Trump, Şi ve Putin'den Enerji ve Nükleer Güvenlikte Ortak Adım

Yayınlama: 19.11.2026 14:33:00 Güncelleme: 19.11.2026 14:44:40

ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 19 Kasım'da Çin'in Şenzen kentinde düzenlenen APEC Zirvesi kapsamında bir araya geldi. Yaklaşık bir buçuk saat süren görüşmede liderler, savaşların etkisiyle yükselen enerji fiyatlarına karşı arzı artırma konusunda anlaşırken nükleer risklerin azaltılması, Ukrayna savaşı, Birleşmiş Milletler reformu ve Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin yetkileri de gündeme geldi.

Trump, Şi ve Putin'den Enerji ve Nükleer Güvenlikte Ortak Adım

ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin'in Şenzen kentinde gerçekleştirilen üçlü zirvede enerji ürünlerinin arzını artırma konusunda anlaşmaya vardı.

Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında düzenlenen ve yaklaşık bir buçuk saat süren toplantıda, enerji ve gıda güvenliğinin yanı sıra Ukrayna savaşı, nükleer silahsızlanma ve büyük güçler arasındaki ilişkiler ele alındı.

Üç lider, küresel sorunların çözümünde ortak hareket etme konusunda uzlaşırken yayımlanan bildiride Birleşmiş Milletler'de (BM) reform yapılması, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) yetkilerinin sınırlandırılması ve nükleer savaştan kaçınılması yönünde taahhütlere yer verildi.

Enerji ve gıda güvenliği gündeme geldi

Üçlü görüşmede enerji arzının artırılması, küresel piyasalarda yükselen fiyatlara karşı öne çıkan başlıklardan biri oldu.

Ukrayna'daki savaş ve ABD'nin Şubat 2026'da İran'a yönelik saldırılarının ticaret üzerindeki etkileri, son yıllarda enerji ve tarım ürünlerinin maliyetlerini artıran gelişmeler arasında gösterildi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, üç ülkenin enerji ve gıda güvenliği konularını birlikte değerlendirmesi gerektiğini belirtti.

Putin, Ukrayna'daki savaş dahil bölgesel çatışmaların çözümünde ülkelerin ortak çıkarlarının bulunduğunu ifade etti.

Ancak görüşmeye ilişkin aktarılan bilgilerde enerji arzının hangi ülkeler tarafından, ne kadar ve hangi takvimle artırılacağına yönelik somut bir plan paylaşılmadı.

Şi Cinping'den büyük güçlere işbirliği çağrısı

Toplantıya ev sahipliği yapan Şi Cinping, üçlü görüşmeyi uluslararası ilişkiler açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirdi.

Büyük güçler arasındaki rekabetin küresel istikrarsızlığı artırabileceğine dikkat çeken Şi, Çin, ABD ve Rusya arasında düzenli üst düzey temasların sürdürülmesini istedi.

Çin lideri, tarafların açık iletişim kanallarını koruması, karşılıklı hassasiyetleri gözetmesi ve birbirlerinin kırmızı çizgilerini aşmaktan kaçınması gerektiğini vurguladı.

Trump ise görüşmenin başlangıcında üç ülkenin diyalog yoluyla küresel sorunların çözümüne katkıda bulunma sorumluluğu taşıdığını belirtti.

ABD Başkanı, Ukrayna savaşı ve nükleer silahlar dahil birçok konunun görüşüleceğini ifade ederek liderler arasındaki doğrudan temasların önemine dikkat çekti.

Nükleer silahların azaltılması ele alındı

Zirvenin önemli gündem maddelerinden biri de nükleer silahların azaltılması ve olası bir nükleer çatışmanın önlenmesi oldu.

Çin'in resmi Şinhua Haber Ajansına göre Şi Cinping, nükleer silahlardan arındırılmış bir dünya oluşturulması çağrısında bulundu.

Trump ise nükleer silahlardan vazgeçmenin devlet liderleri açısından zor olduğunu belirtmekle birlikte ABD, Çin ve Rusya'nın nükleer silah sayısını ve kullanım riskini azaltma konusunda önemli bir konumda bulunduğunu söyledi.

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) verilerine göre ABD ve Rusya, dünyadaki nükleer silahların yaklaşık yüzde 86'sına sahip. Çin ise nükleer cephaneliğini genişletmesine rağmen iki ülkenin gerisinde bulunuyor.

Görüşmede Şi ve Trump nükleer risklerin azaltılmasını gündeme getirirken Putin'in açılış konuşmasında bu konuya değinmediği aktarıldı.

Uluslararası Ceza Mahkemesi de görüşüldü

Üç liderin gündeminde Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin yetkileri de yer aldı.

ABD Başkanı Trump, toplantı öncesinde mahkemenin faaliyetlerinin ele alınacağını açıkladı. ABD'nin taraf olmadığı UCM, Trump yönetiminin daha önce de eleştirdiği uluslararası kuruluşlar arasında bulunuyor.

Mahkeme, 2023 yılında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin hakkında tutuklama emri çıkarmıştı. UCM ayrıca İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hakkında Gazze'deki savaşla bağlantılı olarak tutuklama kararı vermişti.

Zirve sonunda yayımlanan bildiride mahkemenin yetkilerinin sınırlandırılmasına yönelik taahhüt yer alsa da bunun nasıl uygulanacağına ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

Üçlü zirve Avrupa'da endişeyle karşılandı

ABD, Çin ve Rusya liderlerinin aynı masada buluşması, özellikle Avrupa başkentlerinde büyük güçlerin küresel nüfuz alanları üzerinde anlaşabileceğine yönelik endişeleri beraberinde getirdi.

Görüşme, ABD, Birleşik Krallık ve Sovyetler Birliği liderlerinin İkinci Dünya Savaşı'nın son döneminde bir araya geldiği 1945 Yalta Konferansı ile karşılaştırıldı.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ABD'li müzakerecilerin Berlin'de toplanacak müttefiklere Çin'deki görüşmelerin sonuçları hakkında bilgi vereceğini açıkladı.

Trump ise Fox News'e yaptığı açıklamada Şi ve Putin ile ilişkilerinin olumlu olduğunu belirterek üç ülke arasında doğrudan temas kurulmasını savundu.

Rusya'nın Tass haber ajansı, Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuri Uşakov'a dayandırdığı haberinde Putin'in Trump ile gerçekleştirdiği ikili görüşmeden olumlu bir ruh haliyle ayrıldığını aktardı.