Avrupa’nın Gaz Depolarında Kritik Seviye: Kış Riski Büyüyor
Avrupa’da doğalgaz depolarının doluluk oranı Rus boru gazının kaybı ve LNG arzına ilişkin endişelerle yılın bu dönemi için şimdiye kadarki en düşük seviyeye geriledi. AB genelinde depolar yüzde 71 doluyken mevsimsel ortalama yüzde 87 seviyesinde bulunuyor; Almanya’da ise oran yüzde 57’ye kadar düşüyor.
Avrupa’nın doğalgaz depolarındaki doluluk oranları, Rus boru gazının kaybedilmesi ve küresel LNG piyasasında arzın sıkılaşabileceğine yönelik endişelerle yılın bu dönemi için şimdiye kadarki en düşük seviyeye geriledi.
Avrupa uzun yıllar boyunca yaz aylarında daha düşük fiyatlardan aldığı gazı depolayarak kış dönemindeki yüksek talebi karşılıyordu. Ancak Rusya-Ukrayna savaşının ardından Rus boru gazının kaybedilmesi, kıtanın küresel LNG arzına olan bağımlılığını artırdı. Bu yıl Orta Doğu’daki arzı sekteye uğratan İran savaşı da gaz piyasasındaki koşulları zorlaştırdı.
Yaz ve kış fiyatları arasındaki farkın daralması ise ticari oyuncular açısından gaz depolamanın cazibesini azaltıyor. Depolama maliyetlerinin karşılanmasının ve kâr elde edilmesinin zorlaşması, bazı hükümetleri stratejik stoklarda daha fazla rol üstlenmeye yöneltiyor.
AB genelindeki depolama tesislerinin doluluk oranı yaklaşık yüzde 71 seviyesinde bulunuyor. Mevsimsel ortalama ise yüzde 87 düzeyinde. Almanya’da gaz depolarının doluluk oranı yüzde 57’ye kadar gerilemiş durumda.
AB’nin yer altı depolama kapasitesi, yıllık gaz ihtiyacının yaklaşık üçte birini karşılayabiliyor. En soğuk günlerde ise depolardaki gaz, günlük tüketimin yarısından fazlasını karşılayabilecek kapasiteye sahip.
Avrupa stratejik gaz rezervlerini artırıyor
Arzda yeni sorunların yaşanması veya kışın sert geçmesi halinde Avrupa’nın daha yüksek fiyatlardan LNG satın almak zorunda kalabileceği belirtiliyor. Böyle bir durumda enerji faturaları ve enflasyonist baskılar artarken ekonomik büyüme de olumsuz etkilenebilir.
Uluslararası Enerji Ajansı’na (IEA) göre 9 AB ülkesinin stratejik doğalgaz rezervi bulunuyor. Yaklaşık 12 milyar metreküplük toplam rezerv, AB’nin depolama kapasitesinin yüzde 12’sine ve ortalama gaz tüketiminin yaklaşık 13 gününe karşılık geliyor.
Almanya, 2027 yılında ülkenin toplam depolama kapasitesinin yaklaşık yüzde 10’una denk gelecek bir stratejik rezerv oluşturmayı planlıyor. Fransa ve İtalya ise ticari gaz stoklamasını devlet teşvikleriyle destekliyor.
AB’nin ekim-aralık döneminde doğalgaz depolarının yüzde 90 dolu olmasını öngören hedefleri bulunuyor. “Zorlu koşullarda” hedef yüzde 80’e, kalıcı sorunların yaşanması durumunda ise yüzde 75’e kadar indirilebiliyor.