Otomotiv Üretimi Yüzde 6 Geriledi: Yerli Araç Satışları Arttı

Türkiye otomotiv sanayisinde 2026 yılının ilk dokuz ayında üretim, ihracat adedi ve iç pazar satışlarında düşüş kaydedildi. Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) tarafından açıklanan veriler, otomobil üretimindeki gerilemeye karşılık ticari araç üretiminin arttığını ortaya koydu.

Ocak-eylül döneminde toplam otomotiv üretimi yıllık bazda yüzde 6 azalarak 971 bin 159 adet oldu. Otomobil üretimi ise yüzde 17 düşüşle 528 bin 366 adede indi. Traktörlerin dahil edildiği toplam üretim 986 bin 584 adet olarak gerçekleşti.

Aynı dönemde ticari araç üretimi yüzde 12, hafif ticari araç üretimi yüzde 13 ve ağır ticari araç üretimi yüzde 7 arttı.

Otomotiv sanayisinin genel kapasite kullanım oranı yüzde 61 seviyesinde gerçekleşti. Kapasite kullanımı hafif araçlarda yüzde 62, kamyonlarda yüzde 59, otobüs ve midibüslerde yüzde 67, traktörlerde ise yüzde 27 olarak hesaplandı.

Otomotiv ihracatı 31,1 milyar dolara ulaştı

Yılın ilk dokuz ayında otomotiv ihracatı adet bazında yüzde 11 azalarak 685 bin 671'e geriledi. Otomobil ihracatında yüzde 27 düşüş yaşanırken ticari araç ihracatı yüzde 11 arttı. Traktör ihracatı da yüzde 13 yükselişle 9 bin 381 adede ulaştı.

İhraç edilen araç sayısındaki azalmaya rağmen sektörün toplam ihracat geliri yüzde 3 artarak 31,1 milyar dolara çıktı. Otomotiv sektörü, Türkiye'nin toplam sektörel ihracatından aldığı yüzde 17 payla ilk sıradaki yerini korudu.

Otomobil ihracatının değeri yüzde 8 azalışla 7,8 milyar dolara inerken ana sanayi ihracatı yüzde 2,2, tedarik sanayi ihracatı ise yüzde 3,7 yükseldi.

Yerli otomobil satışları yüzde 2 arttı

Ocak-eylül döneminde Türkiye'de toplam otomotiv pazarı yüzde 13 daralarak 832 bin 521 adede geriledi. Otomobil satışları ise yüzde 15 düşüşle 627 bin 977 adet oldu.

İthal otomobil satışlarında yüzde 23 azalma yaşanırken yerli otomobil satışları yüzde 2 arttı. Otomobil pazarında yerli üretimin payı yaklaşık yüzde 36, ithal araçların payı ise yüzde 65 seviyesinde gerçekleşti.

Hafif ticari araç pazarında toplam satışlar yüzde 5, ithal araç satışları yüzde 9 azalırken yerli hafif ticari araç satışları yüzde 11 yükseldi. Bu segmentte yerli araçların pazar payı yüzde 24, ithal araçların payı yüzde 76 oldu. Ağır ticari araç pazarı ise yüzde 7 daraldı.

Toplam otomotiv pazarında yerli üretimin payı, geçen yılın aynı dönemindeki yüzde 29 seviyesinden yüzde 34'e yükseldi. Ancak bu oran, 2020 yılında ulaşılan yüzde 46'lık seviyenin altında kaldı.

OSD Başkanı Cengiz Eroldu, Hyundai'nin ağustos ayında üretimine başladığı Ioniq 3 ile Oyak Renault ve Tofaş'ın yılın son çeyreğinde üretime alacağı yeni modellerin sektörü desteklemesini beklediklerini belirtti.

Yatırımların etkisinin gelecek aylarda ve 2027 yılında daha belirgin hale geleceğini ifade eden Eroldu, mevcut üretim rakamlarını karamsar değerlendirmediklerini söyledi.

Eroldu, iç pazardaki daralmada fiilen yüzde 75-80 aralığına ulaşan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) yükü ile finansman kısıtlarının etkili olduğunu belirtti. Nüfusa bağlı talebin pazardaki küçülmeyi sınırlayabileceğini kaydeden Eroldu, yeni modellerle birlikte yerli araçların pazar payının artmasını beklediklerini ifade etti.