Kademeli Emeklilik Olacak mı? 1999 Sonrası İçin Yaş ve Prim Şartları Gündemde

EYT düzenlemesinin ardından gözler 8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi bulunan çalışanlara çevrildi. Özellikle 9 Eylül 1999 itibarıyla emeklilik şartlarının belirgin şekilde ağırlaşması, “kademeli emeklilik” talebini yeniden gündemin önemli başlıklarından biri haline getirdi.

Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER), sigorta başlangıç yılına göre yaş ve prim şartlarının kademeli biçimde artırıldığı yeni bir model talep ediyor. Dernek yöneticileri konuyla ilgili siyasi temaslarını sürdürürken şu aşamada yasalaşmış veya şartları kesinleşmiş bir kademeli emeklilik düzenlemesi bulunmuyor.

Kademeli Emeklilik Nedir?

Kademeli emeklilik, sigorta başlangıç tarihi ilerledikçe emeklilik yaşı ve gerekli prim gününün aşamalı olarak artırılmasını öngören bir model olarak gündeme geliyor.

Talebin merkezinde özellikle 8 Eylül 1999 öncesi ile 9 Eylül 1999 sonrası sigorta başlangıcı bulunan çalışanların emeklilik şartları arasındaki fark bulunuyor.

EYT düzenlemesiyle 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanlar için yaş şartı kaldırılırken, bu tarihten sonra sigortalı olanlar mevcut mevzuattaki yaş ve prim koşullarına tabi olmaya devam ediyor.

Kademeli Emeklilik Çıkacak mı?

Kademeli emeklilik konusunda çalışanların ve çeşitli sivil toplum kuruluşlarının talepleri devam ediyor. Ancak şu anda yürürlüğe girmiş bir kademeli emeklilik kanunu bulunmuyor.

Bu nedenle internette paylaşılan yaş ve prim tablolarının önemli bir bölümü mevcut mevzuatı değil, çeşitli kuruluşların talep veya önerilerini gösteriyor.

Kademeli emeklilik şartlarının kesinleşebilmesi için yasal düzenlemenin hazırlanması, TBMM sürecinden geçmesi ve yürürlüğe girmesi gerekiyor.

1999 Sonrası Sigortalılar Neden Kademeli Emeklilik İstiyor?

Kademeli emeklilik tartışmasının temelinde 1999 yılında değişen emeklilik sistemi bulunuyor.

8 Eylül 1999 ve öncesinde sigorta başlangıcı bulunan ve EYT şartlarını karşılayan çalışanlar yaş koşulu olmadan emeklilik hakkından yararlanabiliyor.

9 Eylül 1999 ve sonrasında ilk kez sigortalı olan çalışanlarda ise kadınlar ve erkekler açısından daha yüksek yaş şartları uygulanıyor.

Bu nedenle sigorta başlangıç tarihleri arasında çok kısa süre bulunan çalışanların emeklilik tarihlerinin yıllarca farklılaşabilmesi eleştirilerin temelini oluşturuyor.

8 Eylül 1999 Öncesi Emeklilik Şartları

EYT kapsamındaki çalışanlarda yaş şartı bulunmuyor.

SSK kapsamında emeklilik için kişinin ilk sigorta tarihine göre 5.000 ile 5.975 arasında değişen prim günü şartı uygulanabiliyor.

Sigortalılık süresi ise kadınlarda 20 yıl, erkeklerde 25 yıl olarak dikkate alınıyor.

Kişinin kesin emeklilik şartı sigorta başlangıç tarihi ve çalışma statüsüne göre değişebiliyor.

9 Eylül 1999-30 Nisan 2008 Arası Emeklilik Şartları

Bu tarihler arasında ilk kez SSK'lı olanlarda genel olarak;

Kadınlarda 58 yaş ve 7.000 prim günü,

Erkeklerde 60 yaş ve 7.000 prim günü şartı uygulanıyor.

Alternatif olarak 25 yıllık sigortalılık süresi ve 4.500 prim günüyle de yaş şartının tamamlanması halinde emeklilik mümkün olabiliyor.

Kademeli emeklilik taleplerinin en yoğun olduğu kesim de bu dönemde sigorta başlangıcı bulunan çalışanlardan oluşuyor.

1 Mayıs 2008 Sonrası Emeklilik Şartları

1 Mayıs 2008 sonrasında sigortalı olanlarda 5510 sayılı Kanun kapsamında farklı bir sistem uygulanıyor.

SSK kapsamında 7.200 prim günü temel şartlardan biri olurken, emeklilik yaşı prim gününün hangi tarihte tamamlandığına göre kademeli olarak yükseliyor.

Sistemde yaş şartının ilerleyen dönemlerde 65'e kadar çıkması öngörülüyor.

Kademeli Emeklilikte Talep Edilen Şartlar Neler?

Emeklilikte Adalet Derneği tarafından gündeme getirilen modelde sigorta başlangıç yılı ilerledikçe hem yaş hem de prim şartının yükselmesi talep ediliyor.

Talep edilen tablo şu şekilde:

1999-2000 girişliler: Kadın 43, erkek 45 yaş - 6.400 gün

2001 girişliler: Kadın 44, erkek 46 yaş - 6.475 gün

2002 girişliler: Kadın 45, erkek 47 yaş - 6.550 gün

2003 girişliler: Kadın 46, erkek 48 yaş - 6.625 gün

2004 girişliler: Kadın 47, erkek 49 yaş - 6.700 gün

2005 girişliler: Kadın 48, erkek 50 yaş - 6.775 gün

2006 girişliler: Kadın 49, erkek 51 yaş - 6.850 gün

2007 girişliler: Kadın 50, erkek 52 yaş - 6.925 gün

2008 girişliler: Kadın 51, erkek 53 yaş - 7.000 gün

Bu şartlar mevcut emeklilik mevzuatı değil. Tablo, kademeli emeklilik konusunda dile getirilen talepleri gösteriyor.

2000 Girişliler Kaç Yaşında Emekli Olabilir?

Mevcut sistemde 2000 yılında SSK girişi bulunan bir çalışan için genel olarak kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartı uygulanıyor.

Kademeli emeklilik talebinde ise 1999-2000 girişliler için kadınlarda 43, erkeklerde 45 yaş ve 6.400 prim günü öneriliyor.

Ancak bu şartlar henüz yasalaşmış değil.

2001-2008 Arası Sigorta Girişi Olanlar Kapsama Girecek mi?

Olası bir kademeli emeklilik düzenlemesinin hangi yılları kapsayacağı henüz belli değil.

Gündemdeki talepler 1999 sonrasında sigortalı olan çalışanları merkezine alsa da hazırlanmış ve yürürlüğe girmiş resmi bir kapsam bulunmuyor.

Bu nedenle “2001 girişliler kesin kapsama girecek” veya “2008 girişliler şu yaşta emekli olacak” şeklindeki ifadeler şu aşamada kesin bilgi olarak değerlendirilemez.

Kademeli Emeklilik Kimleri İlgilendiriyor?

Tartışmalar özellikle 9 Eylül 1999 sonrasında ilk kez sigortalı olan çalışanları ilgilendiriyor.

En fazla gündeme gelen grup ise 1999-2008 döneminde sigorta başlangıcı bulunanlar.

Bu çalışanlar EYT kapsamına giremezken mevcut mevzuatta kadınlarda ve erkeklerde belirli yaş şartlarına tabi bulunuyor.

Kademeli Emeklilikte Resmi Tablo Açıklandı mı?

Hayır. Kademeli emeklilik için devlet tarafından açıklanmış ve yürürlüğe girmiş resmi bir yaş-prim tablosu bulunmuyor.

Sosyal medyada veya çeşitli haberlerde yer alan tabloların bir kısmı sivil toplum kuruluşlarının taleplerini, bir kısmı ise farklı kanun tekliflerinde yer alan önerileri gösteriyor.

Bu nedenle mevcut emeklilik hakkı ile olası kademeli emeklilik senaryolarının birbirinden ayrılması gerekiyor.

Kademeli Emeklilik Ne Zaman Çıkacak?

Kademeli emeklilik için açıklanmış kesin bir yürürlük tarihi bulunmuyor.

Konunun yasalaşması halinde kapsam, yaş şartı, prim günü, hangi sigorta başlangıçlarının dahil edileceği ve uygulamanın ne zaman başlayacağı hazırlanacak düzenlemeyle netleşecek.

Bu nedenle 1999 sonrası sigortalı çalışanlar açısından şimdilik mevcut SGK emeklilik şartları geçerliliğini koruyor.

Kademeli Emeklilikte Son Durum

Kademeli emeklilik 2026 yılında da milyonlarca çalışanın yakından takip ettiği konular arasında bulunuyor.

Emeklilikte Adalet Derneği, 1999 sonrası sigortalılar için kademeli yaş ve prim sistemi talebini sürdürürken siyasi temaslar da devam ediyor.

Ancak çalışanların emeklilik şartlarını değiştiren yeni bir kanun henüz yürürlüğe girmiş değil. Yeni bir düzenleme yapılması halinde en önemli başlıklar kapsam, sigorta başlangıç tarihi, yaş ve prim şartları olacak.