TÜİK Verileri Ortaya Koydu: Bakım Yükü İş Gücünü Etkiliyor

Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan “İş ve Aile Yaşamının Uyumu” araştırması, bakım sorumluluklarının iş gücü üzerindeki etkisini ortaya koydu.

Araştırma, 2025 yılı boyunca Hanehalkı İşgücü Araştırması ile birlikte 18-74 yaş grubundaki nüfusa uygulandı. Çalışmada, bireylerin iş gücüne katılımı ile bakım sorumluluklarının iş ve aile yaşamına etkileri incelendi.

Verilere göre 18-74 yaş grubundaki 59 milyon 127 bin kişinin yüzde 43,1’ini bakım sorumluluğu bulunanlar oluşturdu. Bu oran erkeklerde yüzde 40,6, kadınlarda ise yüzde 45,6 olarak kaydedildi.

İş gücüne katılım oranı genel toplamda yüzde 58,2 olurken, bakım sorumluluğu bulunanlarda bu oran yüzde 60,5, bakım sorumluluğu olmayanlarda ise yüzde 56,4 oldu.

Kadınlarda bakım sorumluluğu olanların iş gücüne katılım oranı yüzde 37,8 olurken, bakım sorumluluğu bulunmayan kadınlarda oran yüzde 41,7 olarak hesaplandı. Erkeklerde ise oran sırasıyla yüzde 86 ve yüzde 70 oldu.

İstihdamdaki kişilerin yüzde 39’unun yalnızca çocuk bakım sorumluluğu bulunduğu belirtildi. Sadece torun bakım sorumluluğu olanların oranı yüzde 2,3 olurken, yalnızca yetişkin bakım sorumluluğu bulunanların oranı da yüzde 2,3 olarak açıklandı.

Profesyonel bakım hizmeti kullanım oranı düşük kaldı

15 yaş altı çocuk bakım sorumluluğu bulunan ve istihdamda yer alan kişilerin yüzde 14’ü kurumsal bakım merkezlerini tercih etti. Evde ücretli bakım hizmeti kullananların oranı yüzde 1,6 olurken, her iki hizmeti birlikte kullananların oranı yüzde 1,4 olarak kaydedildi.

Bu gruptaki kişilerin yüzde 83’ü ise herhangi bir profesyonel bakım hizmetinden yararlanmadı.

Yetişkin bakım sorumluluğu bulunan çalışanların yüzde 17’si evde ücretli bakım hizmeti kullanırken, yüzde 3,6’sı kurumsal bakım merkezlerinden yararlandı. Yüzde 79,3’lük kesim ise bakım hizmeti almadığını bildirdi.

Çocuk bakım hizmeti kullanmayan çalışanların yüzde 50,8’i bakım sürecini kendisi veya eşiyle birlikte yürüttüğünü belirtti. Katılımcıların yüzde 17,6’sı profesyonel bakım hizmetlerinin maliyetinin yüksek olduğunu ifade etti.

En büyük sorun çalışma saatleri oldu

Bakım sorumluluğu bulunan ve çalışan kişilerin yüzde 70,1’i iş ve bakım sorumluluğunu birlikte yürütürken herhangi bir zorluk yaşamadığını belirtti.

Zorluk yaşadığını ifade eden 4 milyon 303 bin kişinin yüzde 38,4’ü uzun çalışma saatlerini en önemli sorun olarak gösterdi. Katılımcıların yüzde 26,9’u işin yorucu olduğunu, yüzde 8,9’u ise ev ile iş arasındaki ulaşım süresinin uzunluğunu sorun olarak değerlendirdi.

Uzun çalışma saatleri nedeniyle zorluk yaşayan erkeklerin oranı yüzde 39,3 olurken, kadınlarda bu oran yüzde 36,4 olarak kaydedildi.