuvar ekipmanının yapay zeka uygulamalarına ayrı ayrı entegre edilmesi gereksiniminin azaltılması amaçlanıyor.

Strategy& tahminine göre fiziksel yapay zeka alanındaki küresel pazarın 2030 yılına kadar 430 milyar dolara ulaşması bekleniyor.

İlk anlaşma şartlarına göre Volkswagen, araç üretiminin 2027 yazında sona ereceği Osnabrueck tesisini Aurelius Capital ve şirketin ikinci büyük hissedarı olan Aşağı Saksonya eyalet yönetimine satacak.

İşçi temsilcileri ve sendika yetkilileri, devir sayesinde tesiste çalışan bin 800 kişiden yaklaşık bin 400’ünün istihdamının korunabileceğini açıkladı.

Hava savunma sistemi bileşenleri üretilecek

Ön anlaşma kapsamında tesiste gerçekleştirilecek ilk “çapa proje”, İsrail’in Demir Kubbe (Iron Dome), Davud Sapanı (David’s Sling) ve Arrow hava savunma sistemlerinin üreticisi Rafael Advanced Defense Systems ile iş birliği içinde yürütülecek.

Proje kapsamında Almanya ve Avrupa için hava savunma sistemlerinde kullanılacak fırlatıcılar, taşıyıcı kamyonlar ve güç jeneratörlerinin üretilmesi planlanıyor.

Volkswagen, zayıf talep, yüksek maliyetler ve Çin rekabeti nedeniyle Almanya’daki dört fabrikasını kapatma veya dönüştürme riskiyle karşı karşıya bulunurken Avrupa genelinde artan savunma harcamalarını atıl otomotiv üretim kapasitesinin değerlendirilmesi için bir fırsat olarak görüyor.

Rheinmetall ve Continental gibi diğer büyük şirketlerin de benzer dönüşüm adımlarını değerlendirdiği belirtiliyor.

Aşağı Saksonya da tesise ortak olacak

Planlanan devir yapısında Aurelius Capital tesiste çoğunluk hissesine sahip olurken Aşağı Saksonya eyaleti de ortak olarak yer alacak.

Aşağı Saksonya Eyalet Başbakanı Olaf Lies, bu adımı 2024 yılında Meyer Werft tersanesinden hisse alınarak gerçekleştirilen kamu müdahalesine benzer stratejik bir hamle olarak nitelendirdi.

Aynı dönemde ABD hisseleri yüzde 12,21 getiri sağlarken Avrupa hisselerindeki yükseliş yüzde 8,87 olarak gerçekleşti.

Asya’yı diğer bölgelerden ayıran en belirgin fark ise teknoloji hisselerinde ortaya çıktı. Bölgenin bilgi teknolojileri endeksi yıl başından bu yana yüzde 70,51 değer kazanarak ABD ve Avrupa’daki teknoloji hisselerinin performansını geride bıraktı.

Yapay zeka, çip ve veri merkezi yatırımlarına yönelik güçlü talep teknoloji hisselerindeki yükselişi destekledi. Özellikle Çin, Japonya ve Güney Kore’de teknoloji bağlantılı ürünlere yönelik talep Asya hisselerine katkı sağladı.

ABD ve Avrupa’da enerji hisseleri öne çıktı

Asya’da teknoloji hisseleri güçlü performans gösterirken ABD ve Avrupa’da en yüksek getiri enerji sektöründe kaydedildi.

Enerji endeksi yıl başından bu yana ABD’de yüzde 41,42, Avrupa’da ise yüzde 32,06 yükseldi. Asya’da aynı sektör yüzde 1,64 değer kaybetti.

Orta Doğu’daki jeopolitik riskler ve Rus petrol arzına ilişkin endişeler petrol fiyatlarını yükseltirken Brent petrolün ağustosta 91 doların üzerine çıkması özellikle ABD’li enerji şirketlerini destekledi.

Ağustosta malzeme hisseleri de üç bölgede yükseldi. Sektör endeksi Asya’da yüzde 7,85, Avrupa’da yüzde 6,32 ve ABD’de yüzde 5,53 değer kazandı.

Bakır fiyatlarının rekor seviyelere yaklaşması ve çinkonun dört yılın zirvesine yükselmesi madencilik ve metal şirketlerini destekleyen gelişmeler arasında yer aldı.

Gayrimenkul üç bölgede de değer kaybetti

Yüksek faiz ortamının etkisi ağustos ayında gayrimenkul hisselerinde görüldü. Sektör hisseleri Avrupa’da yüzde 4,18, Asya’da yüzde 2,65 ve ABD’de yüzde 1,83 geriledi.

Böylece gayrimenkul, incelenen üç bölgede de ağustos ayında değer kaybeden tek sektör oldu.

Küresel tahvil getirilerinin yüksek seyretmesi ve borçlanma maliyetlerindeki artış, finansmana daha duyarlı gayrimenkul şirketleri üzerinde baskı oluşturdu.

HSBC, hisse senedi piyasalarındaki riskleri dengelemek amacıyla kaliteli tahvillerin yanı sıra temettü hisseleri, altyapı yatırımları, altın ve alternatif varlıklara portföylerde yer verdiğini belirtti.

Banka, altın fiyatlarına ilişkin değerlendirmesinde “Altında dip görülmüş olabilir” ifadesini kullandı.

Altının özellikle jeopolitik risklere karşı portföylerde koruyucu bir işlev görmeye devam edebileceği belirtilirken merkez bankalarının altın alımlarının da görünümü destekleyen önemli unsurlardan biri olduğu vurgulandı.

Portföy çeşitlendirmesinde altın öne çıkıyor

HSBC’ye göre altın, altyapı ve alternatif varlıklar, geleneksel hisse senetleri ve tahvillerden farklı performans gösterebilmeleri nedeniyle yatırımcıların portföy riskini çeşitlendirmesine katkı sağlayabilir.

Banka, özellikle piyasa belirsizliğinin yüksek olduğu dönemlerde farklı varlık sınıflarının birlikte kullanılmasının portföylerin dayanıklılığını artırabileceğine işaret etti.

Jeopolitik riskler ve merkez bankası talebi destekleyebilir

HSBC’nin değerlendirmesine göre devam eden jeopolitik belirsizlikler, altının güvenli liman özelliğini destekleyen unsurlar arasında yer alıyor.

Banka, merkez bankalarının devam eden altın talebiyle birlikte jeopolitik belirsizliklerin, altın fiyatlarındaki aşağı yönlü risklerin sınırlanmasına ve değerli metalin portföylerdeki koruyucu rolünü sürdürmesine yardımcı olabileceğini belirtti.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Tahran’da gazetecilere yaptığı açıklamada, iki ülkenin haftalardır müzakere ettiği anlaşmada son aşamaya gelindiğini belirtti.

Bekayi, anlaşmanın Hürmüz Boğazı’ndan geçecek geçici güvenli güzergahın ayrıntılarını içereceğini söyledi.

Anlaşmayı bir mutabakat olarak nitelendiren Bekayi, metnin küresel deniz taşımacılığından sorumlu Birleşmiş Milletler organı Uluslararası Denizcilik Örgütü’ne (IMO) kaydedileceğini belirtti.

Anlaşma ticari gemilerin geçişini kolaylaştırabilir

Bazı tüccarlar, ABD’nin hangi gemilerin boğazdan geçebileceği konusunda İran’ın söz sahibi olmasını kabul etme olasılığının düşük olduğunu değerlendiriyor.

Buna karşın anlaşmanın daha fazla tanker ve diğer ticari geminin Hürmüz Boğazı’ndan geçmesine yardımcı olabileceği belirtiliyor.

Açıklamanın ardından petrol fiyatları geriledi

İran ile Umman arasındaki anlaşmaya ilişkin haberin ardından petrol fiyatları günün erken saatlerindeki yükselişini tersine çevirdi.

Brent ham petrol günün erken saatlerinde varil başına 97,93 dolardan işlem görürken daha sonra yüzde 0,1 düşüşle 96,15 dolara geriledi.