ABD’de İşten Çıkarmalar Hızlandı

ABD’de şirketler, maliyetleri düşürmek ve verimliliği artırmak amacıyla iş gücü politikalarında kapsamlı değişikliklere gidiyor. Otomasyon ve yapay zeka yatırımlarının hız kazanması, kurumsal yeniden yapılanma süreçlerini artırırken işten çıkarmalarda dikkat çekici bir yükseliş yaşanmasına neden oldu.

Danışmanlık şirketi Challenger, Gray & Christmas tarafından yayımlanan rapora göre, ABD merkezli işverenlerin 2026 Ocak ayında duyurduğu işten çıkarmalar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 118 artarak 108 bin 435 kişiye ulaştı. Bu rakam, 2009’dan bu yana ocak ayları için kaydedilen en yüksek seviye olarak öne çıktı.

İşten çıkarmalar özellikle ulaştırma, teknoloji, sağlık hizmetleri, kimya ve medya sektörlerinde yoğunlaştı. Beyaz yakalı çalışanların ağırlıkta olduğu alanlarda daralma daha belirgin hale gelirken, şirketlerin sözleşme kayıpları, ekonomik belirsizlikler ve maliyet baskıları nedeniyle daha yalın organizasyon yapısına yöneldiği görülüyor. Bu süreçte yapay zeka ve otomasyon yatırımları, iş gücü azaltımının temel nedenlerinden biri olarak öne çıkıyor.

Son dönemde birçok küresel şirket geniş çaplı iş gücü azaltma kararları aldı. Amazon, yönetim katmanlarını azaltmak amacıyla yaklaşık 16 bin çalışanıyla yollarını ayıracağını duyurdu. Dow Inc, otomasyon ve yapay zeka yatırımlarını artırma hedefiyle 4 bin 500 kişilik işten çıkarma planını açıkladı. Meta ve Pinterest de kaynaklarını yapay zeka odaklı alanlara yöneltirken iş gücünü azaltan şirketler arasında yer aldı.

Lojistik ve telekom sektörlerinde de benzer bir tablo dikkat çekiyor. UPS, bu yıl çalışan sayısını 30 bine kadar düşürmeyi planlarken, Verizon ve T-Mobile operasyonlarını sadeleştirme kapsamında personel azaltımına gidiyor.

Perakende ve üretim sektörleri de bu süreçten etkileniyor. HP, Nike ve Tyson Foods otomasyon yatırımlarını hızlandırırken iş gücünde küçülme kararı aldı. American Airlines ve Citigroup da verimlilik hedefleri doğrultusunda benzer adımlar atıyor.

Uzmanlara göre ekonomik yavaşlama beklentileri ve tüketici harcamalarındaki durgunluk, şirketlerin maliyet yönetimini ön plana çıkarırken iş gücü piyasasında rekabeti sertleştiriyor. Yapay zeka ve otomasyonun önümüzdeki dönemde istihdam yapısını daha köklü biçimde dönüştürmesi bekleniyor.