ABD-İran Savaşına Rağmen Petrol Neden Rekor Kırmadı? İşte Fiyatları Sınırlayan 5 Neden

ABD ile İran arasında şubat sonunda başlayan savaşın küresel petrol piyasasında büyük bir arz krizine yol açacağı ve Brent petrolün 150 hatta 200 dolara kadar yükselebileceği yönündeki tahminler gerçekleşmedi. Reuters'ın analizine göre, Brent petrol savaş sürecinde 126 dolar seviyesine kadar yükselse de tarihi zirvelerin oldukça altında kaldı.

Brent petrol, çatışmaların başladığı 28 Şubat ile ABD Başkanı Donald Trump'ın 11 Haziran'da İran'a yönelik saldırıları durdurduğunu açıkladığı dönem arasında ortalama 101 dolardan işlem gördü. Temmuz başında ise fiyatlar yeniden 70 dolar seviyelerine kadar geriledi.

Uzmanlara göre jeopolitik risklere rağmen petrol fiyatlarının sınırlı yükselmesinin arkasında beş temel neden bulunuyor.

Çin'de petrol talebi beklentilerin altında kaldı

Dünyanın en büyük ham petrol ithalatçısı olan Çin, haziran ayında son 10 yılın en düşük ithalat seviyelerinden birini gördü. Elektrikli araç kullanımının artması, yakıt ihracatındaki düşüş ve petrokimya sektöründeki yavaşlama petrol talebini önemli ölçüde azalttı.

ABD üretimi rekor seviyeye çıktı

Dünyanın en büyük petrol üreticisi olan ABD, günlük ham petrol üretimini nisan ayında 13,93 milyon varille rekor seviyeye taşıdı. Ayrıca Stratejik Petrol Rezervi'nden piyasaya büyük miktarda petrol sürülmesi, küresel arz endişelerini önemli ölçüde hafifletti.

Trump'ın açıklamaları piyasayı frenledi

ABD Başkanı Donald Trump'ın savaş sürecinde sık sık ateşkes ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılabileceğine yönelik açıklamalar yapması, yatırımcıların agresif alım yapmasını engelledi. Uzmanlar, piyasalarda jeopolitik haberlere karşı bir "haber yorgunluğu" oluştuğunu ve yeni gelişmelerin fiyatlara etkisinin azaldığını belirtiyor.

Hürmüz dışındaki sevkiyatlar arttı

Suudi Arabistan, Kızıldeniz'deki Yanbu Limanı üzerinden yaptığı petrol sevkiyatını artırarak Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıkların etkisini kısmen dengeledi. Haziran ayında Hürmüz'deki akışın kısa süreli yeniden başlaması da arz endişelerini azalttı.

Fiziki petrol arzı güçlü kaldı

Petrol tüccarları, piyasada teslimata hazır yeterli miktarda ham petrol bulunduğunu belirtiyor. Avrupa'daki fiziki petrol primlerinin gerilemesi de arz sıkıntısının beklenenden daha sınırlı kaldığını gösteriyor.

Uzmanlar, mevcut durumda arzın yeterli olmasının fiyatları baskıladığını ancak savaşın daha da büyümesi veya Hürmüz Boğazı'nda uzun süreli bir kesinti yaşanması halinde petrol fiyatlarında yeni ve sert yükselişlerin görülebileceği uyarısında bulunuyor.