Akaryakıt Zammında Eşel Mobil Limiti Ne Kadar? İşte Tüm Tutarlar
Petrol fiyatlarındaki yükseliş sonrası akaryakıt zamları yeniden gündeme gelirken eşel mobil sistemi de tartışılmaya başlandı. Sistemde benzin 73,22 TL, motorin 75,48 TL, LPG ise 41,67 TL seviyesine kadar zamdan korunuyor.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarının ardından Orta Doğu’da artan gerilim petrol fiyatlarını hızla yükseltti. Küresel piyasalarda yaşanan bu artış, Türkiye’de akaryakıt fiyatları üzerinde de baskı oluşturdu.
Petrol fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle benzin, motorin ve LPG fiyatlarına zam beklentisi oluşurken, kamuoyunda yeniden eşel mobil sistemi gündeme geldi. Sistem devreye girerse belirli bir seviyeye kadar akaryakıt zamları pompa fiyatlarına yansımayacak.
Eşel mobilde fiyat limiti ne kadar?
Mevcut hesaplamalara göre eşel mobil sisteminde akaryakıt fiyatları belirli bir seviyeye ulaşana kadar zamlar vergi üzerinden karşılanıyor.
Buna göre pompa fiyatlarında zam uygulanmayacak üst sınırlar şu şekilde hesaplanıyor:
Benzin: 73,22 TL
Motorin: 75,48 TL
LPG: 41,67 TL
Bu seviyelere kadar oluşabilecek fiyat artışları, akaryakıttaki Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden karşılanabiliyor.
ÖTV tutarları ne kadar?
Akaryakıt ürünlerinde uygulanan ÖTV tutarları ise şu seviyelerde bulunuyor:
Benzin ÖTV: 14,8277 TL
Motorin ÖTV: 13,9006 TL
LPG (Propan) ÖTV: 11,3830 TL
Eşel mobil sisteminde fiyat artışı kadar ÖTV indirimi uygulanıyor. Böylece uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurundaki artışlar doğrudan pompa fiyatına yansımıyor.
Ancak toplam zam tutarı ÖTV tavanını aşarsa bu durumda artışın kalan kısmı akaryakıt fiyatlarına yansıtılıyor.
Devlet hem ÖTV hem KDV’den vazgeçiyor
Eşel mobil sistemi devreye girdiğinde devlet yalnızca ÖTV gelirinden değil, aynı zamanda bu vergi üzerinden alınan KDV gelirinden de vazgeçmiş oluyor. Bu nedenle sistem uygulandığında kamu maliyesi açısından vergi kaybı da oluşabiliyor.
Eşel mobil sistemi nedir?
Eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarındaki artışların enflasyon üzerindeki etkisini azaltmak amacıyla kullanılan bir vergi mekanizması olarak biliniyor. Uluslararası petrol fiyatları veya döviz kuruna bağlı olarak oluşan fiyat artışları, ÖTV’den karşılanarak pompa fiyatlarının sabit kalması sağlanıyor.
Akaryakıt fiyatlarında düşüş yaşandığında ise daha önce vazgeçilen ÖTV yeniden artırılarak kamu gelirleri dengeleniyor.
Türkiye’de eşel mobil sistemi 2021 yılının son çeyreğinde, döviz kurundaki sert artışların ardından uygulamadan kaldırılmıştı.