Brüt Takas Nedir? Hissem Neden Alınmıyor veya Satılmıyor?
Borsada brüt takas uygulaması nedir? Brüt takasa giren hisse nasıl satılır? SPK'nın yatırımcıları korumak için uyguladığı bu tedbir kararı hisse fiyatını nasıl etkiler? İşte tüm detaylar.
Borsada işlem yaparken bazen "Hisseniz brüt takas kapsamındadır" uyarısıyla karşılaşırsınız. Bu durum genellikle hisse fiyatındaki aşırı oynaklığı durdurmak için SPK tarafından getirilen bir güvenlik önlemidir.
Brüt Takas Nedir?
Brüt takas, aynı gün içerisinde alınan bir hissenin yine aynı gün içerisinde satılmasını engelleyen bir uygulamadır. Yani, "gün içi al-sat" (day trading) yapmanıza izin verilmez.
Brüt Takasın 3 Altın Kuralı
Aynı Gün Satış Yapılamaz: Bugün aldığınız hisseyi satmak için en az bir sonraki işlem gününü beklemelisiniz.
Kredili İşlem Yasağı: Brüt takastaki bir hisseyi aracı kurumunuzun size tanıdığı kredi ile alamazsiniz. Sadece hesabınızdaki nakit para kadar alım yapabilirsiniz.
Netleştirme Yapılamaz: Diğer hisselerinizdeki satıştan gelecek parayı (henüz nakde dönmemiş T+2 bakiyesini) bu hisseyi almak için kullanamayabilirsiniz.
Brüt Takastaki Hisse Nasıl Satılır?
Brüt takasa giren bir hisseyi satmakta teknik bir engel yoktur. Ancak satıştan elde ettiğiniz parayı başka bir hisse alımında kullanmak için yine T+1 ve T+2 Takas Süreleri kuralına tabi olursunuz. Hisse elinizde halihazırda varsa ve brüt takas kararı bugün geldiyse, elinizdeki hisseyi hemen satabilirsiniz; ancak bugün yeni aldığınız bir hisseyi bugün satamazsınız.
Brüt Takas Hisseyi Nasıl Etkiler?
Genellikle brüt takas kararı, hisse üzerindeki spekülatif baskıyı azaltır. İşlem hacmi düşer çünkü "al-satçı" kitle hisseden uzaklaşır. Eğer yatırım yaptığınız şirket PD/DD Oranı ve F/K Oranı gibi temel verilerle hala sağlamsa, brüt takas sadece geçici bir süreci temsil eder.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Brüt takas ne kadar sürer?
SPK veya Borsa İstanbul, bu kararı genellikle 15 gün veya 1 ay gibi belirli bir süre için verir. Süre bitiminde hisse normal işlem kurallarına döner.
2. Brüt takastaki hisse neden düşer?
Hacmin azalması ve al-satçıların çıkması nedeniyle kısa vadeli geri çekilmeler görülebilir ancak bu bir "iflas" veya "kötü haber" değildir, sadece bir işlem kısıtlamasıdır.
