TÜİK Paylaştı: Türkiye’de Gelir Tablosu Nasıl Şekillendi?

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan Gelir Dağılımı İstatistikleri kapsamında hazırlanan Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması 2025 sonuçları, Türkiye’de gelir artışının hızlandığını ancak gelir dağılımındaki dengesizliğin yüksek seyrini koruduğunu ortaya koydu. Çalışmada 2024 yılı gelirleri esas alındı.

En zenginlerin payı düştü, en yoksulların payı arttı

Araştırmaya göre, en yüksek gelire sahip yüzde 20’lik kesimin toplam gelirden aldığı pay bir önceki yıla göre 0,1 puan azalarak yüzde 48,0 oldu.

En düşük gelir grubundaki yüzde 20’nin payı ise 0,1 puan artışla yüzde 6,4 seviyesine yükseldi.

Gini katsayısı sınırlı geriledi

Gelir dağılımındaki eşitsizliği ölçen Gini katsayısı, bir önceki yıla göre 0,003 puan düşerek 0,410 olarak hesaplandı.

Sosyal transferler hariç tutulduğunda Gini katsayısı 0,473, emekli ve dul-yetim maaşları hariç tutulduğunda 0,420, brüt gelir üzerinden hesaplandığında ise 0,422 oldu.

En zengin yüzde 20’nin gelirinin en yoksul yüzde 20’ye oranını gösteren P80/P20 oranı 7,5’e, en zengin yüzde 10’un en yoksul yüzde 10’a oranını gösteren P90/P10 oranı ise 12,9’a geriledi.

Hanehalkı gelirinde artış

Türkiye genelinde yıllık ortalama hanehalkı kullanılabilir geliri, yüzde 76,7 artışla 662 bin 414 TL oldu. Yıllık ortalama eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert geliri ise yüzde 77,3 artarak 332 bin 882 TL’ye yükseldi.

Yıllık ortalama eşdeğer fert gelirinin en yüksek olduğu hane tipi, 418 bin 025 TL ile tek kişilik haneler oldu. En düşük gelir ise 264 bin 413 TL ile geniş aile yapısına sahip hanelerde kaydedildi.

Gelirin kaynağı maaş ve ücretler

Toplam gelir içinde en büyük payı yüzde 49,7 ile maaş ve ücret gelirleri aldı. Müteşebbis gelirinin payı yüzde 18,3, sosyal transferlerin payı ise yüzde 18,2 olarak hesaplandı. Sosyal transferlerin büyük bölümünü emekli ve dul-yetim aylıkları oluşturdu.

Eğitim ve sektör farkı belirgin

Yıllık ortalama esas iş geliri eğitim gruplarına göre şöyle sıralandı:

Yükseköğretim mezunlarında: 566 bin 839 TL

Lise ve dengi mezunlarda: 376 bin 932 TL

Lise altı eğitimlilerde: 290 bin 323 TL

Okul bitirmeyenlerde: 183 bin 900 TL

En yüksek gelir artışı yüzde 83 ile yükseköğretim mezunlarında görüldü. Sektörel bazda en yüksek ortalama gelir hizmet sektöründe, en düşük gelir ise tarım sektöründe ölçüldü.

Bölgesel gelir farkı sürüyor

En yüksek yıllık ortalama eşdeğer fert geliri Ankara’da 449 bin 618 TL olurken, en düşük gelir TRB2 bölgesinde (Van, Muş, Bitlis, Hakkari) 172 bin 552 TL olarak hesaplandı.