Anayasa Mahkemesi Kanuni Faiz Uygulamasını İptal Etti

Anayasa Mahkemesi, kanuni faiz uygulamasına ilişkin önemli bir iptal kararına imza attı. Yüksek Mahkeme, devletin vatandaşlara ve özel kurumlara olan borçlarını, piyasa ve enflasyon oranlarının oldukça altında kalan kanuni faiz üzerinden geri ödemesini anayasaya aykırı buldu. Kararla birlikte, bu uygulamaya dayanak oluşturan düzenleme iptal edildi.

Karar, Gümrük Kanunu’nun 216. maddesinde yer alan “kanuni faiz” ibaresine ilişkin itiraz üzerine verildi. İstanbul Vergi Mahkemesi, ihtirazi kayıtla ödenen ve sonradan iadesi gereken vergilerde, geri ödemenin hangi faiz oranı üzerinden yapılacağına dair belirsizlik ve hak kaybı oluştuğu gerekçesiyle düzenlemeyi Anayasa Mahkemesi’ne taşıdı.

Yüksek Mahkeme incelemesinde, fazla veya yersiz tahsil edilen vergilerin iadesinde faiz oranının idare tarafından belirlendiğine ve bu oranın piyasa koşullarının oldukça altında kaldığına dikkat çekti. Kararda, kanuni faizin yıllık yüzde 12 seviyesinde olduğu hatırlatılırken, bu oranın enflasyon karşısında alacağın değerini korumaktan uzak olduğu vurgulandı.

Mahkeme, devletin gecikme faizi ve gecikme zammı tahsil ederken yüksek oranlar uygulamasına karşın, haksız tahsilatların iadesinde düşük kanuni faizi esas almasının ekonomik kayıp yarattığını belirtti. Bu durumun mülkiyet hakkını zedelediği ve adil denge ilkesine aykırı olduğu değerlendirmesi yapıldı.

Kararda ayrıca, enflasyon nedeniyle paranın uğradığı değer kaybını telafi edecek herhangi bir mekanizmanın öngörülmediği, bu nedenle kanuni faiz uygulamasının alacaklıyı korumakta yetersiz kaldığı ifade edildi. İptal edilen düzenlemenin 9 ay sonra yürürlüğe gireceği bildirildi.