Goldman Sachs’tan Türkiye Analizi: 13 Milyar Doların Yarısı Döviz ve Altına Gitti

ABD’li yatırım bankası Goldman Sachs, 2 Ekim tarihli Türkiye değerlendirmesinde eylül ayında para piyasası fonlarından gerçekleşen çıkışları, mevduat hareketlerini ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) rezervlerindeki değişimi değerlendirdi.

Goldman Sachs’a göre, eylül ayında para piyasası fonlarından toplam 13 milyar dolarlık çıkış gerçekleşti. Bu tutarın yaklaşık yarısı yurt içindeki döviz ve altın mevduatlarına yöneldi.

Raporda TCMB’nin brüt rezervlerinin 30 Eylül itibarıyla bir önceki haftaya göre 9 milyar dolar azalarak 173 milyar dolara gerilediği belirtildi. Altın değerleme etkisi hariç tutulduğunda haftalık düşüş 5 milyar dolar olarak hesaplandı.

TCMB rezervlerinde 11 milyar dolarlık düşüş

Goldman Sachs’ın hesaplamalarına göre, eylül ayı genelinde altın değerlemesi dikkate alınarak düzeltilmiş TCMB rezervleri 11 milyar dolar azaldı.

İran savaşı öncesindeki seviyelerle karşılaştırıldığında rezervlerdeki düşüş 43 milyar dolara ulaştı. Altın değerleme etkisi hariç tutulduğunda ise gerileme 17 milyar dolar oldu.

Goldman Sachs, altın ve SDR dışındaki varlıklar ile Uluslararası Para Fonu’ndaki (IMF) SDR pozisyonu hariç tutularak hesaplanan TCMB döviz likiditesinin de savaş öncesindeki döneme göre 13 milyar dolar daha düşük olduğunu belirtti.

Döviz mevduatları 1,3 milyar dolar arttı

Rapora göre, 25 Eylül ile sona eren haftada değerleme etkisinden arındırılmış döviz mevduatları 1,3 milyar dolar arttı. Altın mevduatlarında ise değişiklik görülmedi.

Aynı dönemde para piyasası fonlarından gerçekleşen çıkış sınırlı kaldı.

Türk lirası mevduatlardaki artış ise eylül ayının son haftasında devam etti. Goldman Sachs, 28 Eylül itibarıyla TL mevduatlarının bir önceki haftaya göre 7 milyar dolar arttığını bildirdi.

Yabancı yatırımcı hisseden çıktı

Goldman Sachs verilerine göre, 25 Eylül ile sona eren haftada bankaların bilanço dışı döviz pozisyonu 1 milyar dolar arttı. Böylece söz konusu pozisyon İran savaşı öncesindeki seviyenin bir miktar üzerine çıktı.

Aynı dönemde yerel borçlanma araçlarına 400 milyon dolarlık yabancı sermaye girişi gerçekleşirken, hisse senetlerinden 400 milyon dolarlık çıkış kaydedildi.

Şubat ayından bu yana yerel borçlanma araçları ve hisse senetlerinden gerçekleşen toplam yabancı çıkışı 3,4 milyar dolar oldu. Çıkışın büyük bölümü yerel borçlanma araçlarından kaynaklandı.

Mevduat ve kredi faizleri geriledi

25 Eylül ile sona eren haftada TL mevduat faizleri 0,2 puan düşüşle yıllık yüzde 43,4’e geriledi.

Tüketici kredisi faizleri 0,5 puan azalarak yüzde 60,6’ya, ticari kredi faizleri ise 0,6 puan düşüşle yüzde 52,3’e indi.

Yıllıklandırılmış politika faizinin yaklaşık yüzde 45 olduğu varsayımıyla tüketici kredisi faizleri ile politika faizi arasındaki fark yaklaşık 16 puan, ticari kredi faizleri ile politika faizi arasındaki fark ise 8 puan seviyesinde gerçekleşti. Mevduat faizleri politika faizinin 1,2 puan altında kaldı.

TCMB fonlaması negatif 632 milyar TL’ye ulaştı

Goldman Sachs, 30 Eylül itibarıyla bankalara sağlanan TCMB fonlamasının bir haftada 583 milyar TL artarak negatif 632 milyar TL’ye ulaştığını bildirdi. Banka, bu görünümün sistemdeki likidite fazlasının devam ettiğine işaret ettiğini belirtti.

28 Eylül itibarıyla TL cinsinden kredi büyümesi, üç aylık hareketli ortalamaya dayalı yıllıklandırılmış aylık hesaplamada bir önceki haftaya göre yaklaşık 4 puan gerileyerek yüzde 31’e indi.

Döviz cinsinden kredi büyümesi ise 0,5 puan artışla yüzde 12’ye yükseldi. TL ve döviz kredilerini kapsayan toplam ağırlıklı kredi büyümesi yıllık yüzde 27 seviyesinde kaldı.