Küresel Piyasalarda Bu Hafta Hangi Gelişmeler Takip Edilecek? (6-10 Nisan)

Ortadoğu’daki savaşın uzamasıyla birlikte küresel piyasalar yeni haftaya yüksek belirsizlik ve artan risklerle giriyor. Petrol fiyatlarından merkez bankalarına kadar birçok başlık yatırımcıların radarında yer alırken, savaşın seyri, enerji arzına yönelik riskler ve enflasyon baskısı piyasalarda yönü belirleyecek temel unsurlar arasında bulunuyor.

1- Savaşın seyri piyasalarda belirsizliği artırıyor

Küresel piyasaların ilk gündem maddesini ABD ve İsrail’in İran ile savaşı oluşturuyor. Yatırımcılar, stratejistler ve ekonomistler açısından savaşın nasıl sonuçlanacağını tahmin etmek oldukça güç görülüyor. Nisan ayına savaşın sona ereceği beklentisiyle giren işlemciler için bu tablo önemli bir kırılma yarattı. Trump’ın İran’a daha sert saldırılar düzenleneceğini söylemesi, bu beklentileri boşa çıkardı.

Bu açıklamanın ardından piyasalarda sert tepki görüldü. Borsalar hızla düşerken tahvil getirileri yeniden yükselmeye başladı. Analistler, küresel borsaların daha büyük çaplı bir düzeltmeye açık olduğunu belirtirken, savaşın biteceğine dair umutların yeniden artması halinde bile Ortadoğu’daki enerji altyapısına verilen zarar ile yüksek seyreden enerji fiyatlarının piyasalar üzerindeki baskıyı sürdürebileceğine dikkat çekiyor. Mart ayında yaşanan sert dalgalanmanın ardından tahvil piyasalarında da anlatı değişmeye başladı. Enflasyon endişeleri yerini giderek büyüme kaygılarına bırakırken, petrol fiyatları piyasalar için ana gösterge olmayı sürdürüyor.

2- Petrol fiyatları ve arz endişeleri

Haftanın ikinci önemli başlığını OPEC+ ülkelerinin toplantısı oluşturuyor. OPEC ile birlikte hareket eden ülkelerin enerji bakanları pazar günü bir araya gelecek. Ancak Körfez ülkelerine yönelik saldırıların ardından enerji arzında yaşanan ciddi aksamalar, OPEC+’nın hareket alanını önemli ölçüde sınırlıyor.

İki kaynağın verdiği bilgiye göre, OPEC+ grubunda yer alan sekiz ülke pazar günü yapılacak toplantıda petrol üretim kotalarında ilave artışı değerlendirmeye hazırlanıyor. Mart ayında yüzde 60 ile tarihi artış kaydeden petrol fiyatları bugün yeniden yükselişe geçerek varil başına 110 dolara yaklaştı.

Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Umman, Cezayir, Kazakistan, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden oluşan sekiz ülke, savaş öncesinde petrol üretimini kademeli olarak artırıyordu. Uluslararası Enerji Ajansı’na göre savaş, bugüne kadar petrol üretiminde günlük yaklaşık 12 milyon varillik kayba yol açtı. Bu miktar, küresel petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 12’sine denk geliyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, petrol akışının bir kısmını Hürmüz Boğazı dışındaki limanlara yönlendirmeyi başarsa da, Irak ve Kuveyt ihracat kısıtlamaları nedeniyle zorlanıyor.

3- ABD enflasyon verileri

Haftaya cuma günü açıklanacak ABD enflasyon verileri de küresel piyasalar açısından yakından takip edilecek. İran savaşının fiyatlar üzerindeki etkisinin ne ölçüde hissedildiği bu verilerle daha net görülebilecek.

Reuters anketine göre, tüketici fiyat endeksinin mart ayında yüzde 0,9 artması bekleniyor. Bu tahminin gerçekleşmesi halinde, 2022’den bu yana kaydedilen en yüksek TÜFE artışı yaşanmış olacak. Gıda ve enerji fiyatlarının dışarıda tutulduğu çekirdek enflasyonun ise daha sınırlı bir artışla yüzde 0,3 yükselmesi bekleniyor.

Petrol fiyatlarında bu hafta yaşanan ani yükseliş, ABD’de ortalama perakende benzin fiyatını üç yıldan uzun bir süredir ilk kez galon başına 4 doların üzerine taşıdı. Bu durumun ara seçimler öncesinde Washington açısından dikkatle izleneceği belirtiliyor. Aynı tablo, iş gücü piyasasındaki riskleri dengelemeye çalışan ABD Merkez Bankası için de zorlu bir sürece işaret ediyor. Savaşın etkisiyle yatırımcıların bu yıl faiz indirimi yapılacağına dair beklentileri ortadan kalkmış durumda. Fed’in tercih ettiği enflasyon göstergesi olan kişisel tüketim harcamaları verisinin şubat ayı rakamları ise haftaya perşembe günü açıklanacak.

4- Asya piyasaları artan enerji maliyetleriyle karşı karşıya

Artan petrol fiyatlarının etkisi küresel çapta hissedilirken, ham petrol ihtiyacının yüzde 60’ını Ortadoğu’dan karşılayan Asya ülkeleri üzerindeki baskı daha güçlü hissediliyor. Bölgede hemen her sektörden işletme artan enerji maliyetlerinden olumsuz etkileniyor.

Filipinler, Tayland, Tayvan ve Çin’in gelecek hafta açıklanacak enflasyon verileri, bu ekonomilerin karşı karşıya olduğu maliyet baskısının boyutunu ortaya koyacak. Aynı dönemde Asya para birimleri, yeniden güçlenen dolar karşısında ağır satış baskısı altında kaldı. Bu gelişme, ithalat maliyetlerini artırarak haneler üzerinde ek baskı yarattı.

Buna karşın yatırımcılar, Çin’in yüksek ham petrol stokları, yeşil enerji alanındaki liderliği ve tüketici fiyatlarında yaşadığı düşük baskı sayesinde petrol şokundan büyük ölçüde etkilenmeyeceğine inanıyor.

5- Hindistan Merkez Bankası’nın kararı da izlenecek

Asya’nın bir diğer büyük petrol ithalatçısı olan Hindistan da haftanın önemli başlıkları arasında yer alıyor. Hindistan Merkez Bankası’nın haftaya çarşamba günü ana repo faizini yüzde 5,25 seviyesinde sabit tutması bekleniyor.

Ancak rupinin son dönemde dip seviyelere gerilemesi, enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyona yansımaya başlaması riskini artırıyor. Bu nedenle ekonomistlerin büyüme tahminlerini düşürmesi, merkez bankasını daha zorlu bir denklemin içine sokuyor. Ortadoğu’daki çatışmaların yatışması halinde, politika faizinde bu yıl içinde bir değişiklik yapılmasının çok olası görünmediği ifade ediliyor.

Bununla birlikte rupideki hızlı değer kaybı, Hindistan Merkez Bankası açısından önemli bir endişe kaynağına dönüşmüş durumda. Banka, son birkaç hafta içinde bu sorunu çözmek için milyarlarca dolarlık rezerv harcadı ve düşüşü durdurmak amacıyla giderek daha olağan dışı adımlar atmaya başladı.