Yapay Zeka Devlerine “Yavaşlatma Anlaşması” Davası

ABD’de dört büyük yapay zeka şirketi, geliştirme faaliyetlerinin hızını koordineli biçimde yavaşlatmaya yönelik yasa dışı bir anlaşma yaptıkları iddiasıyla mahkemeye taşındı.

Anthropic, OpenAI, SpaceXAI ve Google hakkında cuma günü ABD Kaliforniya Kuzey Bölgesi Federal Mahkemesi’nde açılan davada, şirketlerin yapay zeka geliştirme çalışmalarını yavaşlatmak amacıyla koordinasyon sağlayarak antitröst yasalarını ihlal ettiği öne sürüldü.

Davacılar, şirketlerin ortak hareket etmesi halinde ücretli yapay zeka hizmetlerinden yararlanan tüketicilerin aboneliklerinden elde ettiği değerin azalacağını savundu.

Dava dilekçesinde şirketler arasındaki koordinasyon iddiasının merkezine 12 Eylül’de yapılan açıklamalar yerleştirildi. Anthropic CEO’su Dario Amodei’nin aynı gün yayımladığı yazıda, güvenlik önlemlerinin güçlendirilmesi amacıyla yapay zekadaki ilerlemenin yavaşlatılması konusunda sektör genelinde iş birliği çağrısında bulunduğu belirtildi.

Dilekçeye göre OpenAI CEO’su Sam Altman, SpaceXAI CEO’su Elon Musk ile Google DeepMind Kurucu Ortağı ve Başkanı Demis Hassabis de aynı gün Amodei’nin önerilerine kamuoyu önünde destek verdi.

Davacılar, şirketler arasındaki koordinasyonun daha önceki aylarda oluşmaya başladığını da iddia etti. Temmuz 2026’da önde gelen yapay zeka laboratuvarlarının üst düzey çalışanları tarafından imzalanan açıklamada, şirketlerin gelişimi tek taraflı yavaşlatmaması yönünde "yoğun rekabet baskısı" bulunduğunun ifade edildiği ve hükümetten yapay zeka geliştirme hızını küresel ölçekte azaltacak bir sürece destek vermesinin istendiği hatırlatıldı.

Ücretli yapay zeka aboneleri için toplu dava talebi

Dava, ChatGPT, Claude, Grok veya Gemini için ücretli aboneliği bulunan dört kişi adına avukatlar tarafından açıldı. Davacılar, söz konusu hizmetlerin diğer ücretli abonelerini de kapsayacak şekilde ülke çapında toplu dava statüsü verilmesini talep ediyor.

Davacılar, şirketlerin güvenlik gerekçeleriyle kendi yapay zeka geliştirme çalışmalarını bireysel olarak yavaşlatmasına itiraz etmediklerini belirtti. Buna karşılık rakip şirketlerin birlikte hareket ederek "bireysel sorumluluk yerine kolektif kısıtlama" oluşturmasının antitröst yasalarını ihlal ettiğini savundu.

Davacıların baş avukatı Nick Rowley, yapay zeka güvenliği ve protokollerinin dünyanın en güçlü kâr amaçlı teknoloji şirketleri arasındaki özel anlaşmalarla kontrol edilmemesi gerektiğini söyledi.

Anthropic, OpenAI, Google ve SpaceXAI temsilcilerinin cumartesi günü yapılan yorum taleplerine hemen yanıt vermediği belirtildi.

Amodei daha önce şirketler arasındaki güvenlik görüşmelerinin antitröst sorunlarına yol açabileceğini kabul etmiş, ABD hükümetinin görüşmelere aracılık etmesinin veya belirli güvenlik görüşmeleri için dar kapsamlı muafiyet sağlamasının yararlı olabileceğini ifade etmişti.

Altman ise OpenAI’ın tutarlı güvenlik gereklilikleri oluşturacak federal bir çerçeveyi desteklediğini, ancak bu alanda çalışmaya başlamak için antitröst muafiyetinin veya yeni bir yasanın beklenmesi gerektiğine inanmadıklarını söylemişti.