Çin: ABD'nin 5 Şirkete Yaptırımlarını Tanımayacağız

Çin Ticaret Bakanlığı, ABD Hazine Bakanlığı’na bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi’nin (OFAC) beş Çinli şirket hakkında aldığı yaptırım kararlarına ilişkin ihtiyati tedbir kararı verdiğini duyurdu.

Tedbirden etkilenen şirketler şöyle:

• Hengli Petrochemical

• Shandong Shouguang Luqing Petrochemical

• Shandong Jincheng Petrochemical

• Hebei Xinhai Chemical

• Shandong Shengxing Chemical

Bakanlık, kararını “Yabancı Yasaların ve Tedbir Düzenlemelerinin Sınıraşırı Uygunsuz Uygulanmasının Önlenmesine İlişkin Yönetmelik” uyarınca aldığını belirtti.

Bu kapsamda, ABD’nin ilgili şirketlere yönelik yaptırımlarının herhangi bir şekilde tanınması, uygulanması veya bu yaptırımlara uyum sağlanması yasaklandı.

ABD’nin yaptırımları uluslararası hukuka aykırı

Bakanlık açıklamasında, ABD’nin yaptırım tedbirlerinin, Çinli şirketlerin üçüncü ülkelerin vatandaşları, tüzel kişilikleri ve diğer kuruluşlarıyla normal ekonomik ve ticari faaliyetlerini uygunsuz şekilde yasaklayarak veya kısıtlayarak uluslararası hukuku ve uluslararası ilişkilerin temel normlarını ihlal ettiği ifade edildi.

Açıklamada, ihtiyati tedbir kararının, Çin’in ulusal egemenliğini, güvenliğini ve kalkınma çıkarlarını savunmayı ve Çin vatandaşları, tüzel kişilikleri ile diğer kuruluşların meşru haklarını ve çıkarlarını korumayı amaçladığı vurgulandı.

“Çaydanlık rafinerileri” hedefte

ABD Hazine Bakanlığı OFAC, daha önce Hengli Petrochemical’i “İran’ın petrol sevkiyatında rol aldığı” gerekçesiyle yaptırım listesine almıştı. Diğer dört şirket ise 2025’ten bu yana aynı gerekçelerle listeye eklenmişti.

Resmi gümrük rakamlarında görünmese de Çin’in, İran’ın ihraç ettiği petrolün yüzde 80’ini satın aldığı tahmin ediliyor.

İran petrolü yaptırım altında olduğu için Çin, bu petrolü doğrudan satın almaktan kaçınıyor. Petrolün büyük bölümü, İran bayraklı gemilerle Malezya açıklarına getirilerek, bu ülke üzerinden Çin’e ihraç ediliyor.

Söz konusu petrol, kamuya ait büyük petrol şirketlerinin rafinerileri yerine genellikle Çin’in kuzeyinde Şandong eyaletinde kurulan ve “çaydanlık rafinerileri” adı verilen bağımsız küçük rafinelerde işlenerek piyasaya sürülüyor. ABD’nin yaptırım uyguladığı şirketler bu tür bağımsız rafineri işletmeleri olarak biliniyor.

Petro-yuan anlaşmaları

Çin, İran petrolünü dünya fiyatlarının altında, “petro-yuan anlaşmaları” adı verilen özel düzenlemelerle satın alıyor. Bu sistemde petrol, yuan cinsinden değerlenirken, karşılığında Çin, İran’a imalat ürünleri satıyor.