Küresel Yoksulluk 2010'dan Bu Yana İlk Kez Arttı

Küresel yoksullukla mücadelede yıllardır süren ilerleme tersine döndü. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı ile Oxford Üniversitesi bünyesindeki Oxford Yoksulluk ve İnsani Gelişme İnisiyatifi tarafından yayımlanan 2026 Küresel Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi, yoksulluk içinde yaşayanların sayısının 2010'dan bu yana ilk kez arttığını ortaya koydu.

Rapora göre dünya genelinde 1,2 milyar insan aşırı çok boyutlu yoksulluk koşullarında yaşıyor. Bu kişilerin 617 milyonunu çocuklar oluşturuyor.

Yoksulluk içinde yaşayan nüfusun yüzde 83'ü ise kırsal bölgelerde bulunuyor.

108 ülke incelendi

2026 Küresel Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi, gelişmekte olan bölgelerdeki 108 ülkeyi ve dünya nüfusunun yüzde 78'ini kapsıyor.

Endeks yoksulluğu yalnızca gelir üzerinden ölçmüyor. Sağlık, eğitim ve yaşam standartları alanlarında toplam 10 göstergedeki mahrumiyetler değerlendiriliyor.

Bu göstergelerin en az üçte birinde yoksunluk yaşayan kişiler çok boyutlu yoksul olarak kabul ediliyor.

Nüfus artışı yoksul sayısını yükseltti

Rapora göre küresel yoksul sayısındaki artışın tek bir nedeni bulunmuyor.

Nüfus artışı, demografik değişimler ve bazı ülkelerde daha önce elde edilen kazanımların kaybedilmesi küresel tablonun bozulmasında etkili oldu.

Yeni anket verisi bulunmayan 95 ülkede güncellenen nüfus tahminlerinin, çok boyutlu yoksulluk içinde yaşayanların sayısını tek başına 15,8 milyon artırdığı belirtildi.

Angola ve Zambiya'da yoksulluk oranları gerilemesine rağmen hızlı nüfus artışı nedeniyle toplam yoksul sayısı yükseldi.

Nijerya'da kazanımlar tersine döndü

Raporda Nijerya, yoksullukla mücadelede elde edilen ilerlemenin kalıcı olmayabileceğine örnek olarak gösterildi.

Ülkede 2010'lu yıllarda sağlanan iyileşmenin 2020'li yıllarda tersine döndüğü, hem yoksulluk oranının hem de yoksul nüfusun yeniden arttığı belirtildi.

Mısır, Nepal ve Tacikistan'da ilerleme

Küresel tablodaki bozulmaya rağmen bazı ülkelerde önemli ilerleme kaydedildi.

Verileri güncellenen 13 ülke arasında Mısır, Nepal ve Tacikistan hem yoksulluk oranını hem de toplam yoksul sayısını belirgin biçimde azaltmayı başardı.

Trend verisi bulunan 89 ülkenin 33'ü ise 15 yıldan daha kısa sürede çok boyutlu yoksulluk endeksi değerini yarıya indirdi.

Bu ülkelerin altısı Sahra Altı Afrika'da yer aldı.

Esvatini'de yoksulluk oranı yüzde 8'e indi

Esvatini, 15 yıllık dönemde çok boyutlu yoksulluk içinde yaşayan nüfusun oranını yüzde 38,7'den yüzde 8'e düşürdü.

Çin, 2010-2014 döneminde yoksulluk oranını yüzde 9,5'ten yüzde 4,2'ye indirerek endeks değerini dört yılda yarıya düşürdü.

Vietnam ise çok boyutlu yoksulluk endeksi değerini yedi yılda yarıya indirmeyi başardı.

2030 hedefi için uyarı

Birleşmiş Milletler'in Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları kapsamında 2030 yılına kadar yoksulluğun tüm boyutlarıyla en az yarı yarıya azaltılması hedefleniyor.

Raporda küresel yoksulluktaki son artışın bu hedef açısından önemli bir uyarı olduğu belirtilirken, bazı ülkelerin elde ettiği sonuçların ilerlemenin hâlâ mümkün olduğunu gösterdiği vurgulandı.

UNDP Başkanı Alexander De Croo, yoksulluk içinde yaşayan 1,2 milyar insanın açlık, eğitime erişim sorunu, temiz su ve elektrik eksikliği gibi birbirine bağlı sorunlarla karşı karşıya bulunduğunu belirtti.

De Croo, yoksul sayısındaki artışın küresel ölçekte bir uyanış çağrısı olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.