Gıda Enflasyonu Son Yılların Zirvesinde

ABD’de yükselen enerji maliyetleri, kuraklık ve küresel ticaret aksaklıkları gıda fiyatlarında son yılların en hızlı artışlarından birini beraberinde getirdi. Özellikle İran savaşı sonrası yükselen petrol ve dizel fiyatları, market raflarındaki maliyet baskısını artırdı.

Boston Herald’ın aktardığı verilere göre, nisan ayında evde tüketilen gıda ürünlerinin maliyeti geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,9 arttı. Restoran harcamalarının da dahil olduğu genel gıda fiyatları ise yüzde 3,2 yükseldi.

Enerji maliyetleri belirleyici oldu

Analistlere göre yükselişin temel nedenlerinden biri enerji maliyetlerindeki sert artış oldu.

İran savaşı sonrası Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksaklıklar nedeniyle dizel fiyatları geçen yıla göre yüzde 61 yükseldi.

Dizel fiyatlarındaki artışın tarım sektörünü doğrudan etkilediği belirtilirken, traktörler, balıkçı tekneleri, gıda işleme ekipmanları ve taşımacılıkta yoğun şekilde dizel kullanılması maliyet baskısını artırdı.

Bağımsız market işletmecisi Raymond Campise, küçük maliyet artışlarının düşük kar marjıyla çalışan marketler üzerinde büyük baskı oluşturduğunu söyledi.

Et, kahve ve domates fiyatları yükseldi

Taze meyve ve sebze fiyatları yıllık bazda yüzde 6,5 artarken, et fiyatları yüzde 8,8 yükseldi.

Sığır eti fiyatlarında yüzde 15’lik artış görülürken, kuraklık ve küresel arz sorunları nedeniyle kahve fiyatları yüzde 18,5 yükseldi.

Domates fiyatları ise Meksika ithalatına yönelik uygulanan yüzde 17’lik gümrük tarifesinin etkisiyle yüzde 40 arttı.

Uzmanlar, enerji maliyetlerindeki son yükselişin market fiyatlarına henüz tam olarak yansımadığını belirterek, üretim ve taşımacılık maliyetlerinin raf fiyatlarına etkisinin genellikle 3 ila 6 ay içinde görüldüğünü ifade ediyor.

Bazı ürünlerde düşüş görüldü

Öte yandan tüm ürünlerde yükseliş yaşanmadı. Süt ve tavuk fiyatlarında sınırlı düşüş görülürken, tereyağı fiyatları yüzde 5,8 geriledi.

Kuş gribi sonrası üretimin toparlanmasıyla yumurta fiyatları da yüzde 39 düştü.

Buna rağmen uzmanlar, genel eğilimin yukarı yönlü olduğunu ve enerji maliyetleri ile Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizliğin sürmesi halinde gıda fiyatlarında yeni artışların görülebileceğini belirtiyor.