ABD ve İran Ateşkes Anlaşmasına Yaklaşıyor

Axios’un ABD’li yetkililer ve konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Beyaz Saray ile İran arasında savaşı sona erdirecek bir mutabakat için kritik aşamaya gelindi.

Haberde, tarafların nükleer müzakerelerin çerçevesini oluşturacak tek sayfalık bir mutabakat muhtırası üzerinde anlaşmaya yaklaştığı belirtildi.

Kaynaklara göre ABD, İran’dan bazı kritik başlıklarda önümüzdeki 48 saat içinde yanıt bekliyor. Tarafların henüz nihai anlaşmaya ulaşmadığı ancak savaşın başlamasından bu yana en yakın noktada bulunduğu ifade edildi.

Mutabakatın ana hatları ortaya çıktı

Haberde yer alan bilgilere göre İran, nükleer zenginleştirme faaliyetlerine moratoryum uygulamayı taahhüt edecek. Buna karşılık ABD’nin yaptırımları kaldırması ve dünya genelinde dondurulmuş milyarlarca dolarlık İran fonunun serbest bırakılması planlanıyor.

Tarafların ayrıca Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş kısıtlamalarını kaldırması öngörülüyor.

Anlaşmanın, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, İran’ın nükleer programının sınırlandırılması ve ABD yaptırımlarının kaldırılmasına yönelik kapsamlı müzakereler için 30 günlük süreç başlatacağı belirtildi. Görüşmelerin İslamabad veya Cenevre’de yapılabileceği ifade edildi.

14 maddelik mutabakat taslağının, Trump’ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile İranlı yetkililer arasında doğrudan ve arabulucular üzerinden müzakere edildiği aktarıldı.

Moratoryum süresi tartışılıyor

Kaynaklara göre nükleer zenginleştirme moratoryumunun süresi konusunda görüşmeler sürüyor.

Üç kaynak moratoryumun en az 12 yıl sürebileceğini belirtirken, bir kaynak ise 15 yıl seçeneğinin öne çıktığını ifade etti. İran’ın 5 yıllık moratoryum önerdiği, ABD’nin ise 20 yıl talep ettiği aktarıldı.

Haberde, moratoryum sonrasında İran’ın yüzde 3,67 seviyesinde düşük oranlı zenginleştirme yapabileceği bilgisi de yer aldı.

İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumu ülke dışına çıkarmayı kabul edebileceği, bu materyalin ABD’ye taşınmasının da değerlendirilen seçenekler arasında bulunduğu öne sürüldü.

Marco Rubio ise konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Anlaşmanın tamamını bir günde yazıya dökmek zorunda değiliz. Bu son derece karmaşık ve teknik bir mesele” ifadelerini kullandı.

Rubio ayrıca bazı İranlı üst düzey yöneticileri eleştirirken, anlaşmanın kesinleşip kesinleşmeyeceğinin henüz net olmadığını söyledi.

Haberde, Beyaz Saray’ın Hürmüz Boğazı’ndaki yeni operasyondan geri adım atmasının ve kırılgan ateşkesin korunmasına yönelik kararın da müzakerelerdeki ilerlemeye dayandığı belirtildi.