Borsa İstanbul “Yeni Adıyla” 13. Yaşını Kutluyor

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nın (İMKB) 5 Nisan 2013’te özel hukuk hükümlerine göre çalışan bir anonim şirkete dönüşerek “Borsa İstanbul” adını almasının üzerinden tam 13 yıl geçti. Bugün itibarıyla Borsa İstanbul, toplam 609 şirket hissesinin yanı sıra vadeli işlem sözleşmeleri, opsiyonlar, varantlar ve emtia sertifikalarının işlem gördüğü dev bir menkul kıymet pazarı konumunda bulunuyor.

1986’da 19 hisseyle başlayan yolculuk

Borsanın temelleri Aralık 1985’te İMKB’nin resmen açılmasıyla atıldı. 3 Ocak 1986’da Cağaloğlu’ndaki binasında sadece 19 hisse senediyle işlemlere başlayan borsa, 1987’de günlük endeks hesaplamasına geçti. 1993’te 50 şirketle bilgisayarlı alım-satım sistemine adım atan İMKB, aynı yıl ABD Menkul Kıymetler ve Borsalar Federasyonu tarafından “kabul görmüş menkul kıymetler borsası” unvanı alan üçüncü gelişmekte olan pazar oldu.

1996’da Uluslararası Tahvil ve Bono Piyasası kuruldu. Bir yıl sonra Hazine’nin yurt dışında sattığı uluslararası tahviller burada işlem görmeye başlayarak kamu finansmanına yeni bir kanal açıldı. 2000’li yıllarda İMKB, Kırgız ve Bakü borsalarına ortak olarak bölgesel etkisini artırdı.

Yeni ürünler ve yapısal dönüşümler

2004’te Borsa Yatırım Fonu Pazarı, 2010’da varantlar, 2011’de Bankalararası Repo Pazarı devreye alındı. 2012’de Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP) faaliyete geçti. 2019’da VİOP’ta ortalama işlem hacmi 5 milyar liraya ulaştı.

En büyük dönüşüm ise 5 Nisan 2013’te yaşandı. İMKB, Borsa İstanbul A.Ş.’ye dönüştü, endekslerdeki “İMKB” kısaltması “BIST” olarak değişti ve lale motifli yeni logo kullanılmaya başlandı. 2015’te Nasdaq ortaklığıyla geliştirilen BISTECH teknolojisine geçildi ve 22 yıllık iki seans uygulaması yerini tek seansa bıraktı.

Yakın dönemde yeni endeksler ve ürünler

2019’da TLREF adlı Türk Lirası gecelik referans faiz oranı hesaplanmaya başlandı. 2022’de Darphane Altın Sertifikası (ALTINS1) 0,01 gram altının pay piyasasında alınıp satılmasına imkân tanıdı. 2023’te BIST 500 Endeksi oluşturuldu ve girişim sermayesi pazarı (GSP) kuruldu. 2024’te VİOP’ta bakır vadeli işlemleri açılırken, spot gümüş, platin ve paladyum endeksleri hesaplanmaya başladı.

2026’nın ilk çeyreğinde 14 yeni şirket halka arz edildi. Böylece Borsa İstanbul’da işlem gören şirket sayısı Yıldız Pazar’da 251, Ana Pazar’da 276, Alt Pazar’da 49 ve diğer pazarlarla birlikte toplam 609’a yükseldi.

Borsa İstanbul, 150 yılı aşan köklü geçmişiyle Türkiye ekonomisinin finansal omurgası olmayı sürdürüyor.