Trump ve Şi Görüşmesinde Ticaret ve Çip Kısıtlamaları Öne Çıktı
ABD Başkanı Donald Trump, Çin'in Shenzhen kentinde düzenlenen APEC Zirvesi kapsamında Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile ilişkilerinden memnun olduğunu açıkladı. İki ülke, 30 milyar dolarlık karşılıklı ithalatı kapsayan gümrük vergisi indirimlerinde ilerleme sağlamayı hedeflerken yapay zekâ çiplerine yönelik kısıtlamalar ve nadir toprak elementlerinin tedariki konusundaki anlaşmazlıklar gündemdeki yerini koruyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Çin'in Shenzhen kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile ilişkilerinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi. İki ülke arasındaki temaslarda ticaret, teknoloji kısıtlamaları ve nadir toprak elementlerinin tedariki öne çıktı.
Trump, perşembe günü Fox News'e verdiği röportajda, bir önceki akşam Şi ile uzun süre görüştüklerini belirterek, "Dün gece boyunca Başkan Şi ile birlikteydim. Akşam yemeğinde hemen yanında, sağ tarafında oturuyordum ve bütün akşam konuştuk" dedi.
ABD ve Çin arasında 30 milyar dolarlık ticaret hedefi
Trump ve Şi'nin gelecek ay Miami'de düzenlenecek G20 Liderler Zirvesi'nde yeniden görüşecek olması nedeniyle Shenzhen'deki temaslardan kapsamlı bir anlaşma çıkmasına yönelik beklentiler sınırlı kalıyor.
Taraflar, yeni oluşturulan ABD-Çin Ticaret Kurulu kapsamında karşılıklı olarak 30 milyar dolarlık ithalatı kapsayan gümrük vergisi indirimlerinde ilerleme sağlamayı hedefliyor.
İki ülke arasında karşılıklı yatırımlara yönelik benzer bir mekanizma oluşturulması da gündemde bulunuyor. Ancak bu alandaki müzakerelerin yavaş ilerlediği belirtiliyor.
Şi Cinping, APEC Liderler Toplantısı'nın açılışında üye ülkelere ticaret ve yatırımın önündeki engelleri azaltma çağrısında bulundu. Şi, işbirliği için açık, adil, hakkaniyetli ve ayrımcı olmayan bir ortam oluşturulması gerektiğini vurguladı.
Yapay zekâ çiplerine yönelik kısıtlamalar gündemde
ABD Ticaret Bakanlığı, bu hafta yayımladığı geçici düzenlemelerle Çin'in yurt dışındaki veri merkezlerinde bulunan yüksek performanslı yapay zekâ çiplerine uzaktan erişimini sınırlandırmayı hedefledi.
Düzenlemelerin kapsamlı şekilde uygulanması halinde Çinli teknoloji şirketlerinin ileri düzey yapay zekâ modelleri geliştirmek için kullandıkları işlem gücüne erişiminin kısıtlanabileceği değerlendiriliyor.
Çin Ticaret Bakanlığı ise Washington'ın söz konusu adımına tepki gösterdi.
Trump, uluslararası düzenlemelerin ileri düzey yapay zekâ teknolojilerinin gelişimini sınırlandırmasına karşı olduğunu yineleyerek, "Süper zekâyı kontrol etmeye ya da gelişimini engellemeye yönelik her türlü küresel düzenlemeye karşıyız. Açıkçası buna izin vermeyeceğiz" dedi.
Öte yandan Trump, Nvidia'nın kurucu ortaklarından Jensen Huang hakkındaki casusluk iddialarına ilişkin soruları da yanıtladı.
Huang'ın Çin adına casusluk yaptığından şüphelenilen Çinli bir yöneticiyle ilişkisi olduğuna yönelik haberleri değerlendiren Trump, "Çin'den gelen her güzel kadını casus olarak görüyorlar. O, çip satın alan bir iş kadınıydı" ifadelerini kullandı.
Konunun Şi ile görüşmesinde gündeme gelip gelmediği sorulan Trump, "Böylesine trajik bir olay olduğu için belki çok kısaca değinmiş olabilirim" yanıtını verdi.
Nadir toprak elementlerinde anlaşmazlık sürüyor
ABD ve Çin, geçen yıl ticaret savaşını sona erdirmek amacıyla ateşkes üzerinde uzlaşmış, eylül ayında Washington'da gerçekleştirilen görüşmede ise anlaşmanın gelecek yılın başına kadar uzatılmasına karar vermişti.
Anlaşma kapsamında karşılıklı gümrük vergisi indirimleri üzerinde uzlaşılırken ABD'nin yeni teknoloji kısıtlamalarını ertelemesi karşılığında Çin'in kritik mineral sevkiyatını istikrarlı şekilde sürdürmesi kararlaştırılmıştı.
Ancak ABD'li yetkililer, Çin'den beklenen miktarda ve hızda nadir toprak elementi tedarik edilemediğini belirtiyor.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ve Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, bu ayın başında Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng ile yaptıkları video konferansta konuyu gündeme getirdi.
Trump: Çin ile ilişkilerimiz çok iyi
Trump, Çin ile ilişkilerinin mevcut durumundan memnun olduğunu belirterek görüşmelerin başarısına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
ABD Başkanı, "Bence o manşeti şimdiden aldım. Çünkü Çin ile sahip olduğum ilişki çok iyi" dedi.
Çin'deki karşılamadan da memnuniyet duyduğunu ifade eden Trump, "Törenler, güzellik, ihtişam, binlerce insan, küçük çocuklar, askerler, her şey... Bunların hepsi büyük bir saygı göstergesiydi ve bunu takdir ediyorum. Bu bizim için büyük bir kazanım. Çin için de büyük bir kazanım" ifadelerini kullandı.