Fon Krizinde En Büyük Pay Tera'nın: Varlıkların Yüzde 70'i 5 Fonda

Türkiye'de fon soruşturması kapsamında tasfiyesine karar verilen 131 yatırım fonunun büyüklüğü ve varlık dağılımına ilişkin veriler belli oldu. Reuters'ın TEFAS verilerinden yaptığı hesaplamalara göre, fonların toplam büyüklüğü 16 Eylül itibarıyla yaklaşık 992 milyar TL olarak gerçekleşti.

Tasfiye kapsamındaki varlıkların yaklaşık yüzde 69'unu oluşturan 687 milyar TL, beş büyük fonda yoğunlaştı. Tera Portföy ise toplam 680 milyar TL büyüklüğündeki altı fonuyla tasfiye kapsamındaki varlıkların üçte ikisinden fazlasını yönetiyordu.

SPK'nın tasfiye kararı aldığı fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor.

Fonların büyüklüğü iki haftada 272,5 milyar TL azaldı

Tasfiyesine karar verilen 131 fonun toplam büyüklüğü, 31 Ağustos'ta yaklaşık 1,3 trilyon TL seviyesindeydi.

Eylül ayında yaşanan yatırımcı çıkışları ve hisse senedi fiyatlarındaki düşüşlerin ardından fonların toplam büyüklüğü, tasfiye kararından bir gün önce 992 milyar TL'ye geriledi.

Böylece yaklaşık iki haftada fonların büyüklüğü yüzde 21 azalarak 272,5 milyar TL düşüş gösterdi.

Bu gerileme, yatırımcıların aynı tutarda zarar ettiği anlamına gelmiyor. Fon büyüklüğü, portföydeki varlıkların fiyat hareketlerinin yanı sıra yatırımcı giriş ve çıkışlarından da etkileniyor.

Varlıkların yüzde 69'u beş fonda toplandı

Tasfiye kapsamındaki fonların önemli bir bölümü, az sayıdaki büyük fon içerisinde yoğunlaşıyor.

16 Eylül itibarıyla en büyük üç fonun tamamı Tera Portföy tarafından yönetiliyordu.

Bu beş fonun toplam büyüklüğü yaklaşık 687 milyar TL'ye ulaşırken, tasfiye kapsamındaki toplam fon varlıklarının yüzde 69'unu oluşturdu.

Tera Portföy'ün tasfiye kapsamındaki payı ne kadar?

Tera Portföy, tasfiye kapsamındaki varlıklarda en yüksek paya sahip portföy yönetim şirketi olarak öne çıktı.

Şirketin tasfiyesine karar verilen altı fonunun toplam büyüklüğü, 16 Eylül itibarıyla yaklaşık 680 milyar TL olarak hesaplandı.

Bu tutar, tasfiye kapsamındaki toplam fon büyüklüğünün üçte ikisinden fazlasına karşılık geliyor.

Tera Portföy Birinci Serbest Fon'da (TLY) 102 bin 616 yatırımcı bulunurken, 142 milyar TL büyüklüğündeki Tera Portföy Hisse Senedi Fonu (THF) 206 bin 326 yatırımcıyla tasfiye kapsamındaki en fazla yatırımcıya sahip fon oldu.

Para piyasası fonlarının büyüklüğü 307 milyar TL

Tasfiye kapsamındaki 15 para piyasası fonunun toplam büyüklüğü, 16 Eylül itibarıyla 307 milyar TL olarak hesaplandı.

Bu tutar, tasfiye edilecek fon varlıklarının yaklaşık üçte birine karşılık geliyor.

Para piyasası fonları genellikle kısa vadeli, likit ve fiyat oynaklığı görece düşük finansal araçlara yatırım yapıyor.

Ancak tasfiye kapsamındaki bazı para piyasası fonlarının portföylerinde, likiditesi düşük hisse senetleriyle gerçekleştirilen ters repo işlemlerinin önemli paya sahip olduğu belirtiliyor.

Bu işlemlerde karşı tarafın yükümlülüğünü yerine getirememesi ve teminat olarak alınan hisselerin değer kaybetmesi, tasfiye sürecinde zarar oluşmasına neden olabiliyor.

Yatırımcılar paralarını ne kadar geri alabilecek?

Tasfiye sonunda yatırımcılara yapılacak ödemeler, fonların portföylerinde bulunan varlıkların hangi fiyatlardan nakde çevrilebildiğine bağlı olacak.

Likiditesi yüksek varlıklara sahip fonlarda satış işlemlerinin daha kolay gerçekleştirilmesi beklenirken, işlem hacmi düşük hisselerde yoğunlaşan fonlar daha yüksek değer kaybı riskiyle karşı karşıya bulunuyor.

Bazı sektör uzmanları, belirli hisse senedi fonlarında varlıkların mevcut fiyatlardan satılmasının mümkün olmayabileceğini ve çok yüksek kayıplar yaşanabileceğini belirtiyor.

Bu nedenle tasfiye kapsamındaki bütün fonlar için aynı geri ödeme oranının geçerli olması beklenmiyor.

Bireysel yatırımcıların erişebildiği fonların büyüklüğü 419 milyar TL

Tasfiye kapsamındaki fonların tamamı yalnızca nitelikli yatırımcılara yönelik ürünlerden oluşmuyor.

Reuters'ın hesaplamalarına göre bireysel yatırımcıların da satın alabildiği fonların toplam büyüklüğü yaklaşık 419 milyar TL seviyesinde bulunuyor.

Yalnızca nitelikli yatırımcılara açık fonların büyüklüğü ise yaklaşık 574 milyar TL olarak hesaplandı.

Buna göre tasfiye kapsamındaki varlıkların yüzde 42'sini bireysel yatırımcıların da erişebildiği fonlar, yüzde 58'ini ise yalnızca nitelikli yatırımcılara açık fonlar oluşturuyor.

455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor

Fon bazında açıklanan yatırımcı sayılarının toplamı 725 bin 425'e ulaşıyor.

Ancak aynı kişinin birden fazla fonda yatırımının bulunabilmesi nedeniyle bu rakam, tasfiyeden etkilenen tekil yatırımcı sayısını göstermiyor.

SPK'nın açıkladığı verilere göre tasfiye kapsamındaki fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor.

Yatırımcıların geri alabileceği tutarlar, fonların tasfiye sürecinde elde edilecek nakit ve hak sahipliği hesaplamalarının tamamlanmasının ardından netleşecek.