Salgından Savaşlara: Fed'de Powell Dönemi Bitiyor

ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, görev süresinin 15 Mayıs’ta resmen sona ermesinden önce, bu haftaki Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısını başkan olarak yönetecek.

Powell, 2018’de devraldığı başkanlık koltuğunda modern ekonomi tarihinin en büyük şoklarıyla karşılaştı: Kovid-19 salgını, Rusya-Ukrayna Savaşı ve Orta Doğu’daki çatışmalar.

Siyaset ve hukuk alanlarındaki eğitimiyle Fed’in yaklaşık 40 yıldır “ekonomi derecesine sahip olmayan tek başkanı” unvanını taşıyan Powell, 5 Şubat 2018’de Janet Yellen’dan görevi devraldı.

Görevindeki ilk yıllar ve salgın krizi

Powell’ın ilk dört yılında, dönemin Başkanı Donald Trump’ın faiz artırımları nedeniyle sert eleştirilerine maruz kaldı, ancak Fed’in bağımsızlığını korumaya özen gösterdi.

Mayıs 2022’de bu kez Demokrat Başkan Joe Biden tarafından ikinci bir dönem için yeniden aday gösterildi. Biden’ın bu kararı, salgının ekonomik etkileri devam ederken istikrar mesajı olarak yorumlandı.

Ancak Trump’ın Ocak 2025’te ikinci kez başkan olmasıyla Powell çok daha sert bir siyasi atmosfer buldu. Beyaz Saray’ın agresif faiz indirimi çağrılarına boyun eğmeyen Powell, Trump’ın hakarete varan eleştirilerine hedef oldu.

Enflasyonla mücadele ve faiz politikaları

Mart 2020’de salgının ekonomiyi durma noktasına getirmesi üzerine Fed faizleri sıfıra yakın seviyeye indirdi ve piyasaya trilyonlarca dolarlık likidite sağladı.

Ancak salgın sonrası tedarik zinciri ve iş gücü dengesizlikleri fiyat artışlarını besledi. Powell, 2021’de enflasyonun “geçici” olduğunu savundu, ancak Haziran 2022’de enflasyon yüzde 9 ile 41 yılın zirvesini görünce bu görüşü eleştirildi.

Fed, Mart 2022’den Temmuz 2023’e kadar 11 faiz artırımı yaparak politika faizini yüzde 5,25-5,50 aralığına çıkardı. Enflasyon yavaşlayınca Eylül 2024’te faiz indirimlerine başlandı.

Son olarak Aralık 2025’te indirime giden Fed, Trump’ın tarife politikaları ve Şubat 2026’da patlak veren ABD/İsrail-İran Savaşı’nın enerji şokunun enflasyonist baskıları tetiklemesiyle bu yılın ocak ve mart aylarında faizi sabit tuttu.

Verilerle Powell dönemi

Powell göreve başladığında (Şubat 2018): enflasyon yüzde 2,3, işsizlik yüzde 4,1, politika faizi yüzde 1,25-1,50 idi.

Gelinen noktada (Mart 2026): enflasyon yüzde 3,3, işsizlik yüzde 4,3, politika faizi yüzde 3,5-3,75 seviyesinde.

Fed’in bilançosu ise 2018 başında 4,4 trilyon dolarken, salgın müdahaleleriyle 2022’de yaklaşık 9 trilyon dolara yükseldi, Nisan 2026 itibarıyla 6,7 trilyon dolara geriledi.

Halef belirsizliği

Trump’ın Fed başkanlığına aday gösterdiği eski Yönetim Kurulu Üyesi Kevin Warsh’ın Senato onay süreci henüz tamamlanmadı.

Demokrat senatörler ve bazı Cumhuriyetçiler, Powell hakkında başlatılan adli soruşturma (Fed binası tadilat maliyetleri) netleşmeden onay vermeyeceklerini açıklamıştı.

Başsavcı Jeanine Pirro, 24 Nisan’da bu soruşturmayı kapatma talimatı verse de, Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook ile ilgili “görevden alma” davası hâlâ sürüyor.

Bu nedenle, 15 Mayıs sonrasında Fed’in bir süre daha Powell’ın “geçici başkanlığı” altında kalması olası. Powell daha önce, halefi resmen atanana kadar yasalar gereği görevde kalacağını ve yönetim kurulu üyeliğinin 31 Ocak 2028’e kadar süreceğini belirtmişti.

Trump ise Powell’ın bu tarihten önce görevden alınması tehdidinde bulunmuştu. Dolayısıyla 28-29 Nisan’daki FOMC toplantısı, takvimsel olarak Powell’ın başkanlık edeceği son toplantı olsa da, görevi fiilen ne zaman devredeceği Senato’daki siyasi kördüğümün çözülmesine bağlı.