İran, Hürmüz Boğazı İçin Eşit Kontrol Teklifini Reddetti

İran, Hürmüz Boğazı'nın Umman ile eşit şekilde kontrol edilmesini öngören geçici planı kabul etmedi. Wall Street Journal'ın haberine göre Tahran yönetimi, stratejik su yolundaki geçiş hattının büyük bölümünün İran'ın denetiminde olması gerektiğini savunurken, bu gelişme ABD ile diplomatik müzakerelerin yeniden başlamasına yönelik beklentileri de zayıflattı.

Umman, Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş rotalarının iki ülke arasında eşit şekilde paylaşılmasını önerdi. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi ise bu teklifin ülkenin güvenlik kaygılarını karşılamadığını belirterek, gelen gemilerin kullandığı güzergahın tamamen İran'ın kontrolünde olması gerektiğini ifade etti.

İran ayrıca, boğazdan çıkan gemilerin kullandığı rotanın bir bölümünde de denetim yetkisi talep etti. Garibabadi, Umman'ın bu öneriyi kabul etmesi halinde müzakerelerin bir sonraki aşamaya taşınabileceğini söyledi.

Tahran yönetimi, İran'a yönelik saldırılarda kullanılan ABD askeri ekipmanlarının Hürmüz Boğazı üzerinden taşındığını öne sürerek, deniz yolu üzerindeki kontrolünü sürdürmek istediğini savunuyor.

ABD ise Hürmüz Boğazı'nın uluslararası bir su yolu olduğunu ve İran'ın geçişleri tek taraflı kontrol etme ya da kısıtlama hakkının bulunmadığını belirtiyor. Körfez ülkeleri ile Washington da İran'ın boğazdan geçen gemilerden zorunlu denizcilik hizmeti ücreti alınmasına yönelik talebine karşı çıkıyor.

Savaş öncesinde Hürmüz Boğazı'ndan günde yaklaşık 100 gemi geçerken, günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol ve petrol ürünü taşınıyordu. Umman ayrıca deniz güvenliği, arama-kurtarma faaliyetleri ve bölgesel iş birliğini koordine edecek ortak bir konsorsiyum kurulmasını da önerdi.

Öte yandan son günlerde çatışmalarda yaşanan kısa süreli duraklama ve ateşkes girişimlerine rağmen, İran'ın Orta Doğu'daki ABD güçlerine yönelik balistik füze saldırısı ve Umman'ın teklifini reddetmesi diplomatik çözüm arayışlarını yeniden zorlaştırdı.