Avrupa’da Jet Yakıtı Alarmı: Stoklar 7 Yılın Dibinde

Orta Doğu’daki çatışmaların enerji sevkiyatlarını etkilemesi Avrupa’nın jet yakıtı tedarikinde sıkışıklığa yol açtı. Bölgeden Avrupa’ya yapılan sevkiyatların azalmasının ardından kıtadaki jet yakıtı stokları son yılların en düşük seviyelerine geriledi.

Avrupa’nın yılın son üç ayında günlük 510 bin varil jet yakıtı açığı vermesi bekleniyor. Aynı dönemde ABD’de günlük 18 bin varil, Asya-Pasifik bölgesinde ise günlük 419 bin varil arz fazlası oluşacağı tahmin ediliyor.

Orta Doğu’daki savaşın başlamasının ardından bölgeden Avrupa’ya gerçekleştirilen jet yakıtı sevkiyatlarında belirgin düşüş yaşandı. Bu gelişme, Avrupa’nın jet yakıtı ithalatının yaklaşık yarısını kapsayan geleneksel tedarik zincirlerini etkiledi.

Avrupa, ortaya çıkan açığı azaltmak amacıyla daha uzak ülkelerden ithalatını artırmaya başladı. Son aylarda Nijerya, ABD ve Kanada’dan gelen sevkiyatlar yükselirken Güney Kore de kıtanın yeni tedarik kaynakları arasında öne çıktı.

Güney Kore’den Avrupa’ya gönderilen jet yakıtının eylül ayında günlük yaklaşık 129 bin varile ulaşması bekleniyor. Bu rakam, Ekim 2022’den bu yana kaydedilen en yüksek aylık seviyeye karşılık geliyor.

Güney Kore’de jet yakıtı üretimi temmuz ayında yaklaşık 13,89 milyon varile ulaşarak son 7 yılın en yüksek seviyesine çıktı. Ülkedeki rafinerilerin işlediği ham petrol miktarı da haziran ayına göre yüzde 16 artarak günlük 2,7 milyon varile yükseldi.

Avrupa’da jet yakıtı stokları 7 yılın dibinde

Amsterdam-Rotterdam-Antwerp (ARA) bölgesindeki jet yakıtı stokları, 10 Eylül haftasında son 7 yılın en düşük seviyesine geriledi. Avrupa’nın önemli rafineri, depolama ve petrol ticareti merkezlerinden biri olan ARA’daki düşüş, kıtanın dışarıdan gelecek sevkiyatlara olan ihtiyacını artırdı.

Asya-Pasifik bölgesinde yılın son üç ayında oluşması beklenen günlük 419 bin varillik arz fazlası ise Avrupa’nın tedarik açığını azaltabilecek kaynaklardan biri olarak öne çıkıyor. Avrupa ile Asya arasındaki fiyat farkının artması, jet yakıtının daha uzun mesafelerden Avrupa’ya taşınmasını ekonomik hale getirebiliyor.

Güney Kore’nin yanı sıra Çin’deki rafineriler de jet yakıtı ihracatını artırıyor. Çin’in ağustos ayındaki jet yakıtı ihracatının rekor seviyeye ulaşmasıyla Asya, Avrupa’nın tedarik açığı açısından alternatif bölgelerden biri haline geldi.

Buna rağmen Avrupa’da dördüncü çeyrek için öngörülen günlük 510 bin varillik açığın yeni tedarikçilerden sağlanan sevkiyatlarla tamamen kapatılması zor görünüyor.

Jet yakıtının havayolu şirketlerinin önemli maliyet kalemlerinden biri olması nedeniyle tedarikteki sıkışıklık da sektör açısından takip ediliyor. Arz sorununun petrol fiyatlarındaki yükselişle birlikte devam etmesi durumunda havayolu şirketlerinin operasyonel maliyetleri üzerinde ek baskı oluşabileceği belirtiliyor.