TİM Başkanı Gültepe'den İhracatta Maliyet Uyarıları

Türkiye İhracatçılar Meclisi Başkanı Mustafa Gültepe, Türk ihracatçısının rakip ülkeler karşısında maliyet avantajını kaybettiğini söyledi.

TİM ile PwC Türkiye iş birliğinde hazırlanan “İhracatta Rekabetçiliğin Geliştirilmesi” raporunun tanıtımında konuşan Gültepe, son yıllarda maliyetlerde yaşanan artışın ihracatçıların fiyatlama gücünü ve pazar payını olumsuz etkilediğini belirtti.

Dokuz sektör incelendi

Raporda otomotiv, kimya, makine, elektrik-elektronik, tekstil, hazır giyim, çelik, demir dışı metaller ve mobilya olmak üzere imalat sanayisinin dokuz ana sektörü incelendi.

Çalışma kapsamında 200’den fazla ürün grubu ve 20’den fazla rakip ülke karşılaştırıldı.

Maliyetler, verimlilik, teknoloji kapasitesi, lojistik imkanları, teşvikler, insan kaynağı ile sanayi ve ticaret politikalarının karşılaştırıldığı raporda Türkiye’nin üretim kapasitesinin güçlü olduğu ancak bunun küresel rekabet gücüne yeterince yansıtılamadığı değerlendirmesi yapıldı.

Maliyet artışı rakip ülkelerin üzerinde

Gültepe, Türkiye’de işçilik, enerji, finansman, hammadde ve lojistik maliyetlerinin rakip ülkelere göre çok daha hızlı arttığını söyledi.

2019-2025 döneminde Türkiye’de ortalama yıllık enflasyonun yaklaşık yüzde 38 olduğunu belirten Gültepe, karşılaştırılan rakip ülkelerde ortalama enflasyonun yüzde 8’in üzerine çıkmadığını ifade etti.

Gültepe’nin paylaştığı verilere göre 2019’dan bu yana asgari ücret yüzde 1.290, hammadde ve ara malı fiyatları yüzde 1.250, enerji fiyatları ise yüzde 1.490 arttı.

Aynı dönemde dolar kurundaki artış yüzde 860 seviyesinde kaldı.

Dolar bazında maliyetler yükseldi

Gültepe, kur artışının maliyetlerdeki yükselişi karşılamaması nedeniyle dolar bazında maliyetlerin de arttığını belirtti.

Buna göre dolar bazında enerji fiyatlarında yüzde 74, asgari ücrette yüzde 51 ve genel maliyetlerde yüzde 55 artış yaşandı.

Bir makine ürününün dolar bazında üretim maliyetinin 2022’ye göre yüzde 60 arttığını belirten Gültepe, hazır giyimde bu oranın yüzde 58, mobilyada ise yüzde 55 olduğunu söyledi.

Küresel ihracat payı geriledi

Gültepe, fiyat rekabetçiliğindeki bozulmanın pazar kaybını da beraberinde getirdiğine dikkat çekti.

Türkiye’nin küresel ihracattan aldığı payın son iki yılda yüzde 1,08’den yüzde 0,98’e gerilediğini belirtti.

Pazar kaybının üretim kapasitesi ve istihdama da yansıdığını söyleyen Gültepe, imalat sanayinde sigortalı çalışan sayısının son dört yılda 480 bin azaldığını ifade etti.

Polonya 9 sektörün 7’sinde rakip

Rapora göre Türkiye bir yandan Asya’daki düşük maliyetli üreticilerin fiyat baskısıyla, diğer yandan Avrupa’daki üreticilerle aynı pazarlarda rekabet ediyor.

Gültepe, Polonya’nın incelenen dokuz sektörün yedisinde Türkiye’nin rakibi olarak öne çıktığını söyledi.

“Bugün rekabet edemezsek yarına yatırım yapamayız”

Gültepe, ihracatçı şirketlerin teknoloji, Ar-Ge, inovasyon, ikiz dönüşüm, tasarım ve markalaşmaya yatırım yapabilmesi için öncelikle pazarlardaki rekabet gücünü koruması gerektiğini belirtti.

Pazar kaybeden firmaların dönüşüm yatırımlarına kaynak ayırmasının zorlaştığını ifade eden Gültepe, fiyat rekabetçiliğindeki aşınmanın ihracatın geleceği açısından stratejik bir risk oluşturabileceğini söyledi.

189 politika önerisi hazırlandı

Raporda dokuz sektör için toplam 189 politika adımı önerildi.

Hedef pazarlarda kalıcı konum elde edilmesi, desteklerin katma değer ve performans temelinde yeniden yapılandırılması, Ar-Ge ve ürün geliştirme desteklerinin artırılması ile Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği’nin güncellenmesi ortak öneriler arasında yer aldı.

Gültepe, Türkiye’de üç dört yıl önceki rekabet koşullarının yeniden sağlanması halinde ihracatta yıllık çift haneli büyümenin mümkün olabileceğini ifade etti.