Cevdet Yılmaz 2027 Bütçesini Açıkladı: Eğitim, Sağlık ve Sosyal Desteklere Ayrılan Kaynak Belli Oldu

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçesi teklifinin temel büyüklüklerini ve kamu harcamaları için ayrılması planlanan kaynakları duyurdu.

Yılmaz, gelecek yılın bütçesini dayanıklılık, refah ve dönüşüm odaklı olarak nitelendirirken 2027 yılında Türkiye'nin milli gelirinin 111 trilyon liraya ulaşmasının beklendiğini belirtti.

Bütçe açığının 3 trilyon 868 milyar lira olması öngörülürken açığın gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranının yüzde 3,5 seviyesinde gerçekleşeceği tahmin edildi. Deprem harcamaları hariç tutulduğunda bu oranın yüzde 2,8 olması bekleniyor.

Yılmaz, merkezi yönetim bütçesinin 2025 yılından itibaren düşük düzeyde de olsa faiz dışı fazla verdiğini ifade etti.

Bütçede vergi gelirleri ve harcama kalemleri

2027 yılı bütçesinde en yüksek vergi geliri kalemini 5 trilyon 681 milyar lirayla katma değer vergisi (KDV) oluşturdu.

Gelir vergisinden 5 trilyon 533 milyar lira, özel tüketim vergisinden (ÖTV) 3 trilyon 284 milyar lira ve kurumlar vergisinden 2 trilyon 223 milyar lira gelir sağlanması planlandı.

Diğer vergi gelirleri 3 trilyon 184 milyar lira, vergi dışı gelirler ise 3 trilyon 502 milyar lira olarak hesaplandı.

Bütçe harcamalarında cari transferler 10 trilyon 240 milyar lirayla ilk sırada yer aldı. Personel giderleri için 7 trilyon 117 milyar lira, faiz ödemeleri için 3 trilyon 975 milyar lira, mal ve hizmet alımları için 2 trilyon 184 milyar lira ödenek öngörüldü.

Eğitim, sağlık ve sosyal yardımlara ayrılan kaynaklar

Yılmaz'ın açıklamasına göre, 2027 bütçesinde Milli Eğitim Bakanlığına 2 trilyon 459 milyar lira, yükseköğretim kurumlarına ise 872 milyar lira kaynak ayrılması planlandı.

Yükseköğretim harcamaları dahil toplam eğitim bütçesi 3 trilyon 747 milyar liraya ulaşırken bu tutar merkezi yönetim bütçesinin yüzde 13,7'sine karşılık geldi.

Sağlık hizmetleri için merkezi yönetim bütçesinden 2 trilyon 134 milyar lira ayrıldı. Sağlık Bakanlığı, üniversiteler ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) harcamalarıyla birlikte sağlık alanındaki toplam kaynak 4 trilyon 532 milyar lira olarak belirlendi.

Sosyal yardım ve destekler için 1 trilyon 341 milyar lira ödenek planlandı. Bu tutarın bütçe içindeki payı yüzde 4,9 oldu.

Sosyal konut finansmanının desteklenmesine ayrılan kaynak yüzde 150 artırılarak 250 milyar liraya çıkarıldı.

Ödeme gücü bulunmayan vatandaşların sağlık sigortası primleri için 186 milyar lira, yaşlı ve engelli aylıkları için 132 milyar lira, engellilere yönelik evde bakım desteği için 109 milyar lira ve eğitim destekleri için 90 milyar lira ayrıldı.

Doğum yardımı ödemelerine 84 milyar lira, ekonomik yoksunluk yaşayan çocuklara yönelik sosyal ve ekonomik desteklere ise 29 milyar lira kaynak öngörüldü.

Vatandaşların elektrik ve doğal gaz faturalarını desteklemek amacıyla enerji sübvansiyonlarına ayrılan ödenek yüzde 62 artışla 605 milyar liraya yükseltildi. Yılmaz, bu desteklerin bütçe açığının milli gelire oranına 0,5 puanlık etkisi bulunduğunu belirtti.

Asgari ücret tutarına kadar olan kazançların vergi dışında tutulması uygulamasının çalışanların gelirlerine 2027 yılında 1 trilyon 460 milyar lira katkı sağlaması bekleniyor.

Enerji destekleri ve ücret istisnaları dahil edildiğinde sosyal harcamalar için öngörülen toplam kaynak 3 trilyon 406 milyar liraya ulaşıyor.

Tarım, reel sektör ve savunma bütçesi

2027 yılı bütçesinde tarım sektörüne toplam 1 trilyon 305 milyar lira kaynak ayrıldı.

Bu tutarın 342 milyar lirası tarıma yönelik vergi harcamaları, 325 milyar lirası tarımsal kredi destekleri, 268 milyar lirası yatırımlar ve 235 milyar lirası doğrudan tarımsal destek programları için planlandı.

Tarımsal kamu iktisadi teşebbüslerinin finansmanı, müdahale alımları ve ihracat desteklerine ise 135 milyar lira ödenek ayrıldı.

Yılmaz, çiftçilerin mazot maliyetinin yüzde 50'sinin, gübre giderlerinin yüzde 25'inin karşılandığını, tarımsal kredilerde faiz maliyetinin ortalama yüzde 70'inin Hazine tarafından üstlenildiğini belirtti.

Tarımsal kredi sübvansiyonları dışında reel sektör destekleri için 658 milyar lira kaynak öngörüldü.

SGK işveren prim desteklerine 351 milyar lira, esnaf kredisi sübvansiyonlarına 92 milyar lira, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının teşvik ödemelerine 73 milyar lira ve ihracat desteklerine 65 milyar lira ayrılması planlandı.

Deprem hasarlarının giderilmesi ve afetlere karşı dayanıklılığın artırılması için 769 milyar lira ödenek belirlendi.

Savunma ve güvenlik harcamalarına ise toplam 3 trilyon 454 milyar lira kaynak ayrıldı. Bunun 2 trilyon 206 milyar lirası savunma, 1 trilyon 248 milyar lirası iç güvenlik harcamalarından oluştu.

Yılmaz, Milli Savunma Bakanlığı bütçesinde silah, mühimmat, silah sistemleri ve diğer savunma araçlarının alımına yönelik ödeneklerin yüzde 229 artırıldığını açıkladı.

Belediyeler ve il özel idarelerine aktarılacak kaynak 2 trilyon 384 milyar liraya yükseltildi. Bu tutarın bütçedeki payının 2002'deki yüzde 4 seviyesinden 2027'de yüzde 8,7'ye çıkması öngörüldü.

Sulama, demiryolu, deniz yolu, enerji arama ve madencilik projelerini de kapsayan kamu yatırımları için 2 trilyon 849 milyar lira ayrıldı. Yatırım ödeneklerinin toplam bütçe içindeki payı yüzde 10,4 olarak hesaplandı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, bütçe teklifine ilişkin ayrıntıları gelecek hafta Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonunda gerçekleştireceği sunumda paylaşacağını bildirdi.